اطلاعاتی از سدهای چهارگانه تهران

سدهای چهارگانه تامین‌کننده‌ آب شرب شهر تهران 618 میلیون متر مکعب ذخیره آبی دارند که نسبت به سال قبل 163 میلیون متر مکعب افزایش حجم داشته‌اند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دولت به نقل از ایسنا، خسرو ارتقایی ـ مدیرعامل آب منطقه‌یی تهران ـ با بیان این مطلب گفت: در شش ماه دوم سال آبی 88 ـ 87 با بارندگی‌ که در حوزه‌ استان تهران وحوزه‌ آبریز سدهای چهارگانه تامین‌کننده‌ی آب شرب شهر تهران و قسمت کوچکی از کرج صورت گرفت، در پایان شهریورماه در سدهای امیرکبیر، لار، لتیان و طالقان به شرایط مطلوبی دست یافته‌ایم.

وی با بیان اینکه در شش ماه اول سال آبی که در گذشته دچار کمبود بارندگی بوده‌ایم، گفت: در این شش ماه، هم در تامین آب کشاورزی و هم در تامین آب سایر بخش‌ها مخصوصا شرب با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو بوده‌ایم، ولی در شش ماهه‌ی دوم به شرایط مطلوبی دست یافتیم.

او ادامه داد: در پایان سال آبی 88 ـ 87 نسبت به سال آبی 87 ـ 86 ، 28 درصد میزان بارندگی بهبود یافته در حالی که نسبت به دوره‌ی درازمدت همچنان سه درصد منفی هستیم؛ با این حال بارندگی‌های روزهای آخر شهریورماه بسیار امیدوارکننده بود و وضعیتمان را بهبود بخشید.

ارتقاعی اضافه کرد: پیش‌بینی‌ای که سازمان هواشناسی برای سال آبی 89 ـ 88 ارایه کرده، یک وضعیت نرمال را نشان می‌دهد؛ ولی با اینکه بارندگی‌ها در شرایط نرمال است، میزان روان آب که تامین‌کننده‌ی آب پشت سدها هستند، حدود 30 تا 40 درصد کاهش دارد؛ چراکه وقتی سالی خشک را پشت سر می‌گذاریم، علیرغم بارندگی‌ها میزان آبی که جاری می‌شود کمتر است، این موضوع در سال گذشته هم به وقع پیوست.

وی میزان حجم ذخیره‌ی شده آب در سدهای چهارگانه تامین کننده‌ی آب شرب تهران را در 31 شهریور88 نسبت به سال گذشته اینچنین بیان کرد: سد امیرکبیر کرج 184 میلیون متر مکعب، سد لتیان 78 میلیون متر مکعب سد لار 67 میلیون متر مکعب و سد طالقان 290 میلیون متر مکعب آب دارد که این اعداد نسبت به سال گذشته به ترتیب 53،21،67 و 21 درصد افزایش ذخیره را نشان می‌دهند.

او افزایش منابع آبی این سدها را به دو دلیل بارندگی‌های ابتدای سال آبی 89 ـ88 و برنامه‌ریزی‌هایی که برای آب شرب صورت گرفته دانست و گفت: ما در شرایط نرمال برای مصرف آب تهران 70 درصد از آب‌های سطحی و 30 درصد از آب‌های زیرزمینی استفاده می‌کنیم و برای سایر شهرهای استان از منابع زیرزمینی استفاده می‌شود؛ ولی این درصد در خشکسالی برای آب‌های سطحی به 55 درصد و برای آب‌های زیرزمینی به 45 درصد می‌رسد. در سال آبی که گذشت سعی کردیم برای منابع آبی زیرزمینی و سطحی‌مان برنامه‌ریزی کنیم تا در سال 89 ـ 88 نگرانی‌ها از بابت تامین آب کاهش یابد.

مدیرعامل آب منطقه‌یی تهران تشریح کرد: در مجموع و در شرایط نرمال نیاز آبی‌مان برای شهر تهران در مدت یک‌سال یک میلیارد و 50 میلیون متر مکعب است. البته این به این معنی نیست که این مقدار آب عینا مصرف می‌شود؛ چراکه ما آب کم درآمد داریم و مقداری از آب هم در شبکه از دسترس خارج می‌شود.

وی افزود: ما از اول تا یازدهم مهر 4.5 میلی‌متر بارندگی داشتیم در حالی که در سال آبی قبل 2.2 میلی‌متر بارندگی داشتیم. در حالی که در درازمدت در مدت مشابه 4.7 میلی‌متر بارندگی داشته‌ایم.

او در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه میزان آب بدون درآمد چقدر است؟ گفت: آب به حساب نیامده جزء وظایف شرکت آب و فاضلاب است و کاهش مقدار پرت آب که الان حدود 27 درصد است. جزو برنامه‌های آبفا است که بیش از 30 فعالیت سازه‌یی و مدیریت شده برای اینکه این مقدار کاهش یابد، در دستور کار داریم.

ارتقایی درباره‌ی بارندگی کشور نیزگفت: متوسط بارندگی کشور 250 میلی‌متر و این آمار برای استان تهران 340 میلی‌متر است. البته معمولا بارندگی‌های زیر هزار میلی‌متر در دنیا جزو مناطق خشک تلق می‌شوند.

این مقام مسوول گفت: اولویت ما در استفاده از منابع آب سطحی، تامین آب شرب است و اگر از بابت تامین آب شرب نگران شویم، از آنجایی که برای تامین آب کشاورزی امکان‌ جایگزینی نامحدود از چاه‌ها وجود دارد، آب کشاورزی را کم می‌کنیم.

وی افزود: آب و فاضلاب برای استفاده آب چاه‌های شهر تهران هم به لحاظ کمی و هم کیفی محدودیت‌هایی را دارد و این طور نیست که آب سطحی را به بخش کشاورزی بدهیم و برای شرب از آب چاه استفاده کنیم. اغلب اولویت استفاده آب سطحی، برای شرب است.

مدیرعامل آب منطقه‌یی تهران ادامه داد: آرزوی دیرین بخش آب کشور این بود که روزی از پساب سدهایی که از آن ها آب را به تهران می‌آوریم در همان مناطق استفاده کنیم.

وی گفت: خوشبختانه در حال حاضر اولین مدول تصفیه‌خانه جنوب تهران که حدود 1.3 تا 2 متر مکعب در ثانیه پساب می‌دهد آماده‌ی بهره‌برداری شده و منتظر هستیم که آقای رییس جمهور وقتی را اختصاص دهند و از این طرح بهره‌برداری کنند.

او با اشاره به مزیت‌های این طرح توضیح داد: استفاده از پساب این آب‌ها یکی از راهکارهای تامین آب کشاورزی دشت ورامین و غرب شهر تهران است.

ارتقایی اظهار کرد: علی رغم اینکه این پروژه اعتبار زیادی ندارد، لایروبی کانال ورامین را از چند ماه پیش در دستور کارمان گذاشتیم و امروز باتجهیزات و امکانات خوبی کانال انتقال آب جنوب تهران به ورامین در حال لایروبی است که با این طرح می‌توانیم پسابی را که تحویل می‌گیریم، به دشت ورامین منتقل کنیم که این کار می‌تواند جایگزین کمبود آب از سد ماملو و لتیان برای تامین آب زراعی شود.

وی درباره سد ماملو نیز گفت: یکی از اهداف ما از احداث سد ماملو تامین آب کشاورزی پاکدشت، ورامین و آب شرب تهران است. با توجه به اینکه هنوز خط انتقال و تصفیه‌خانه‌ی آب شرب در منطقه‌ی جنوب تهران و پاکدشت آماده نشده ما در سال گذشته از سد ماملو برای تامین آب زراعی دشت ورامین استفاده کردیم و گاهی تا حدود 14 متر مکعب بر ثانیه آب به دشت ورامین انتقال داده‌ایم.

او همچنین گفت: تا پایان امسال با بهره‌برداری از فازهای مختلف تصفیه‌خانه‌ی جنوب تهران و در سال آینده با تکمیل شدن مراحل مختلف تصفیه‌خانه جنوب تهران قادر خواهیم بود حدود 8 متر مکعب بر ثانیه پساب به دشت ورامین و پاکدشت منتقل کنیم.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌یی تهران درباره‌ی طرح‌هایی که شرکت آب منطقه‌یی موفق به بهره‌بردرای شده است، گفت: طرح انتقال آب از جنوب تهران به رباط کریم را سال گذشته بهره‌برداری کردیم و تا امروز کمتر از چهل میلیون متر مکعب آب را از چاه‌های جنوب تهران به دشت اسلامشهر، شهریار و ربات کریم منتقل کردیم.

او گفت: سال گذشته سد ماملو را آبگیری کردیم و حدودا تا 32 میلیون متر مکعب پشت این سد آب جمع کردیم که کمک زیادی به تامین آب زراعی ورامین کرد و در تلاشیم که تا پایان امسال طرح سد ماملو را به سرانجام برسانیم.

وی درباره‌ی چاه‌های غیر مجاز نیز گفت: بیش از سه هزار و دویست چاه در حوزه‌ی کشاورزی است که بیشتری برداشت از چاه‌های غیر مجاز از چاه‌های کشاورزی صورت می‌گیرد. از آنجایی که این موضوع مرتبط با معیشت مردم است با سازمان جهاد کشاورزی برنامه‌ریزی‌ای داریم که راهی به دست آوریم تا ببینیم چطور با این چاه‌های غیر مجاز کشاورزی برخورد کنیم و چاه‌های مجاز را به مصرف بهینه برسانیم.

او چاه‌های غیر مجاز را 33 هزار چاه دانست و افزود: ارکان‌های نظامی و غیر نظامی چه سازمان‌های خصوصی و چه دولتی در این چاه‌ها سهیم هستند اما عمده‌ی این چاه‌ها مربوط به بخش خصوصی است.

منبع: پایگاه اطلاعرسانی دولت

گفتگو: نگرانی عمومی از پخش پارازیت رادیویی در تهران؛ نیمی از پرندگان تهران گریختند

اشاره: در روزهای گذشته خبرهای بسیاری در باره راه اندازی تجهیزات ارسال پارازیت‌ رادیویی در تهران توسط سپاه پاسداران پخش گردیده که حساسیت عمومی پیرامون پرتوهای رادیویی و پیامد آنها برای سلامتی انسان را برانگیخته است. در مصاحبه‌ای با آقای مهندس محمود تجلی‌مهر، کارشناس مخابرات، به این موضوع پرداخته ایم.

 دویچه‌وله: اخباری پخش شده است که سپاه پاسداران تجهیزاتی برای ارسال پارازیت در سطح شهر تهران در شمال شهر راه اندازی کرده است. جریان چیست؟

محمود تجلی‌مهر: بر اساس این اخبار سپاه پاسداران گویا تجهیزاتی را در دارآباد تهران راه اندازی کرده تا با ارسال پارازیت رادیویی در سطح شهر مانع از دریافت برنامه‌های ماهواره‌ای در تهران شود. کسی با نام مستعار خود را کارمند شرکت "صابرین" که متعلق به سپاه پاسداران است، معرفی کرده و وبلاگی به راه انداخته و در آنجا جزئیات این طرح را نوشته است. عکس هایی نیز از بالای برج میلاد در اینترنت پخش شده که تجهیزاتی را با برچسب شرکت "صابرین" نشان می‌دهد که دورتادور برج نصب شده اند. پیرامون پخش این خبرها سایت‌ها و رسانه‌های ایران نیز گزارش هایی را منتشر کرده اند.

به هر حال، برای آن که بتوانیم اظهار نظر کنیم که این تجهیزات چه هستند، باید اطلاعات فنی این دستگاهها را داشته باشیم؛ چه در بالای برج میلاد و چه در دارآباد. بدون این اطلاعات تنها به شایعات دامن زده می‌شود.

اگر کسانی در تهران بتوانند با تجهیزات لازم توان و فرکانس این پرتوها را در ساعت‌های گوناگون و برای چندین روز یا هفته اندازه گیری کرده و آنها را ثبت کنند، آنگاه می‌توان اظهارنظر دقیق تر کرد. آنچه این روزها در اخبار و اینترنت پخش می‌شود، آمیخته‌ای است از نگرانی‌های بجا و بیجا و راه حل‌های درست و نادرست.

این جریان دو بحث را دامن زده است: یکی این که چگونه می‌توان جلوی پارازیت‌ها را گرفت و کماکان کانال‌های ماهواره‌ای را دریافت کرد و دیگر این که پی‌آمد این امواج بر سلامتی انسان چیست. اگر گمان را بر درستی این اخبار بگذاریم، این دستگاه‌های ارسال پارازیت چگونه کار می‌کنند و تاثیر آنها بر گیرنده‌های ماهواره‌ای چیست؟

آنتن‌های گیرنده‌های ماهواره‌ای (Receiver) که به آنها در زبان عامیانه بشقاب نیز می‌گویند، باید به سوی ماهواره مورد نظر قرار گیرند تا بتوانند امواجی را که از آن ماهواره می‌آیند دریافت کنند. این امواج پس از برخورد با سطح آنتن به سوی مرکز کره آنتن تابش می‌یابند و آنجا از سوی LNB دریافت و به گیرنده هدایت می‌شوند. فرکانس ماهواره‌ها برای کانال‌های تلویزیونی و رادیویی بین۹ تا ۱۳ گیگاهرتس است. گیرنده سپس با دریافت امواج که البته همیشه روی آن پارازیت‌های گوناگون (Noise) هست، تلاش می‌کند که سیگنال کانال مورد نظر را از پارازیت جدا کرده و آن را نمایش دهد. برای این کار باید فاصله میان سیگنال مورد توجه و پارازیت به اندازه کافی زیاد باشد تا گیرنده بتواند آن را تشخیص دهد. این فاصله با SNR (Signal- to-Noise Ratio) تعریف می‌شود و نشان‌گر کیفیت سیگنال است. اگر این فاصله کم باشد، شما تصویر را ابتدا شطرنجی می‌بینید و اگر باز هم این فاصله کمتر شود، دیگر تصویری نمی بینید.

 برای ایجاد مزاحمت برای این گیرنده‌ها یا باید روی ماهواره و یا باید از ایستگاه‌های زمینی مستقیماً روی گیرنده‌ها پارازیت فرستاد. گویا دولت ایران مدتی از روش نخست استفاده کرده است. بنا به اخباری که در سالهای پیش پخش شده بود، مدتی از فرستنده‌ای در کوبا روی کانالهای ماهواره‌ای  ایرانی پارازیت فرستاده می‌شد. سپس این کار از بلغارستان و اروپای شرقی انجام شد و مدتی نیز از ایران. این کار واکنش شدید شرکت گرداننده ماهواره‌ها و سازمان‌های بین المللی چون ITU را داشت و گویا جریمه‌های سنگین برای ایران را نیز در پی داشته است.

در روش دوم می‌توان پارازیت‌های زمینی را − که ما به آنها Terrestrial Interference می‌گوییم − به صورت افقی با توان (وات) بسیار زیاد بر سطح شهر فرستاد. این کاربرای کم کردن فاصله SNR انجام می‌گیرد که می‌توان یا آن را بر روی فرکانس ویژه‌ای انجام داد تا کانال تلویزیونی خاصی به اصطلاح کور شود و یا آن را در یک طیف فرکانسی گسترده انجام داد تا دیگر هیچ کانالی قابل دریافت نباشد. گیرنده در این شکل دیگر قادر به تشخیص و تفکیک سیگنال مورد نظر از پارازیت نیست و چیزی را نشان نمی دهد. می‌توان برای گیرنده حالت Overdrive نیز ایجاد کرد که دیگر قادر به هیچ کاری نباشد. در جنگ‌های الکترونیک از این روش‌ها استفاده می‌شود. ارتش آمریکا در جنگ با عراق این گونه شبکه مخابراتی ارتش عراق را از کار انداخته بود و آنها قادر به ارتباط با یکدیگر نبودند.

در تهران، برای این که بتوانیم اظهارنظر درستی داشته باشیم، باید در سطح شهر اندازه گیری هایی انجام شوند. برای این کار نیاز به اسیلوسکوپ هایی است که بتوانند در باند ۹ تا ۱۳ گیگاهرتس کار کنند. سپس باید توان سیگنال‌ها و پارامترهایی چون CNR  و SNR را در بام خانه‌ها اندازه گرفت. آنگاه است که می‌توانیم دقیق تر بگوییم که در شهر چه روی می‌دهد. اگر کسی بتواند این اندازه گیری‌ها را در تمام فرکانس‌ها در ساعت‌های گوناگون و برای مدت چند هفته انجام دهد، آنگاه می‌توانیم پیرامون زیان این پرتوها بر سلامتی مردم تهران نیز بگوییم. در حال حاضر تنها بازار شایعه داغ است. ما نیاز به اطلاعات فنی و تخصصی داریم.

لطفا در باره پی آمد این امواج برای سلامتی انسان توضیح دهید.

این موضوع بسیار گسترده است و در چارچوب یک گفت‌وگو نمی تواند بگنجد. برای این کار به متخصص فیزیک هسته‌ای و یا پزشکی هسته‌ای نیاز داریم. اما تلاش می‌کنم دست کم سرفصل‌ها را نام ببرم. به هررو، بحث پیرامون پرتوهای رادیویی و یا دقیق تر الکترومغناطیسی همیشه با بحث پیرامون پیامدهای آنها برای سلامتی انسان همراه است. اکنون نیز پس از پخش خبر نصب این تجهیزات در دارآباد، بحث پیرامون خطر سرطان بر اثر پرتوهای رادیویی نیز بالا گرفته است.

اگر بخواهم از آخرین دستاورد علم در باره این پی آمدها در یک جمله بگویم، باید گفت که ما هنوز نمی دانیم که چرا امواج رادیویی برای انسان زیان آور است و این زیان از کجا شروع می‌شود. ما هنوز نمی توانیم زنجیره‌ای را که از منبع امواج رادیویی شروع می‌شود و به عنوان نمونه به سرطان خون در انسان می‌انجامد، از دید علمی به صورتی روشن و بی تردید توضیح دهیم. هنوز حلقه هایی وجود دارند که دانش امروزی ما آنها را نمی‌تواند توضیح دهد. در این باره پژوهش‌های بسیار زیادی در جریان است و به همراه آن نگرانی‌ها و جدل‌های فراوان.

به طور کلی، انسان در تابش دو گونه از پرتوهای الکترومغناطیسی قرار دارد: امواج الکترومغناطیسی طبیعی که در طبیعت همیشه وجود داشته اند و پرتو‌های الکترومغناطیسی مصنوعی که از دستگاههای ساخت انسان تولید می‌شوند. کره زمین همیشه در تابش پرتو‌های الکترومغناطیسی و رادیواکتیو که از فضا می‌آیند، قرار داشته است. هر صاعقه‌ای نیز که بر زمین می‌خورد، میدان الکترو مغناطیسی بزرگی با توان زیاد پیرامون خود ایجاد می‌کند. بنابراین بدن انسان با این گونه تابش‌ها آشناست و تا میزانی در برابر چنین تابش هایی مقاوم است. حال این که این میزان کجاست، از دید علمی هنوز قطعی نیست، کما این که توصیه هایی در این باره وجود دارند.

آنچه ما در باره زیان پرتوهای الکترومغناطیسی  می‌دانیم، از روی تجربه و مشاهده به دست آمده است. ما این را تجربه کرده ایم که در ایستگاه‌های رادیویی چون برج‌های دیده بانی فرودگاه‌ها و رادارها، در نیروگاه‌های تولید برق، در پست‌های انتقال برق و جاهای این گونه، میزان ابتلا به سرطان بالاتر از میزان متوسط در جامعه است. پی آمد پرتوهای رادیواکتیو بر سلامت انسان نیز جزو این تجربه هاست.

در پژوهش‌ها تاکنون وجود دو پدیده به اثبات رسیده است: یکی تاثیر یونیزه کننده (Ionization) چون پرتوهای هسته‌ای و رادیواکتیو، ایکس و یا ماوراء بنفش و دیگری تاثیر گرمایی (Thermal). حال پیرامون این که اینها چه پیامدهایی دارند، هنوز علم در ابهام است.

 آن چه می‌دانیم این است که پرتوهای الکترومغناطیسی بر روی مولکول‌ها موجب افزایش فعالیت آنها می‌شوند و این بسته به فرکانس و توان این پرتوها پی آمد‌های گوناگونی دارد. یک نمونه روزمره دستگاه مایکروویو است که در هر آشپزخانه‌ای وجود دارد. این دستگاه که در فرکانس ۴۵ /۲  گیگاهرتس کار می‌کند، با تابش پرتو باعث فعالیت شدید مولکول‌های آب، چربی و شکر و موجب گرما می‌شود. مواد غذایی معمولا دارای این مولکول‌ها هستند و همین باعث داغ شدن آنها در زمانی کوتاه می‌شود. با توجه به این می‌توان فهمید که آن کسی که در آمریکا حدود بیست سال پیش گربه خود که در باران خیس شده بود را در مایکروویو گذاشته بود که زود خشک شود، چه خطایی مرتکب شده بود.

یکی دیگر از موارد ابهام در پژوهش‌ها این است که این امواج بر انسان‌های گوناگون در شرایط یکسان تاثیر گوناگون دارد. یک نمونه که در پیرامون من پیش آمد این گونه بود که خانمی شکایت از سردردهای شبانه به هنگام خواب داشت. پس از ماهها سرانجام کاملا تصادفی متوجه شد که هر گاه با تلفن بیسیم DECT مکالمه درازمدت دارد، سردرد خفیفی شبیه آنچه شبها به سراغش می‌آید، دارد. با جستجو متوجه شد که در آپارتمان همسایه او در آن سوی دیوار کنار تختخواب او یک تلفن بیسیم DECT وجود دارد که فاصله آن با سر او به هنگام خواب، یکی دو متر است. پس از آن که همسایه به درخواست او تلفن را از آنجا برداشت، سردردها نیز پایان یافتند. ما هنوز نمی توانیم این پدیده را از دید علمی توضیح دهیم. تنها می‌دانیم که وجود دارد. اما چرا تنها برای برخی از انسان ها؟ نمی دانیم!

در مورد استفاده از تلفن همراه نیز این را بر اساس تجربه متوجه شده ایم آنگاه که کسی درازمدت با تلفن همراه صحبت می‌کند، از آنجایی که تلفن همراه به هنگام مکالمه توان ارسال خود را بالاتر می‌برد، در آن بخش از سر او درجه حرارت نیز بالا می‌رود و مولکول‌ها فعالیتشان بیشتر می‌شود. نگرانی هایی که پیرامون سرطان ناشی از استفاده از تلفن همراه وجود دارد، از اینجا می‌آید.

البته هر چند که این پدیده هنوز از دید علمی ثابت نشده است، توصیه‌های ایمنی وجود دارند. از جمله این که برای گفتگوهای درازمدت بهتر است که از گوشی استفاده شود و خود تلفن در فاصله دورتر باشد. البته باید این را نیز گفت که توان ارسال و پرتوی رادیویی همه تلفن‌های همراه امروزی از آنچه که در استانداردها و توصیه‌های سازمان‌های بهداشت به عنوان مرز مجاز تعیین شده است، بسیار پایین تر است. اما از آنجا که هنوز پژوهش‌های علمی همه ابهام‌ها را روشن نکرده اند، این نگرانی‌ها نیز کماکان وجود دارند. به خاطر همین نگرانی هاست که ما اکنون با دو جبهه روبرو هستیم که یکی از آنها با بزرگ‌نمایی، به نگرانی‌ها دامن می‌زند و جبهه دیگر معتقد است که تا زمانی که چیزی از دید علمی ثابت نشده است، جای نگرانی ندارد. هر کدام نیز استدلال هایی برای خود دارند که قابل رد نیستند.

در ایران نیز این جدل این روزها در رسانه‌ها به راه افتاده است. به گونه‌ای که نماینده‌ای از وزارت بهداشت گفته بود که آنتن‌های BTS شبکه تلفن همراه که در ایران نصب شده اند، دارای مجوز از وزارت بهداشت نیستند. کسی دیگر نیز از سازمان محیط زیست گفته است که منبع انتشار امواج الکترومغناطیس به طور عمده دکل‌های BTS  هستند. بنابراین با توجه به عوارض و تاثیرات سوء خونی و مغزی این امواج مطابق با استانداردهای جهانی این دکل‌ها باید دور از مناطق مسکونی بنا شود. در جایی نیز خواندم که پرندگان تهران به خاطر پرتوهای آنتن‌های BTS شهر را ترک کرده اند.

این سخنان را با چنان اطمینانی می‌گویند که گویا دانش بشر پشت حرفهایشان است و جای هیچ گونه تردیدی برای شنونده نگذارد.

در هیچ جایی برای آنتن‌های BTS نیاز به مجوز بهداشتی نیست و منبع عمده پرتوهای الکترومغناطیسی نیز تنها این آنتن‌ها نیستند. این آنتن‌ها در چارچوب استانداردهای جهانی موجود کار می‌کنند و زمینه کار آنها نیز برای سازمان‌های بهداشت روشن است. این گونه اظهارنظر‌های غیرتخصصی و سطحی، کمکی به روشن گری نمی کنند و تنها نگرانی‌های بیجا را دامن می‌زنند که گویا آنتن‌های BTS که در ایران به کار گرفته می‌شوند، با جاهای دیگر در دنیا تفاوت دارند. این حرف‌ها را در شرایطی می‌زنند که ما هنوز یک سند و یک پژوهش علمی پیرامون پرتوهای رادیویی موجود در شهر تهران ندیده ایم و هنوز در جهان نیز یک سند علمی پیرامون این که مثلا آنتن‌های BTS باعث سرطان خون می‌شوند، وجود ندارد. متاسفانه این حرفها را باید در چارچوب ابتذال و نادانی گسترده در بسیاری از مدیران ایرانی و جنجال بازی برخی از رسانه‌های داخل کشور گذاشت.

چه شبکه‌های رادیویی در سطح شهری چون تهران وجود دارند؟

امواج رادیویی که در سطح شهری چون تهران وجود دارند، بسیار هستند. در تهران چون هر شهر بزرگی، ما شبکه رادیو و تلویزیون داریم، شبکه‌های گوناگون ارتباط رادیویی برای سازمان‌های خدماتی چون پلیس، بیمارستان ها، آتش نشانی، ارتش و غیره داریم. شبکه تلفن همراه، شبکه مایکروویو برای ارتباط مخابراتی و اینترنت، شبکه بیسیم آزاد CB که هر کسی می‌تواند از آن استفاده کند و غیره داریم. در پیرامون خود نیز به جز تلفن همراه که هر کسی با خود دارد، شبکه بلوتوث، تلفن بیسیم خانگی، شبکه کامپیوتری WLAN، دستگاه مایکروویو در هر آشپزخانه‌ای و غیره داریم. این شبکه‌ها همه در فرکانس‌های ویژه‌ای که برای آنها تعیین شده است، کار می‌کنند و مزاحم یکدیگر نمی شوند.

مسئولیت شبکه‌های رادیویی در ایران با سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در وزارت ارتباطات و فناوری است. این وظیفه آنهاست که اگر سپاه پاسداران و یا هر ارگان دیگری چنین کار عجیبی انجام دهد، باید بیایند و مانع آن شوند.

در نهایت باید این را نیز گفت که هیچ حکومتی که در برابر مردمش احساس مسئولیت کند، نمی آید چنین کار عجیبی را انجام دهد و تنها برای این که مردم مثلا برنامه‌های تلویزیونی بی بی سی یا صدای آمریکا را نبینند، تجهیزاتی را که برای جنگ‌های الکترونیکی به کار می‌روند، بر فراز پایتخت خود راه اندازی کند.

ما در آلمان اکنون بحثی به نام "آلودگی رادیویی" یا Electrosmog در شهرهای بزرگ داریم که در آنجا میزان انتشار پرتوهای رادیویی از شبکه‌های بی خطر و مجاز را اندازه می‌گیرند و در تلاش هستند که سقفی را برای این پرتوها تعریف کنند. اینها اقدام‌های احتیاطی هستند که در اینجا جریان دارند. حال شنیدن چنین کارهایی در تهران بسیار عجیب است و من امیدوارم که این اخبار نادرست باشند.

منبع: دویچه‌وله  

خشكی زاینده‌رود 10 درصد از آمار گردشگران اصفهان كاست

معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان گفت: شیوع بیماری آنفلوآنزای نوع  و خشكی زاینده رود ، 10درصد از تعداد گردشگران این استان در پنج ماهه نخست سال جاری در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته كاست. ‌

به گزارش خبرگزاری فارس به نقل از واحد خبر روابط عمومی شهرداری اصفهان محسن مصلحی در همایش روز جهانی گردشگری با اشاره به اینكه 98 درصد گردشگران دنیا سیاحتی هستند، اظهار داشت: ایران در جذب دو درصد گردشگر فرهنگی نیز خوب عمل نكرده است.
وی با بیان اینكه ایران در رده 80 تا 90 گردشگری جهان قرار دارد، تصریح كرد: با وجود اینكه جزو 10 كشور اول دنیا در زمینه برخورداری از جاذبه های گردشگری قرار داریم اما نمی‌توانیم صنعت گردشگری خود را با سایر كشورها مقایسه كنیم.
معاون گردشگری استان اصفهان گفت: به منظور جذب گردشگر بیشتر باید به ارتقای سطح سرویس‌های موجود بپردازیم.
وی افزود: بازاریابی و تبلیغات، ایجاد زیربناهای گردشگری و كمپینگ، ساماندهی مراكز اقامتی، برگزاری نمایشگاه‌های گردشگری و صنایع دستی و شناسایی و تعیین محورهای گردشگری از برنامه‌هایی است كه در دستور كار سازمان میراث فرهنگی قرار دارد.
مصلحی همچنین ایجاد وب سایت هفت زبانه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، راه‌اندازی كمپینگ در هر 22 شهرستان استان، ساماندهی خانه‌های شخصی برای اقامت مسافران و برگزاری همایش تور اپراتورهای بین‌المللی را از برنامه‌های سازمان میراث فرهنگی استان اصفهان در زمینه جذب گردشگر برشمرد.

تارنمای تحلیلی خبری آبنما نیوز

سد کارون 4 امسال آبگیری می شود

سد کارون چهار بیش از 81% پیشرفت فیزیکی دارد و نیمه دوم امسال آبگیری می شود.

به گزارش واحد مرکزی خبر،خوشنویسان، مجری طرح ساخت سد و نیروگاه کارون چهار با بیان این مطلب گفت: طرح ملی سد و نیروگاه کارون چهار با ارتفاع 230 متر و طول تاج 440 متر، بلندترین سد قوسی کشور است که در استان چهار محال و بختیاری در فاصله 180 کیلومتری جنوب غربی شهرکرد قرار دارد.

این سد با حجم مخزن 2/2 میلیارد متر مکعب علاوه بر کنترل طغیان رودخانه کارون، امکان تولید انرژی برق آبی به میزان 2175 گیگا وات ساعت در سال را فراهم می کند و با بهره برداری از آن، نیروگاه هزار مگاواتی به شبکه سراسری برق کشور افزوده می شود.

خوشنویسان افزود: اعتبار لازم برای اجرای این طرح 13 هزار میلیارد ریال است که تاکنون بیش از هشت هزار میلیارد ریال آن هزینه شده است.

همچنین عطارزاده، معاون امور آب وزارت نیرو با تکذیب خبر به زیر آب رفتن 200 هزار اصله درخت با آبگیری سد کارون چهار گفت: با آبگیری سد کارون چهار، 70 هزار اصله درخت به زیر آب می رود و بر اساس تفاهم نامه بین وزارت نیرو و سازمان حفاظت محیط زیست، مقرر شده است وزارت نیرو به ازای آسیب رساندن به هر اصله درخت در طرح کارون چهار، سه اصله درخت بکارد تا به محیط زیست منطقه ضرری وارد نشود.

وی افزود: این طرح اثرات تخریبی دارد اما فواید ناشی از اجرای آن، به مراتب بیش از ضررهای این طرح است و همه طرح های عمرانی وزارت نیرو با مطالعات حفاظت محیط زیست تطابق دارد.

عطارزاده درباره پیامدهای ناشی از انتقال آب از بهشت آباد به فلات مرکزی نیز گفت: وزارت نیرو باید آب را با مدیریت، به تمام مناطق کم آب کشور منتقل کند، در این باره نیز براساس مطالعات دقیق، به شیوه ای که مردم بهشت آباد نیز متضرر نشوند، انتقال آب به فلات مرکزی صورت می گیرد.

واحد مرکزی خبر

پیشرفت‌های تازه جهان در افزایش ظرفیت تولید انرژی‌‌های تجدید شونده (مهار بیابانزایی)

بهره‌گیری از نیروی باد در دریاها
     به تازگی برای افزایش ظرفیت تولید انرژی برق از نیروی باد، طراحی و اجرای طرح‌های موسوم به ” باد آب ” با استقرار آسیاب‌های بادی غول پیکر در فواصل دور از سواحل دریاها و اقیانوس‌ها بر روی سکوهای شناور و یا دکل‌های مهار شده در قعر دریاها توجه کارشناسان و مهندسین را به خود جلب کرده است.
توفیق در دستیابی به انرژی برق بادی در گروی وجود باد‌های تند و تداوم وزش باد هاست، به شرط آنکه در نزدیکی مناطق مسکونی نبوده و اعتراض ساکنین مجتمع‌های مسکونی  از مشاهده دکل‌ آسیاب‌های بادی را در پی نداشته باشد. پژوهشگران نروژی بر این باورند که هر دو منظور بالا با استقرار نیروگاه‌های بادی در دل دریاها و دور از سواحل دست‌یافتنی است.
     در حال حاضر تولید برق بادی در جهان حدود ۹۴ گیگا وات است که انتظار می‌رود در سال ۲۰۵۰ به حدود ۲۰۰۰ گیگاوات یا بیش از ۲۰ برابر افزایش یابد. به قرار بررسی‌های وزارت کشور آمریکا، سواحل غرب این کشور در اقیانوس آرام توان تولید ۹۰۰ گیگاوات برق بادی در سال دارد، که متأسفانه به سبب ژرفای زیاد دریا، استقرار دکل‌های خیلی بلند تا کنون ممکن نگردیده است. اما طرح آزمایشی  دور از سواحل نروژ می تواند به رویای نصب دکل‌ها در هر ژرفایی کمک کند.
     هدف از اجرای طرح “باد آب”  (HyWind)، نصب بزرگترین توربین‌های تولید برق آبی در ژرف‌ترین  نقاط  دور از سواحل دریاها و اقیانوس‌هاست که برای این پژوهش  توربین‌های ۲۳۰۰ واتی بوزن ۱۵۲ تن بکار برده می‌شود. والتر موزیال Walter Musial   مهندس ارشد انرژی تجدید‌شونده دریایی در آزمایشگاه ملی وزارت انرژی ایالات متحده آمریکا می گوید “باد آب” تکنولوژی کاملاً جدیدی شناخته می‌شود، که در آن توربین‌های بادی به بلندی ۶۴ متر بالاتر از سطح دریا، بر روی سکوی شناور و یا بر یک لوله فلزی نصب می‌شود. خلاق تکنولوژی نوین و تغییر ساز “بادآب” شرکت نروژی استات اویل هیدرو ( StatoilHydro ) است که زیر مجموعه بزرگترین شرکت نفت و گاز اسکاندیناوی است.
    داخل لوله فلزی پایه دریایی با سنگ‌های شکسته پر و لوله مذکور بوسیله سه کابل قوی در ژرفای ۱۰۰ متری به کف دریا مهار می‌شود تا سبب پایداری سکو شده و توربین را در برابر تکان‌های شدید ناشی از امواج حفاظت کند. پایداری “باد آب” در زمستان‌های خیلی سرد دریای اسکاندیناوی و تلاطم شدید جوی نشان خواهد داد که هر نقطه ژرف دریا‌ها می‌تواند محل مناسبی برای تولید برق بادی باشد. اگر همه چیز وفق مراد پیش رود، نیروگاه بادی طرح آزمایشی مذکور در فاصله ۱۰ کیلومتری ساحل نروژ در ماه سپتامبر به تولید آزمایشی برق خواهد پرداخت. برای تولید تجارتی برق بادی در سطح دریاها، توربین‌ها باید  خیلی بزرگتر از توربین‌های آزمایشی نروژی  باشد، اما نصب توربین‌های خیلی بزرگ دربالای دکل‌های بلند شناور واقع در میان اقیانوس‌ها و دریاها خود کار بسیار دشواری بنظر می رسد. برای ساخت و نصب توربین‌های بزرگتر و سنگین تر، باید گرانیگاه آنها پائینتر آید تا به سطح آب اقیانوس نزدیکتر شود. شرکت استات اویل هایدرو برای این منظور طرحی در دست تهیه دارد که توربین  به کمک جعبه دنده  در سطح اوقیانوس نصب می‌شود  تا با تغییر محل گرانیگاه  آن لزومی به نصب  توربین در ارتفاع بالا و پشت تیغه‌های باد گردان نباشد.

   پروژه “باد آب” در حال حاضر در مرحله آزمایش و پژوهش است، ولی چنین به نظر می‌آید که هزینه ایجاد نیروگاه بادی شناور در آبهای ژرف اقیانوس‌ها سرسام‌آور باشد. از طرفی بادهای اقیانوسی ضمن یکنواختی و تداوم وزش، از بادهای نزدیک سواحل  قوی‌تر هستند و به آسانی نمی‌توان از این منبع انرژی پایان‌ناپذیر صرفنظر کرد. حسن دیگر نیروگاه‌های بادی آب‌های ژرف، دور از نظر بودن آنهاست، و هر آینه روزی این فناوری موفق شود، فرصت‌های زیادی برای تولید برق بدون کربن و آلودگی در سطح سیاره زمین فراهم خواهد شد.
     در کنارپیشرفت فناوری نیروگاه‌های بادی پر قدرت و با ظرفیت‌های بالا، نیروگاه‌های بادی خانگی هم آماده ورود به بازار شده است. این نیروگاه‌ها با ظرفیت تولید ۱۲۰۰ وات و تولید سالانه ۲۰۰۰ کیلوات ساعت می توانند برق مصرفی منازل و مشاغل کوچک را فراهم کنند. برخلاف نیروگاه‌های بادی بزرگ که بارتفاع بلند ساخته می شوند و پره‌های آنها مانند ملخ هواپیما است، این نیروگاه‌های خانگی به بلندی حداکثر ۱۰ متر است که قسمت دوار آن بشکل منار مخروطی است که با بادهای کم سرعت دوران می‌کند.

 تولید برق آبی
    سهم تولید برق آبی در جهان به شیوه متداول از سدهای بلند و مخزنی در سال ۲۰۰۴ حدود ۴/۱۶ در صد کل تولید برق جهان گزارش شده، بقیه منابع تولید برق جهانی عبارتند از ۸/۱۵ در صد برق اتمی، ۸/۶۵ در صد برق فسیلی و ۲ در صد برق‌های زیست‌شناختی (بیولوژیکی)، زمین گرمایی و خورشیدی. تنها راه ممکن برای افزایش تولید برق آبی بدون احداث سدهای بیشتر که سبب بروز عوارض و خسارات زیاد زیست محیطی در بالا دست و پایین دست سدها می‌شود، بهره گیری از روش‌های  غیر متداول انرژی پتانسیل آب است، مانند حرکت امواج، انرژی جنبشی جریان آب رودخانه و انرژی جذر و مد.
     در پایین‌دست یک سد برق آبی در هاستینگ (Hasting) ایالت مینه سوتای آمریکا، آینده نیروی برق آبی در حال شکل‌گیری است. انرژی تولید شده هیدروالکتریک  یا برق‌آبی نیست، بلکه  “آب جنبش” (Hydrokinetic)  خوانده می‌شود، که از حرکت جریان آزاد آب گرفته شده است.
    نیروگاه آزمایشی “انرژی آبی سبز” اولین طرح “برق آب جنبش” آمریکاست که گواهی دولت فدرال را تحصیل کرده و در سرمای  شدید زیر صفر نصب و در ژانویه ۲۰۰۹ براه افتاد. جریان تند خروجی یک نیروگاه برق آبی سبب دوران  پروانه سه تیغه ۶/۳ متری موسوم به توربین آب جنبش شده و برق تولید می‌کند.
     فناوری “برق آبی سبز” شبیه توربین‌های تولید برق از جذر و مد در اروپاست که متناسب با حرکت یکطرفه جریان آب بهینه سازی شده است( در نیروگاه‌های برقی جذر و مد آب توربین‌ها در دو جهت ورودی و خروجی عمل می کند). از فناوری “برق آب جنبش” فقط  در رودخانه های با جریان آزاد و کافی می توان استفاده کرد.
    در تولید انبوه، توربین‌ها باید سری ساماندهی شوند، تا از طریق ارتباط آنها با تاسیسات برقی سدهای برق آبی اتصال آنها به شبکه سراسری برق ناحیه ای تسهیل گردد. کارشناسان آمریکایی ادعا کرده اند فناوری “برق آب جنبش” از فناوری برق بادی ارزانتر تمام می شود( ۴ تا ۷ سنت برای هر کیلووات ساعت در برابر ۱۰ سنت در کیلووات ساعت برق بادی).
     در حال حاضر، هدف تولید ۱۰۰ کیلووات برای تامین مصارف ۴۰ خانه است، اما پرسش  موجود اینست که جمعیت آبزیان رودخانه با حضور توربین بدون کربن در مسیر جریان آب رودخانه سازگاری خواهند داشت یا خیر.

    سوخت زیست شناختی (بیولوژیک)
     پژوهشگران در تبدیل خزه‌ها و جلبک های دریایی به سوخت بیولوژیکی و استفاده از متیل (ریشه هیدروکربن یک ظرفیتی) برای تبدیل گاز کربنیک به متان ازمؤلفه‌های گاز طبیعی  به توفیق چشم‌گیری دست یافته‌اند.
     اگر چه اتانول پر مصرفترین انرژی بیولوژیکی امروز شناخته شده، ولی به زحمت نوشداروی وضع پریشان انرژی تلقی می‌شود. پژوهشگران در تلاشند تا هر چه بیشتر مواد آلی مانند نیشکر، جلبک، علوفه، فاضلاب و حتا زباله‌های بیمارستانی را برای مقاصد ترابری و تولید برق به انرژی با آلوده گی کمتر تبدیل کنند. تولید کنونی انرژی بیولویکی حدود ۶۴۳۰۰۰ بشکه در روز است که نیاز سال ۲۰۵۰ حدود ۳۴ میلیون بشگه در روز برآورد شده است. کانال‌های شهر ونیز ایتالیا یکی از منابع مهم تولید انرژی سبز شناخته شده که می تواند قابلیت تولید برق در سطح بازرگانی را هم پیدا کند. یک نیروگاه ۶/۲۷۲ میلیون دلاری در انتظار مجوز تولید برق از مصرف سوخت بیولوژیکی جلبکهای کانال هاست. برای تامین سوخت نیروگاه، جلبکهای کانال جمع آوری و در یک رآکتور بیولوژیکی ۲۶ فوتی کشت ( کود دهی با گاز کربنیک همان نیروگاه) و خشک شده و بعد از استخراج شیره آن و افزودن مواد قلیا یی به سوخت بیولوژیکی تبدیل می‌شود. پیش‌بینی شده نیروگاه در سال ۲۰۱۱ بتواند ۴۰ مگاوات برق (با کمترین آلودگی کربن) تولید کند که بعد از تامین مصارف بندر بقیه آن در اختیار انواع کشتی ها و شناورهای پهلو گرفته در بندر قرار گیرد.

این مقاله از تارنمای مهار بیابانزایی گرفته شده است.

 

17 سد تا پایان امسال به بهره برداری می رسد

به گزارش شبکه خبری آب ایران ، مهندس محمدرضا عطارزاده در گفتگو با خبرنگاران، با بیان این مطلب اعلام کرد: هم اکنون 412 طرح آب و آبفا در دست ساخت است که برای تکمیل آنها 55 هزار میلیارد تومان مورد نیاز است.
مهندس عطارزاده حجم آب ذخیره شده در پشت سدهای کشورهای را 16 میلیارد متر مکعب عنوان کرد و افزود: این میزان در سال گذشته 12 میلیارد متر مکعب بود و با 33 درصد افزایش به 16 میلیلارد متر مکعب رسیده است.
معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا با بیان این که با تلاشهای صورت گرفته در سال جاری و در ساعت های پیک ، تولید همزمان برق نیروگاه های حرارتی به بیش از 5 هزار مگاوات رسید ، خاطرنشان کرد: این درحالی است که این میزان در سال گذشته بسیار کمتر بود و آمارها نشان از رشد 3 هزار مگاواتی تولید برق آبی در کشور دارد.
وی در ادامه گفت: امسال جریانات آبی به دنبال خشکسالیهای سال آبی بهبود یافته است و علی رغم 17 درصد کاهشی که در میزان بارشها نسبت به متوسط درازمدت داشته ایم ، اما تمامی تلاشها مبنی بر تامین و مدیریت آب مطمئن برای مردم بوده است.
معاون وزیر نیرو در امور آبفا و آب درباره ی مصرف آب در تهران نیز گفت: مصرف آب تهران در روزهای اخیر 3 میلیون و 260 هزار مترمکعب بوده است که 70 درصد از این میزان از طریق آب های سطحی و تنها 30 درصد از طریق منابع زیر زمینی تامین شده است.
مهندس عطارزاده با بیان این که آب مورد استفاده در تهران هیچ گونه آلودگی ندارد ، تاکید کرد: در تهران با وجود رشد تعداد مشترکان ، شاهد 4 درصد کاهش مصرف آب هستیم.
وی در عین حال از تلاش های صورت گرفته برای تامین آب هموطنان سخن گفت و اضافه کرد: به دلیل وضعیت آبی کشور ، وزارت نیرو مجبور به نوبت بندی آب برای 500 هزار نفر از مردم کشور در استانهای خوزستان ، فارس ، بوشهر ، کرمان ، هرمزگان ، ایلام و کهگیلویه و بویر احمد شده است.
وی تصریح کرد: ذخایر استراتژیک کشور برای تامین آب شرب تا سال آتی مطلوب پیش بینی شده است و نگرانی در سطح کشور وجود ندارد. این در حالی است که سعی وزارت نیرو بر این است که مازاد مصرف آب شرب را به مصارف کشاورزی به خصوص برای کشت های تابستانه و پاییزه اختصاص دهد.
مهندس عطارزاده درباره ی اصلاح الگوی مصرف آب نیز گفت: یکی از برنامه های مهم وزارت نیرو در سال جاری اصلاح الگوی مصرف آب است که در کارگروه دولت به تصویب رسیده و منتظر ابلاغ هستیم.
او در بخش دیگری از سخنان خود به اجرای طرح بارور کردن ابرها اشاره کرد و گفت: بررسی ها نشان داده است که اجرای این طرح تاکنون 10 درصد بر میزان بارندگی ها اضافه کرده است.
وی یاداور شد: استان های یزد ، اصفهان ، مرکزی ، کرمان ، گیلان ، همدان و اردبیل در برنامه ریزی صورت گرفته برای اجرای این طرح قرار دارند.
عطارزاده گفت: البته در این راستا محدودیت هایی در برخی مناطق نسبت به اختصاص آب به بخش کشاورزی اعمال شده است.اما وضعیت ذخایر سدهای کشور نسبت به سال گذشته 33 درصد بهبود داشته است که امید می رود با ذخیره ی موجود ، مابقی سال را نیز به خوبی سپری کنیم.
وی با دعوت از مردم برای جلوگیری از هدررفت آب ، خاطرنشان کرد: به خاطر کمبود آب در برخی از مناطق ، وزارت نیرو کار آبرسانی را با تانکرها صورت داده که عمدتا در استان های ایلام ، کهگیلویه و بویراحمد ، خوزستان ، فارس ، بوشهر ، کرمان و هرمزگان صورت گرفته است.
شبکه خبری آب ایران

رونق صنعت سدسازی در دولت نهم

طرحهای بزرگ برق آبی در دولت نهم رشد مناسبی داشته اند و پیشرفت این پروژه ها نسبت به دوره های مشابه نه تنها کاهش نیافته بلکه افزایش نیز داشته است.

به گزارش روابط عمومی شرکت توسعه منابع آّب و نیروی ایران، مهندس ابوالقاسم مظفری مدیرعامل شرکت اعلام این مطلب افزود: بدون شک حجم عظیم پروژه‌های سدسازی در کشور که از سالهای گذشته شروع شده است در دلیل کافی نبودن بودجه عمرانی برای اجرای همزمان آنها، عموما از برنامه زمانبندی و اهداف تعیین شده عقب افتاده اند. لیکن بیان اینکه دولت نهم در طول این مدت توجهی به توسعه و زیرساختهای کشور نداشته است حداقل بطور مقایسه‌ای در این صنعت با واقعیت و اعداد و ارقام موجود مغایرت دارد.
مدیر عامل شرکت با اشاره به مشکلات همیشگی پروژه های بزرگ گفت: اگرچه منتقدین خود آشنایی کامل با وضعیت طرح ها و صنعت سدسازی دارند و به مشکلات عدیده‌ای که در ارتباط با ورود تجهیزات و تامین قطعات ماشین آلات بخصوص در پروژه های برق آبی به علت عدم پایبندی شرکتهای خارجی به تعهدات گذشته خود، بوجود آمده است واقف هستند. اما انتظار این بود که در بیان موفقیتها و پیشرفتها جانب انصاف رعایت می‌شد و تلاش و زحمات همکاران در وزارت نیرو تحت‌الشعاع مسایل روز قرار نمی‌گرفت.
مهندس مظفری افزود: نمودار پیشرفت طرحهای بزرگ برق آبی بیانگر رشد مضاعف آنها در این مدت است. به عنوان نمونه طرح های گتوند، کارون 4، سیمره و سیاه بیشه که از بزرگترین طرح های سدسازی کشور محسوب می‌شوند، به ترتیب پیشرفت متوسط سالیانه 7/8، 8/1، 8/9، 7/10 داشته اند که در مقایسه با دوره مشابه قبل (84-80) به ترتیب از رشد 8/1، 3/2 ،3/2 و 6/3 برخوردار بوده اند.

شبکه خبری آب ایران

فروش آب رودخانه زاينده‌رود‌ به طور موكد ممنوع شود‌

به گزارش خبرگزاری فارس، زايند‌رود بستر حيات بخش شهر و استان اصفهان است كه در پرتو حضور آن تمدن عظيمی در اين بخش از كشور ايران شكل گرفته و اين رودخانه چندسالي است كه به دلايل مختلف از جمله برداشت‌هاي بي‌رويه و تصميمات غير كارشناسانه و غير قانوني، با كم آبي و بحران مواجه گرديده و عمق بحران در دو سال اخير با خشكي كامل آن نمايان‌تر شده است.
همايش بررسي علل بحران زاينده‌رود در تاريخ 5/6/88 با همكاري شوراي اسلامي شهر اصفهان، شهرداري اصفهان، سازمان نظام مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي استان اصفهان، سازمان نظام‌‌ مهندسي ساختمان اصفهان، كانون خبرگان كشاورزي استان اصفهان و جمعيت حمايت از منابع طبيعي و محيط زيست« پيام سبز» و با شركت مسئولان، كارشناسان، صاحب‌نظران، بهره‌برداران و شهروندان اصفهان برگزار و در قالب ارائه چند مقاله علمي و برگزاري ميز‌گرد تخصصي، سعي در شناساندن علل و ابعاد اين بحران كرده است.
ما شركت‌كنندگان در اين همايش، از مديران، برنامه‌ريزان و مسئولان مرتبط با اين موضوع به طور موكد خواستاريم:
1-قانون استقلال آب استان‌ها كه براساس منافع كوتاه مدت و برخلاف اصل ضرورت مديريت يكپارچه حوضه‌هاي آبي تصويب گرديده، موجب ناپايداري حوضه و خسارات طبيعي و اجتماعي و اقتصادي در دراز مدت خواهد بود، لذا قانون مزبور بايد لغو و حوضه زاينده رود از زردكوه بختياري تا تالاب گاو‌خوني در شرق اصفهان با مشاركت بهره‌برداران، تحت مديريت واحد قرار گيرد.
2-سيستم مديريت علمي، قوي و قانون‌مندي براي رودخانه زاينده‌رود، با پشتيباني كامل مسئولان استان اعمال گردد.
3-تخصيص و فروش آب رودخانه زاينده‌رود، براي مناطق و مصارف جديد پيش از تامين كامل آب، به طور موكد ممنوع شود.
4-حق آبه‌ها و سهم‌آبه‌هاي كشاورزي و شهرها كه براساس طومار تقسيم آب زاينده‌رود و قانون توزيع عادلانه آب به اين بخش‌ها تعلق گرفته است، در مديريت جامع آب در نظر گرفته شود.
5-در شرايط خشكسالي، تنها مصارف شرب و بهداشت در اولويت قرار گيرد و بقيه مصارف اعم از مصارف شهري، صنعتي، فضاي سبز و كشاورزي به يك نسبت كاهش يابد.
6-الگوي كشت و نوع فضاي سبز مناسب توسط كشاورزان و شهرداران رعايت شود.
7- مرز مشترك استان اصفهان با استان چهارمحال و بختياري كه عليرغم اصول متداول و قوانين كشور دوبار در سال‌هاي 1370 و 1380 به منظور دسترسي به سواحل آبي سد و رودخانه تغيير يافته است، به وضعيت قبل از سال 1370 برگردانيده شود.
8-مسير، بستر و حريم رودخانه زاينده‌رود به طور صحيح و قانوني توسط مديريت آب استان اصفهان حفاظت و اصلاح شود.
9-كمبود شديد آب استان كه به طور متوسط بالغ بر 800 ميليون متر مكعب در سال مي‌باشد، با اتمام پروژه تونل سوم كوهرنگ و اجراي طرح بهشت‌آباد در كوتاهترين زمان ممكن جبران شود.
10-با توجه به اينكه بالادست زاينده‌رود و درياچه پشت سد آن تامين‌كننده اصلي آب شرب و بهداشت ميليون‌ها نفر از جمعيت ساكن در حوضه است، هرگونه ساخت و ساز به خصوص تاسيسات آلاينده در اين محدوده متوقف شود.
11-حفاظت از گاوخوني به عنوان پاياب زاينده‌رود و يك تالاب ثبت شده بين‌المللي بايد از طريق اختصاص حق‌آبه مستمر و تضمين شده مورد توجه قرار گيرد.
 منبع: فارس

انتصاب رئیسی با عملکرد نامتناسب برای محیط زیست

در حالیکه در روزهای گذشته نام چندین نفر ، از جمله دکتر رسول علی اشرفی پور مدیر کل کنونی حفاظت محیط زیست استان مازندران و دکتر محمدباقر صدوق کارشناس قدیمی و مدیر کل کنونی محیط زیست تهران در فهرست نامزدهای احتمالی تصدی ریاست سازمان محیط زیست دیده می شدند، محمود احمدی نژاد طی حکمی محمدجواد محمدی زاده، استاندار خراسان رضوی و مسوول سابق خدمات شهری شهرداری تهران را به سمت معاون رئیس جمهوری و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست منصوب کرد.

بسیاری از فعالان و کارشناسان محیط زیست با اشاره به سابقه این دو نامزد در زمینه محیط زیست ابراز امیدواری کرده بودند ریاست سازمان بر عهده یکی از این دو نفر قرار گیرد. در حالی که به عقیده آنان، استاندار خراسان محمد جواد محمدی زاده هیچگونه سابقه مدیریتی در عرصه محیط زیست نداشته و نامزد نامناسبی در این حوزه تلقی می شد.
دکتر ناصر کرمی اقلیم شناس و روزنامه نگار محیط زیست می گوید: «به دلیل شغلم 22 سال است همه روزه اخبار محیط زیست ایران را پیگیری می کنم. در همه این 22 سال ما دچار قهقرا بوده ایم. روندی که باعث شده آمار و شاخصهای محیط زیست در ایران روز به روز نگران کننده تر شده و کلاً به شرایطی برسیم که الان می توان به عنوان بحران یاد کرد. تجربه ام می گوید آمدن و رفتن مدیران محیط زیست چندان تاثیری در این روند ندارد زیرا مشکل محیط زیست ایران نه سازمان حفاظت محیط زیست بلکه کل نگاه به مفاهیم توسعه، رفاه و منابع ملی است. به واقع موضوع محیط زیست حوزه بسیار بزرگی است که فقط بخش کوچکی از آن توسط سازمان محیط زیست مدیریت می شود. تیم فوتبالی را تصور کنید که هر از چند گاهی بک چپ آن تغییر می کند اما تیم همان است که در هر بازی چند تا گل می خورد. اگر دفاع چپ، بهترین جهان باشد حداکثر می تواند باخت پنج بر صفر را به سه بر صفر تبدیل کند اما قطعاً میزان تاثیر او در بازی و تیم در حدی نخواهد بود که تیم در حال سقوط را به تیمی جذاب تبدیل کند.»
او می افزاید: «مشکل محیط زیست در ایران نه سازمان محیط زیست بلکه نگاه دیگر بخش های مرتبط با فرآیند توسعه همچون اقتصاد، صنایع، کشاورزی و... به این حوزه است. ممکن است آقای محمدی زاده با توجه به تحصیلات و تجارب نسبتاً مرتبط و نیز تجربه افزون تر در مدیریت کلان نسبت به دو رئیس سابق سازمان محیط زیست بتواند بهتر عمل کند اما بنده اصلاً خوشبین نیستم و تصور نمی کنم تحول مشهودی در اوضاع محیط زیست ایجاد کند. همان طور که گفتم در تیم همیشه بازنده فقط یک نفر تغییر کرده است.»
اما حمید میرزاده خبرنگار محیط زیست، با اشاره به آنکه گزینه های مناسب تری برای تصدی ریاست سازمان حفاظت محیط زیست وجود دارد، معتقد است: «قبل از اینکه آقای احمدی نژاد رئیس سازمان محیط زیست را انتخاب کند گزینه های خوبی پیشنهاد شده بود.»
این خبرنگار می افزاید: «یکی از بهترین گزینه ها دکتر محمدباقر صدوق کارشناس قدیمی و مدیر کل کنونی محیط زیست تهران است. او با تحصیلات محیط زیست و جامعه شناسی و تاسیس اولین گشت هوایی محیط زیست تهران و ارائه برنامه هایش بهترین گزینه بود.»
میرزاده می گوید: «با توجه به اینکه دکتر صدوق تجربه همکاری درخشان با اصولگرایان و اصلاح طلبان دارد از نظر سیاسی هم انتخاب درخشانی بود.»
او در پایان از روزنامه نگاران و کارشناسان محیط زیست می خواهد برای جلوگیری از تکرار تجربیات تلخ گذشته به رئیس جدید کمک کنند: «محیط زیست ایران در مرحله بحران قرار دارد. به همین جهت از خبرنگاران و فعالان محیط زیست می خواهم به مهندس محمدی زاده کمک کنیم تا به سرنوشت تلخ دکتر جوادی دچار نشود.»
یاسر انصاری کجوری دبیر کل کانون عالی گسترش فضای سبز و حفظ محیط زیست ایران می گوید: «با وجود اینکه سازمان محیط زیست سازمانی کاملاً تخصصی است اما انتخاب رئیس آن در دهه های گذشته کاملاً سیاسی بوده است. در این دوره هم بر خلاف نظر کمیته تخصصی نهاد ریاست جمهوری که دکتر رسول علی اشرفی پور و دکتر محمد باقر صدوق از کارشناسان قدیمی و خبره محیط زیست را انتخاب کرده بودند، محمود احمدی نژاد از فردی استفاده کرد که اهلیتی در این زمینه ندارد. امیدوارم آقای محمدی زاده سیاسی عمل نکرده و با استفاده از کارشناسان و متخصصان به محیط زیست آشفته ایران نظم بدهد.»
دکتر اسماعیل کهرم استاد دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران و کارشناس محیط زیست در این خصوص می گوید: «ما به اندازه کافی از عدم تخصص رئیس سابق سازمان محیط زیست ضربه دیده ایم. ایکاش رئیس جدید که تخصص محیط زیست ندارد، دست کم از افراد متخصص کمک بگیرد. هر چند مساله مهمتر از تخصص یا عدم تخصص رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، نگرش کلان دولت به مقوله محیط زیست است. اگر دولت دهم به محیط زیست به عنوان مساله ای مهم و حیاتی نگاه نکند و به آن اولویت ندهد، رئیس سازمان هر کس که باشد نمی تواند درست عمل کند و شبیه کسی می شود که دست و پای او را بسته و داخل استخر انداخته اند. بنابراین باید برای اصلاح نگرش دولت به مسائل زیست محیطی تلاش کرد.»
در بر همان پاشنه قبلی می چرخد
به گزارش «خبرآنلاین» در استان خراسان از ده ها سال پیش، دو روزنامه بزرگ منتشر می شوند که هر روز اخبار و دیدگاه های مسئولان محلی را منتشر می کنند. این وضعیت باعث می شود افرادی که در این استان فعالیت می کنند، نتوانند گذشته خود را بنا به اقتضای حال و آینده، تفسیر کنند.
محمدی زاده در دوران استانداری خراسان رضوی، نه تنها به عنوان چهره ای مدافع مسائل زیست محیطی شناخته نمی شد، بلکه گاه و بیگاه به موضع گیری های مخرب محیط زیست نیز می پرداخت.
روزنامه «خراسان» بیست دی ماه سال گذشته، مطلبی با عنوان اخطار استاندار به مدیر کل منابع طبیعی استان منتشر کرده بود. مطابق این خبر محمدجواد محمدی زاده استاندار خراسان رضوی 10 روز به مدیر کل منابع طبیعی استان آقای شریعتی مهلت داده تا نسبت به واگذاری و تغییر کاربری اراضی مناطق طبیعی تایباد به شهرک صنعتی دستور مساعد را صادر کند وگرنه دیگر نیازی به مدیر کل منابع طبیعی دیده نمی شود.
براساس این گزارش، محمد درویش یکی از فعالان محیط زیست در این خصوص می گوید: «وقتی مسئولان منابع طبیعی به جرم عمل به وظایف و پاسداری از حریم طبیعت تهدید می شوند، نمی توان انتظار پایداری محیط زیست کشور را داشت.» این عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع می افزاید: «محمدی زاده فوق لیسانس بهداشت را دارد و کارنامه ای از وی در عرصه محیط زیست به چشم نمی خورد. هیچ یک از طرفداران محیط زیست نیز وی را نمی شناسند.»
این مدرس دانشگاه در ادامه می گوید: «نفر اول سازمان حفاظت محیط زیست باید متخصص این حوزه باشد. مشکل ما در انتخاب مدیران محیط زیست تاکنون این بوده که مدیرانی را انتخاب می کردیم که بیش از آنکه در این حوزه تخصص داشته باشند، فرد قابل اطمینانی برای مرد شماره یک قوه مجریه هستند ولی حوادث زیست محیطی و روند منفی موجود نشان می دهد اگر کسی متخصص این حوزه نباشد نمی تواند برای مقابله با سیاستهای طبیعت ستیزانه دیگر وزارتخانه ها کاری انجام دهد. متاسفانه هنوز دولتمردان به این نتیجه نرسیده اند که سازمان حفاظت محیط زیست نیازمند مدیری متخصص در این حوزه است.»
مژگان جمشیدی از خبرنگاران حوزه محیط زیست معتقد است: «ایشان تا به امروز هیچگونه سوابق زیست محیطی نداشته و ظاهراً در همچنان روی همان پاشنه قبلی خواهد چرخید، یعنی مدیرانی که کوچکترین ارتباطی با این سازمان نداشتند، کماکان قرار است وارد این سازمان شوند.»

 

 منبع: سرمایه، حسین صرافی

محیطزیست بحران‌زده‌ی ایران در انتظار کدام مدیر؟

 

فعالان محیط زیست انتظار داشتند که با انتخاب یک فرد کاردان برای ریاست سازمان حفاظت از محیط زیست، سیاستهای فاجعه‌بار زیست‌محیطی متوقف شود و زیستبوم ایران فرصتی برای تنفس بیابد. ظاهراَ این امید نقش بر آب شده است.

 

در آستانه‌ی شکلگیری دولت جدید، فاطمه واعظ جوادی نیز با ریاست سازمان حفظ محیط زیست وداع گفته است تا فرد دیگری جای او را بگیرد. طرفه اینکه این سازمان تنها نهاد تابع ریاست جمهوری است که هنوز رئیس آن تعیین نشده، امری که برخی از محافل هوادار محیط زیست با نگرانی به آن نگاه کرده‌اند. آنها این گمانه را مطرح کرده‌اند که این پست برای این یا آن نامزد پست وزارت که از سد مجلس عبور نکند، خالی نگه داشته شده و مسئله‌ی تخصص و کاردانی طبعاَ در چنین انتصابی بی‌اهمیت است.

در میان نامزدان مطرح ابتدا چهره‌های باصلاحیتی به چشم می‌خوردند که از سالها پیش در سازمان محیط زیست مشغول به کار بوده‌اند و از دید فعالان محیط زیست، کارنامه‌ی نسبتاَ قابل اعتنایی دارند. دکتر محمدباقر صدوق و دکتر علي اشرفی‌پور شاخص‌ترین این چهره‌ها بودند. اما در کنار این نام‌ها، کسانی هم اسامی‌‌اشان مطرح بود که فاقد صلاحیتهای لازم برای ریاست بر سازمان مهمی همچون سازمان محیط زیست هستند. برخی از معاونان کنونی و سابق احمدی‌نژاد از این جمله‌اند.

"ساختاری متناسب با نیازهای امروز"

احمدی‌نژاد در مصاحبه‌ی تلویزیونی هفته‌ی پیش خود گفت: «در حوزه محيط زيست به اين نتيجه رسيديم از يکی از آقايان استفاده شود. اگر چه به لحاظ فهم محيط زيست خانم‌ها ارجحند اما ساختار محيط زيست کشور متناسب با نيازهای امروز نيست و بايد تغيير کند.»

به این ترتیب، بر خلاف سال‌های گذشته، رئیس سازمان حفظ محیط زیست یک مرد خواهد بود. ولی آیا کسی به این مقام منصوب خواهد شد که کاردان و صاحب صلاحیت باشد و "ساختار محیط زیست کشور را متناسب با نیازهای امروز" تغییر دهد؟

اهمیت این سؤال از آن روست که سازمان حفظ محیط زیست مسئول حفظ سلامت و امنیت طبیعت و نسل‌های مختلف شهروندان است. این نهاد اگر بخواهد نقش خود را درست ایفا کند، باید فرهنگ شهرنشینی و نیز توسعه اقتصادی و صنعتی در ایران را به مسیر درستی که ناقض سلامت و حفظ محیط زیست نباشد هدایت کند و در برابر جنون توسعه‌و رشد اقتصادی بی‌در و پیکر و نافی حفظ محیط زیست بایستد. در این راستا، در کنار ارتقا فرهنگ حفظ محیط زیست در جامعه، بخش بزرگی از فعالیت‌های این سازمان در ایران معطوف به چالش با خود با دولت و به ویژه وزارت‌خانه‌هایی مانند نفت، راه و ترابری، صنایع، نیرو و کشور است. بنا به تجربه، این نهادها در صدور اجازه یا احرای مستقلانه‌ی طرح‌ها و پروژه‌های صنعتی و زیرساختی اغلب مصالح و منافع زیست‌محیطی کشور را نادیده می‌گیرند.

مشکل ذهنی با حفظ محیط زیست

نگاهی به کارنامه‌ی دولت نهم در مجموع و سازمان محیط زیست به طور خاص نشانگر آن است که محیط زیست یکی از قربانیان رویه‌ها و مشی‌های ۴ سال گذشته بوده است، به ویژه که بخش بزرگی از دولت به لحاظ فکری با مسئله محیط زیست مشکل داشته است. پرویز داودی، معاون اول احمدی‌نژاد، فروردین امسال در جمع نخبگان بسیج اعلام کرد که «موضع گيري طرفداران حفظ محيط زيست در جهت مطامع غرب است و غربي ها که راه توسعه را خود از گذشته آغاز کرده بودند اکنون با طرح اين گونه مسائل و از جمله کنترل جمعيت مي خواهند مانع از پيشرفت ما بشوند.»

در همین راستا، نهاد باسابقه‌ای همچون "شورای عالی محیط زیست" که در تاریخ ۴۰ ساله‌ی خود مبتکر تدوین و تصویب شمار زیادی از آیین‌نامه‌ها و مقررات مربوط به حفظ محیط زیست بود منحل اعلام شد و از سوی دیگر، کسی در رأس سازمان محیط زیست قرار گرفت که به لحاظ صلاحیت و کاردانی کمتر با کارکرد و وظایف این سازمان آشنا بود.

ترازنامه‌ای غم‌انگیز

به نوشته‌ی خبرگزاری مهر، انفعال و فقدان تخصص در مدیریت، پایین آمدن شاخص پایداری، کاهش رتبه کشور در رتبه‌بندی‌های زیست محیطی جهانی، تخریب گسترده‌ی زیستگاه‌ها، تالاب‌ها و... همه و همه نشان از کارنامه مردودی دولت نهم در مدیریت و مراقبت محیط زیست ایران دارد. مهر در معرفی جزئیات بیشتری از کارنامه‌ی دولت نهم به مواردی همچون بی‌توجهی به چشم‌انداز توسعه کشور، تخریب گسترده تالاب‌های بین‌المللی ایران، راهسازی بی سابقه و پرشتاب در مسیر زیستگاه‌ها و تالاب‌ها در سال‌های اخیر، ترکیدگی لوله‌های نفت در مسیر رودخانه‌ها و سدهای حیاتی کشور، آلودگی روزافزون هوا و تراکم بیش از پیش ذرات معلق و آلاینده‌های جوی بیابان‌های کشورهای همسایه، تخریب گسترده جنگل ها و آلودگی سواحل و از بین رفتن بخش عظیمی از حیات وحش اشاره می‌کند و آنها را چالش‌های عمده‌ای می‌داند که که محیط زیست ایران در چهار سال گذشته تجربه کرده است.

امیدی که بر باد می‌رود

با توجه به موارد فوق، شاید پاسخ به این سؤال دشوار نباشد که چرا ایران به لحاظ عملکرد و پایداری محیطزیست ظرف ۵ سال گذشته از مقام ۱۳۲ در میان ۱۴۸ کشور به مرتبه‌ی ۱۳۷ سقوط کرده است.

این که چه کسی در رأس سازمان حفاظت محیط زیست قرار خواهد گرفت، شاید نشانه‌ای به دست دهد که در دولت جدید احمدی‌نژاد، در همچنان بر پاشنه‌ی ۴ سال گذشته خواهد چرخید یا سیاستی کم و بیش متفاوت در زمینه‌ی حفظ و نجات زیست‌‌بوم ایران راهنمای دولت خواهد شد. با خبری که روز چهارشنبه، ۴ شهریور از سوی سایت خبری "سبزپرس" منتشر شد به نظر نمی‌رسد که امید چندانی به تغییر و تحول وضع موجود باشد. به نوشته‌ی "سبزپرس"، محمدجواد محمدی، استاندار سابق خراسان و معاون اسبق خدمات شهری شهرداری تهران در زمان شهرداری محمود احمدی‌نژاد، نامزد اصلی ریاست سازمان حفاظت محیط زیست است. محمدی از نزدیکان احمدی‌نژاد به شمار می‌رود و رشته‌ی تخصصی‌ (کارشناس ارشد بهداشت) و سابقه‌ی مدیریتی‌اش ربطی به محیط زیست ندارد.  

فرید وحیدی ـ دویچه‌وله

پس از آبگيري سد گتوند؛ 16 روستا در لالي با تمام تاسيسات آبرساني زير‌آب مي‌رود

مدير عامل آب و فاضلاب روستايي خوزستان با اشاره به پيامدهاي آبگيري سد گتوند براي مردم روستاهاي حوزه درياچه اين سد، گفت: در جريان آبگيري سد گتوند 16 روستا با تمام تاسيسات آبرساني به زير آب مي‌رود.

غلامعلي خليفپور امروز در گفتگو با خبرنگار فارس در اهواز اظهار داشت: در فرآيند آبگيري روستاهاي واقع در درياچه سد گتوند 16 روستا با تاسيسات و شبكه آبرساني زير‌ آب مي‌روند كه در برخي از اين روستاها مانند روستاهاي هفت شهيدان، تاسيسات آبي وجود ندارد و براي اسكان ساكنان اين روستاها در مكان‌يابي جديد موظف به تاسيس شبكه هستيم.
وي تاكيد كرد: مجموعه آبفا روستايي آمادگي كامل دارد تا بعد از مشخص‌شدن مكان جديد استقرار اين روستاها و در اختيار گرفتن نقشه‌هاي اصلي منازل و شهرك‌ها، تاسيسات آبي را نصب كند كه اين اقدام بايد در اسرع وقت قبل از آبگيري سد انجام شود.
خليفپور خاطر نشان كرد: در روستاهايي كه زير آب مي‌روند تاسيسات آبي همچون مخازن كلر‌زني، منابع ذخيره و شبكه انتقال احداث شده است كه بايد اين شبكه‌گذاري‌ها و احداث تاسيسات بار ديگر احداث و اجرا شود.
مدير‌عامل آب روستايي خوزستان تاكيد كرد: با توجه به اينكه آب روستايي براي احداث و شبكه‌گذاري جديد هيچ اعتباري در اختيار ندارد، منتظر پرداخت خسارت از طرف آب‌نيرو مجري احداث سد گتوند هستيم تا در اسرع وقت نسبت به ساخت و احداث تاسيسات زير‌بنايي در مكان‌هاي جديد اقدام شود.
وي تاكيد كرد: در سال‌هاي 80 تا 83 تاسيسات جديدي در برخي از روستاها احداث شد كه با آبگيري سد گتوند، اين روستاها همگي به زير آب مي‌روند و بايد بار ديگر براي آبرساني به روستاهاي اين بخش تاسيسات جديد و شبكه‌گذاري انجام شود.
وي افزود: آمار دقيقي از ميزان خسارت و اعتبار مورد نياز براي شبكه‌گذاري جديد در دست نيست.

 

منبع: فارس

عملیات اجرایی سد مخزنی هراز در آینده نزدیک شروع خواهد شد

 آقای مهندس هاشمی معاون محترم امور عمرانی استانداری مازندران در جلسه ستاد پیگیری مصوبات  سفر هیأت محترم دولت به استان مازندران ویژه صنعت آب و برق استان در روز چهار شنبه هفتم مرداد ماه با بیان این مطلب گفت : خوشبختانه جلساتی با حضور معاون محترم حقوقی ریاست محترم جمهوری و نمایندگان وزارتخانه های نیرو ، راه ، صنایع و معادن و محیط زیست داشتیم تصمیمات خوبی در خصوص این سد اتخاذ شد ، و امیدواریم با شروع عملیات اجرایی این سد در سه ماه آینده یکی از مهمترین طرحهای اصلی استان محقق شود.

  معاون محترم عمرانی در ادامه با اشاره به محقق شدن  96 درصد ی طرحهای مصوب سفر هیأت دولت و  بهره گیری از ظرفیت استانی در اجرای پروژه ها،  خواستار ارائه برنامه از سوی  دستگاههای اجرایی برای سفر سوم به استان شد و تأکید نمود استان از پیشنهاد همه نخبگان برای رشد و توسعه استان استقبال می کند و امیدواریم رسانه ها ضمن مشارکت در این امر مهم زمینه مشارکت همه نخبگان و برجستگان و دستگاههای اجرایی استان را فراهم نمایند.

   آنگاه آقای مهندس عزیزا... واحد با اشاره به طرح های مصوب دولت در بخش آب گفت : در سفر اول این شرکت دارای 6 مصوبه و در سفر دوم 13 مصوبه در قالب 36 پروژه   می باشد که بحمدا... تعدادی از آنها به اتمام و تعدادی در دست اجرا هست که با بهره برداری کامل این طرح ها سالانه 1700 میلیون متر مکعب از آبهای سطحی استان مهار و شاحص مهار آب استان از طریق سدها از 5 درصد به 40 درصد خواهد رسید و آب مورد نیاز 167 هزار هکتار  اراضی تأمین خواهد شد و در بخش آب شرب استان میزان آب تولیدی از 345 میلیون متر مکعب در سال به  466 میلیون متر مکعب افزایش خواهد یافت و طرحهای دیگر از جمله مدیریت جامع سیل موجب کاهش خسارات سیل و حفاظت از 4200 رودخانه استان خواهدگردید .

    مدیر عامل آب منطقه ای مازندران میزان اعتبارات طرحهای مصوب در بخش آب را تا کنون 212میلیارد تومان  اعلام کرد و افزود بحمدا... این اعتبار سالانه از رشد بسیار مطلوبی برخوردار است بطوریکه از 360 میلیارد ریال در سال 85 به 940 میلیارد ریال در سال 88 رسید .

    عزیزا... واحد از افتتـاح سد بزرگ  الــــبرز در قبل از ایام ا... دهه فجر خبر داد و افزود بحمدا... اعتبار این سد ا ز230  میلیارد ریال در سال قبل به  324 ریال در سالجاری رسید انشاء ا... در یک ماه آینده عملیات اجرائی بدنه سد به اتمام و در 3 ماه آینده کار سرریز به تمام خواهد شد و به موازات آن کلیه تجیهزات هیدرو مکانیکال و ابزا ر دقیق نیز نصب خواهد شد و شبکه این طرح بزرگ نیز حدود 40 درصد پیشرفت دارد که با بهره برداری سد ، هم اکنون می توانیم آب مورد نیاز 20  هزار هکتار از اراضی تحت پوشش آن را آبیاری کنیم .

    رئیس هیأت مدیره آ ب منطقه ای از مطالعه و طراحی 8 سد جدید لاستیکی در استان در منطقه سرخ رود هراز ، ولیک رود فریدونکنار ، امیر کلا ، بهنمیر ، دینه سر کیاکلا ، لاریم جویبار ، خزر آباد ساری و نوذر آباد نکا خبر داد که با اجرای این سدها آب مورد نیاز 9500 هکتار از اراضی تأمین خواهد شد .

   ایشان درادامه از سدهای کسیلیان ، و زارم رود به عنوان دو طرح مهم دراستان یاد کرد و افزود : مطالعات سد کسیلیان به اتمام رسید و در مرحله تصویب است و مطالعات سد زارم رود با پیشرفت 96 درصد مراحل پایانی خود را طی می کند که امیدواریم با تصویب مطالعات این طرح ها  و همچنین اختصاص اعتبار مناسب بتوانیم سال آینده عملیات اجرایی سد را شروع بکنیم .

    مدیر عامل آ ب منطقه ای مازندران در پایان از اتمام طرح آبرسانی به شهرهای رامسر ، کتالم و سادات شهر ، طرح آبرسانی به شهرهای کیاکلا ، جویبار و بهنمیر و طرح آبرسانی به شهرهای زیراب و شیرگاه تا پایان سال مالی جاری خبر داد و افزود : علاوه بر طرح های مذکور که به اتمام می رسد دو طرح مهم آبرسانی به ساری و آبرسانی به شهرهای گروه الف را به عنوان طرح های مصوب سفر داریم که وزارت نیرو این طرح ها را جزء طرح های  محوری آبرسانی کشور قرار داده است هم اکنون فاز اول طرح ابرسانی به شهر ساری که شامل یک مخزن 10000 متر مکعبی ، 12 حلقه چاه و 6/8 کیلومتر خط انتقال و خطوط جمع آوری می باشد مراحل پایان خود را طی می کند و بخش هایی از این طرح وارد مدار بهره برداری شده و 120 لیتر آب در ثانیه به ظرفیت آب شرب ساری هم اکنون اضافه شد و فاز دوم طرح را انشاء ا... که شامل احداث خط انتقال از سد شهید رجایی به تصفیه خانه و هم چنین احداث تصفیه خانه می باشد درآینده نزدیک شروع خواهیم کرد و طرح انتقال آب از سد البرز به شهر  های گروه الف که بحمدا... ردیف اعتباری آن ایجاد شد امسال 7/5 میلیارد تومان اعتبار دارد و انشاءا... با یک برنامه ریزی مدون نسبت به اجرای خط انتقال و احداث تصفیه خانه اقدام خواهد شد .

منبع: تارنمای شرکت سهامی آب منطقه ای استان مازندران

روز جهانی محیط زیست

 

«زمین نیازمند حمایت شما برای مقابله با تغییرات جوی» شعار روز جهانی محیط زیست، در سال ۲۰۰۹ میلادی است. سازمان‌های جهانی زیست‌محیطی تلاش می‌کنند که سیاستمداران را به تصویب قوانین کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی متقاعد کنند.

سال ۱۹۷۲ مجمع عمومی سازمان ملل روز پنجم ژوئن را رسما روز جهانی محیط زیست نامگذاری کرد. از این سال بعد، هر سال یک موضوع مهم زیست‌محیطی از جمله گرمایش زمین، افزایش دی‌اکسید کربن، آب شدن ‌کوه‌های یخی قطب شمال، یا سوراخ لایه ازن محور برنامه‌های سازمان ملل متحد و نهادهای وابسته قرار می‌گیرد. اما مهمترین مسئله‌ای که این سازمان‌ها برای حفاظت از محیط ‌زیست دنبال می‌کنند، کاهش مصرف انرژی‌های فسیلی در جهان است. 

 هرمن شر، رئیس‌هیئت مدیره "سازمان جهانی انرژیهای تجدیدپذیر" که از چندین دهه پیش برای جایگزین کردن انرژی‌های فسیلی با انرژی‌های سازگار با محیط ‌زیست تلاش می‌کند، می‌گوید: «لزوم تأمین انرژی با استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر به جای انرژی فسیلی، که غیر از آلودگی محیط زیست رو به کاهش نیز هستند، بر کسی پوشیده نیست. با این حال، باز هم وقت تلف می‌کنیم آن‌هم در شرایطی که با تغییرات شدید جوی در حقیقت زمان زیادی برایمان نمانده است.»

 آلمان پیشتاز استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر

 کمتر کشوری در دنیا در زمینه استفاده از انرژی‌های تجدید‌شونده به اندازه آلمان فعال است، تا آنجا که دولت این کشور در سال ۲۰۰۰ میلادی تصمیم گرفت نیروگا‌ه‌‌های اتمی خود را از دور خارج کند. دو سال بعد، این تصمیم تبدیل به قانون شد. آلمان ۱۷ نیروگاه‌ها اتمی دارد که یک‌پنجم برق مورد نیاز کشور را تأمین می‌کنند. بر اساس داد‌ه‌های وزارت اقتصاد آلمان، استفاده از انرژی هسته‌ای برای تولید برق ارزا‌ن‌ترین راه تأمین انرژی پس از مصرف ذغال‌سنگ است. این نیروگاه‌ها سالانه ۱۵۰ میلیون تن دی‌اسید کربن کمتر تولید می‌کنند و حدود ۳۰ هزار فرصت شغلی فراهم می‌سازند.

 با این حال، از سال ۲۰۰۵ میلادی پروسه غیر فعال کردن نیروگا‌ه‌های اتمی آلمان رفته رفته آغاز شد. بر اساس برنامه، ‌دولت باید تا سال ۲۰۲۲ میلادی تمامی ۱۷ نیروگاه ‌خود را از دور خارج و انرژیها تجدیدپذیر را جایگزین آن کرده باشد.

 آلمان با این تصمیم، راه خود را از سایر هم‌پیمان‌های اروپایی‌اش جدا کرده است، اما احزاب این کشور هنوز در مورد زمان تعیین شده توافق نظر ندارد. عده‌ای معتقدند اقتصاد آلمان به زمان بیشتری برای تغییر زیرساختهای انرژی  خود نیاز دارد. تعطیلی نیروگا‌ه‌ها یعنی از بین بردن ۳۰ هزار فرصت شغلی.

 آخیم اشتیاینر مدیر آلمانی برنامه‌های محیط زیست سازمان ملل می‌گوید:«شاید خیلیها ندانند که امروزه در شاخه‌های مختلف انرژی‌های تجدیدپذیر بیش از دو میلیون و ۳۰۰ هزار نفر مشغول کارند. این تعداد، از تعداد شاغلان صنایع گاز و نفت که روی هم ۲ میلیون‌نفرند بیشتر است. استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر نیازمند در اختیار داشتن تکنولوژی مدرن است.» وی اشاره می‌کند، کشورهایی که مخالف استفاده از این نوع انرژی هستند یا هنوز دست ‌به ‌کار نشده‌اند یا امکان دسترسی به تکنولوژی مدرن را ندارند. 

 ایران: یک قدم مانده تا قافله تکنولوژی مدرن

در ایران، سالی یک روز، روز درخت‌کاری است. هر از گاهی هم گروهی از دوستداران محیط زیست، پلاستیک به دست راهی کوه و کوه‌پایه و جنگل و بیشه می‌شوند و آشغال‌ها را جمع می‌کنند و شبکه‌های تلویزیونی هم گاهی گذری به این راه دارند. اما بحث در مورد محیط ‌زیست، آلاینده‌‌ها و تغییرات جوی از محدوده مشخصی فراتر نمی‌رود.

 در حالی‌که استفاده از انرژیهای  تجدیدپذیر در جهان رو به افزایش است، ایران از چهل و اندی سال پیش، همچنان در پی راه‌اندازی نیروگاه‌ اتمی بوشهر برای تولید برق است. آن‌هم در قرنی که نیروگاه‌های خورشیدی و بادی با استفاده از منابع بی‌پایان و ارزان قیمت جایگزین رآکتورهای اتمی می‌شوند.  

ایران با گستردگی وسیع در یک منطقه جفرافیایی بهرمند از تابش مدام نور خورشید تا کنون تنها یک نیرو‌گاه خورشیدی در نزدیکی شهر شیراز ساخته است. نیروگاه‌ دیگر ایران، نیروگاه ‌بادی منجیل با۱۵۰ توربین است. برق تولید شده در این نیروگاه به شبکه برق کشوری متصل می‌شود.  

به گفته یکی از همکاران سازمان انرژیهای مدرن، بدون دسترسی به تکنولوژی مدرن خارج از کشور، استفاده از انرژی‌های تجدید‌پذیر آسان نیست. این در حالی است که بسیاری از کشورهای اروپایی با همکاری "سازمان جهانی انرژی‌های تجدیدپذیر" پروژ‌های مختلفی را در کشورهای در حال توسعه و کمتر توسعه یافته اجرا می‌کنند.

 انرژی خورشیدی در پاکستان و چین 

در حال حاضر برق مورد نیاز برخی از روستاهای منطقه هندوکش پاکستان از طریق انرژی خورشید تأمین می‌شود. صفحه‌های خورشیدی نصب شده در این منطقه در فاصله زمانی ۱۰ صبح تا ۲ بعدازظهر حرارت مورد نیاز برای پخت‌وپز را فراهم می‌کنند. آب گرم‌ روستاها نیز از همین راه تأمین می‌شود. دولت پاکستان در نظر دارد در ابعاد بزرگ از این پروژه برای شیرین کردن آب دریا استفاده کند. 

از سوی دیگر در این کشور نیز، مانند برخی از کشورهای در حال توسعه، از جمله ایران، درصد بالایی از انژری هدر می‌رود. بر اساس آمار رسمی در صورت صرفه‌جویی و استفاده بهینه حدود ۲۵ درصد از انرژی مصرفی کشور کاسته و در نهایت درصد قابل توجهی از آلاینده‌های محیط زیست نیز کمتر می‌شود. از سوی دیگر دولت پاکستان تلاش می‌کند، با استفاده از نیروگاه‌های خورشیدی، کمبود انرژی در این کشور را تا حدی جبران کند. 

ارشاد خان، مشاور استفاده بهینه از انرژی که "با بنیاد همکاری‌های فنی آلمان" در پاکستان همکاری می‌کند، می‌گوید: «مصرف انرژی در تکنولوژی و دستگاه‌های قدیمی بالاست. در پاکستان ما ابتدا باید مانع هدر رفتن انرژی شویم. گام بعد از تغییر مدل مصرف انرژی، تغییر انرژی مصرفی و حرکت به سوی انرژی‌های تجدیدپذیر است.»

 چین در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر رشد چشمگیری داشته و تا حد زیادی به خود کفایی نزدیک شده است. در این کشور، هر چند برخی از مناطق دورافتاده هنوز به شبکه برق متصل نیستند، اما دولت با نصب صفحه‌‌های خورشیدی و استفاده از انرژی خورشیدی، آب گرم مورد نیاز ساکنان این مناطق را که رفته رفته تعداد بیشتری را شامل می‌شوند، تأمین می‌کند.

 این کشور، با فاصله زیادی از رقیبان خود پیش‌است. صفحه‌های مورد نیاز برای تبدیل انرژی نور خورشید و گرم کردن آب، درون کشور تولید می‌شود. چین در زمینه استفاده از انرژی بادی برای استفاده در زمینه‌های گونان نیز رشد قابل توجهی داشته است.

نویسنده: شبنم نوریان - دویچه‌وله

مخالفت با سد ایلی‌سو فرامرزی شد

مخالفت ‌با ساخت سد ایلی‌سو پا را از مرزهای ترکیه فراتر گذاشته است. آلمان، سوئيس و اتریش پیشگام اعتراضها هستند. ساخت سد عظیم ایلی‌سو شهرستان تاریخی حسن‌کیف را به زیر آب خواهد برد.

 روز سه‌شنبه، ششم ژوئن، مؤسسات وام‌دهی آلمان، اتریش و سوئيس به منظور ابراز نظر در مورد پروژه‌ی سد عظیم ایلی‌سو در برلین گرد هم خواهند آمد. محور بحث این نشست پاسخ به این سؤال خواهد بود که آیا ساخت این سد مطابق اصول عمده‌ی اجتماعی و زیست‌محیطی بانک جهانی خواهد بود یا خیر.

 پاسخ به این سوال پیش‌شرط اعطای وام کشورهای اروپایی به ارزش ۴۵۰ میلیون یورو است. بدون این پول و کمک‌های علمی و تجربی اروپا ساخت این سد نامحتمل خواهد بود.

 پروژه‌ی سد ایلی‌سو با اصول حفاظت از محیط زیست و میراث فرهنگی ارزشمند شهرستان حسن‌کیف در تعارض است. همچنین ۶۰ هزار تن از ساکنان منطقه باید منطقه را ترک کرده و انتقال یابند. به همین دلیل مؤسسات وام‌دهی اروپا در دسامبر گذشته خواستار توقف کوتاه‌مدت این پروژه شده و به دولت ترکیه شش ماه فرصت دادند تا طرح‌های خود را با هنجارهای بانک جهانی منطبق سازد.

 حسن‌کیف، شهرستانی بی‌نظیر و باستانی

 حسن‌کیف شهرستانی باستانی است که در ساحل دجله واقع شده است. خانه‌های این منطقه در دل کوه قرار دارند و از سنگهای طبیعی ساخته شده‌اند.  باستانشناسان می‌گویند، ‌اهمیت تاریخی حسن‌کیف هنوز روشن نشده است. هنوز هم گمان می‌رود که مناطق تاریخی زیادی در اطراف وجود داشته باشند، مناطقی که زیر خاک مدفون شده‌اند.

 شامگاه پنج‌شنبه‌ی هفته‌ی گذشته (۲۱ مه) حدود ۴۰۰ تن از مخالفان این طرح، اعم از کارشناسان و نمایندگان دولتهای مختلف، در برلین گرد هم آمدند.

 نمایند‌ه‌ی آلمان گفت، در صورتیکه ترکیه شروط اروپا و استانداردهای بین‌المللی را رعایت نکند، باید این پروژه را به تنهایی پیش ببرد.

 رابرت گودلند، نمایند‌‌ه‌ی بانک جهانی، در نشست برلین هشدار داد که ساخت سد ایلی‌سو بر تأمین آب عراق اثرات بدی خواهد گذاشت. وی گفت که پروژه در تمامی بخشها استانداردهای بانک جهانی را نقض کرده و تنها نقل مکان ۶ روستا از ۲۰۰ روستای منطقه طرح‌ریزی شده است. 

نماینده‌ی بانک جهانی خاطرنشان ساخت، حتی اگر ترکیه بتواند، تا ششم ژوئن پروژه را با ۱۵۳ شرط درخواستی منطبق سازد، باز هم استانداردهای بانک جهانی در ابعاد وسیعی برآورده نشده و «آلمان، اتریش و سوئیس از پروژه‌ی ایلی‌سو خارج خواهند شد».

منبع: صدای آلمان

خاموشي زاينده رود، مرگ گاوخوني _ مهندس فاطمه ظفرنژاد

اصفهان زيباترين شهر جهان در خاموشی زاينده رودش اندوهگين و افسرده است.

در ارديبهشت ماه - دومين ماه بهار بسيار پرباران امسال - در دو سوي پل‌هاي زيباي اين شهر كه از شاهكارهاي معماري جهان به شمار مي‌روند، زنده رود چنان فروخشكيده كه رهگذران ديگر نيازي به گذشتن از روي پل‌ها احساس نمي‌كنند و گام زنان بستر پهناور و خشك را مي‌پيمايند. گفته مي‌شود در بالادست، آمار بارندگي در برخي روزها به بيش از 300 ميلي متر هم رسيد اما پل خواجو، پل شهرستان و سي و سه پل سوگواراني در ميان سوگواران ساحل نزديك‌اند.

 آنچه در پي‌مي‌آيد گزارشي است در باره علت خشك شدن زاينده‌رود و تالاب گاوخوني.

اين گزارش تنها گوشه‌اي از تخريب‌هاي ناشي از ساخت وساز در حوزه‌هاي آبخيز را نشان مي‌دهد. 29 ارديبهشت روز مبارزه با ساخت وساز در آبخيز‌هاست. انتظار مي‌رود پيش از آنكه ديرشود – هر چند كه هم‌اكنون هم خيلي دير شده است - مسئولان براي جلوي‌گيري از روند لجام گسيخته ساخت‌و‌ساز در آبخيزها چاره‌اي بينديشند.

در بالادست آبخيز، ساخت سدها و سامانه‌هاي انتقال بي‌هيچ دغدغه درباره سرنوشت صاحبان آب و حقابه‌ها در پايين دست، سال‌ها و سال‌ها ادامه يافته است و البته هرگز هيچ ارزيابي‌اي از اثرات اين هجوم و تجاوز به حقوق روستائيان و جوامع بومي ‌و نيز تجاوز به طبيعت انجام نشده است. ويلاهاي كنار درياچه سد زاينده رود نيز افسانه‌هايي دارند گفتني. خروشان ماندن رودخانه و تحقق حقابه كشاورزان پايين دست و زنده ماندن تالاب گاوخوني، با پرآب ماندن درياچه سد مغايرت دارد. سد بايد پرآب باشد تا بتواند بهره برداري شود و نيز خوشي صاحبان ويلاهاي مشرف به آن منقص نشود. اين شايد عيني‌ترين دليل وجود سد زاينده رود است. وگرنه تقسيم حقابه زاينده رود از قرن‌ها پيش در شبكه‌اي بسيار منظم و انديشمندانه انجام شده بود.

شبكه سنتي زاينده رود هنرمندانه به همه جا و حتي به تالاب گاوخوني آب مي‌رسانيد. سد ساخته شد تا زمين‌هايي كه آب داشتند را دوباره آبياري كند كه البته ناتوان از مسئوليتي كه به ظاهر برايش نوشته شده بود تنها توانست محلي براي خوش گذراني گروهي خاص باشد.

پايين دست آبخيز

پس از گذر از اصفهاني كه با زاينده رود فروخشكانده شده ديگر نصف جهان نيست، اگر به دنبال سرنوشت رود باشيم با گذشتن از تاريخي كهنسال، فاصله اصفهان، دشتي، زيار، برسيان، اژيه را به طول 109 كيلومتر طي مي‌كنيم و به ورزنه آخرين شهر آبخيز در 30 كيلومتري تالاب گاوخوني مي‌رسيم. راه 110 كيلومتري ديگري اصفهان را به كوهپايه، سپس به قورتان با قلعه تاريخي عصر آل بويه آن و سپس به ورزنه با كبوترخانه‌هاي بزرگ و ساختمان‌هاي حامل معماري درخشان و پايدار بومي‌منطقه مي‌رساند. انجمن دوستداران ميراث فرهنگي و گردشگري شهر ورزنه، تاريخ اين شهر را از هزاره سوم مي‌دانند و شواهد زيادي از جمله بناي مسجد جامع ساخته شده روي بقاياي يك آتشكده ساساني، آراسته با كتيبه‌هاي عصر تيموري، مويد اين ادعاست. گويش خاص منطقه كه از گويش پهلوي ساساني به جامانده و نيز آداب و پوشش زنان تا اندازه زيادي هويت ديرينه اين جامعه بومي‌در پايين دست‌ترين بخش‌هاي آبخيز زاينده رود را آشكار مي‌كند.

مردم ورزنه مي‌گويند كه بخش زيادي از اراضي آنها پس از ذخيره و انحراف آب در بالادست‌ها، ديگر هيچ آبي دريافت نمي‌كند و باير و بياباني شده است. كشاورزان دسترسي بسيار كمي‌به آب دارند. با وجود خشكي زاينده رود در بالادست‌ها، زير پل آجري تاريخي ورزنه با طول 86 متر و عرض 5/6 متر و ارتفاع 6 متر كه در زمان صفويه ساخته شده، گذر آب ديده مي‌شد. گفتند كه اين در حقيقت پساب كارخانه‌هاي بالادست است كه تصفيه نشده در بستر خشكيده زاينده رود رها شده و وارد شهر ورزنه مي‌شود. اين پساب سمي، زمين‌هايي را كه حقابه شان در سد زاينده رود به ناحق ضبط شده را شور و تخريب مي‌كند. نيز ورود آن به تالاب، آخرين بازمانده‌هاي گونه‌هاي جانوري را به مرگ دسته جمعي محكوم كرده است. عكس‌هاي تالاب بيانگر سرنوشت دهشتناك تالاب و همه موجودات و جوامع وابسته به آن است. 30 كيلومتر پس از ورزنه به چاهه زاينده رود يعني به تالاب گاوخوني مي‌رسيم.

تالاب گاو خوني

آنگونه كه مردم مي‌گويند گاو خوني يا گاو خواني به معناي بزرگ چاهه است. گاو خوني25 كيلومتر طول و 15 كيلومتر عرض و 470 كيلومترمربع وسعت داشته است. اين تالاب يكي از 22 تالاب ايران به شمار مي‌رود كه در سال 1354 به ثبت پيمان نامه بين المللي رامسر رسيد. ارتفاع تالاب از سطح درياي آزاد 1470 متر و بيشينه ژرفاي آن يك متر بود. تالاب تا پيش از مرگ خود همه ساله ميزبان شمار زيادي پرندگان مهاجر مانند بود كه تالاب را براي زمستان گذراني و جوجه آوري برمي‌گزيدند. اينك تالاب نه ديگر آنگونه كه از نامش برمي‌آيد بزرگ است و نه ديگر آبي دارد.

تا دوردست‌ها نه نيزاري، نه زيستگاهي، نه ماهي و جانور آبزي، نه دوزيست و جانور كنارآبزي و نه پرنده مهاجري. هرچه هست كويري است برهوت كه زمينش از خشكي مي‌تركد و قاچ‌هاي ژرف دارد؛ كويري كه با هر وزش باد، گردوخاك و غبار پر از مواد شيميايي بجا مانده از پساب رها شده كارخانه‌هاي بالادست را به كام كودك و پير و جوان جوامع بومي‌پيرامون مي‌ريزد.

پيامد ساخت و ساز در آبخيز بر جوامع بومي

نيل پستمن، در كتاب «تكنوپلي» خود از دلباختگان تكنولوژي سخن مي‌راند و نام تكنوفيل را بر آنها مي‌نهد. تكنوفيل‌ها مانند يك عاشق به تكنيك و فناوري مي‌نگرند بي‌آنكه لحظه اي نقاب از چهره آن بردارند يا اندكي به پيامدهاي آن بينديشند. پستمن چنين ادامه مي‌دهد:« اين چنين انسان‌هايي خطرناكند و بايد با احتياط با آنان روبرو شد». سد بسيار بزرگ زاينده رود با ظرفيت ذخيره 1200 ميليون مترمكعب در 1348 به دست تكنوفيل‌هاي شركت‌هاي غيرايراني منتفع در ساخت‌وساز در آبخيزها ساخته شد. در زماني كوتاه پس از ساخت سد، روستاهاي پايين دست و نزديكترين همسايگان تالاب گاوخوني از جمله روستاي شاخ كنار متروكه شدند. كشاورزان با دستي كوتاه از همه جا، زمين‌هاي موروثي پررونقشان را كه با ساخت سد به كويري بي آب و باير بدل شده بود رها كردند و به سرنوشتي نامعلوم و تلخ در حاشيه شهرها محكوم شدند.

اهالي منطقه، زمان خالي از سكنه شدن شاخ كنار را همان زمان‌ها اعلام مي‌كنند. ويرانه‌هاي اين روستاي كهنسال- در 10 كيلومتري تالاب- در پايين‌ترين نقطه رودخانه زاينده رود حكايت غم انگيز تجاوز به حقوق جوامع بومي، ناديده گرفتن حقابه آنها از رودها و پايمال كردن حقوق ديرينه چندين هزارساله آنها بر تالاب‌هاست. اهالي ورزنه مي‌گويند كه حق آنها از آب زاينده رود در اسناد بجامانده از عهد صفوي و حقابه‌هايي كه شيخ بهايي براي آنها درنظر گرفته بود بازتاب يافته است. تقسيم آب زاينده رود با كمك دانش حقيقي شيخ، چنان انجام شده بود كه تا پايين‌ترين بخش‌ها، حقابه بران سهم خود را مي‌يافتند و طبيعت نيز سهم خود را مي‌يافت.

50 سال ساخت و ساز در آبخيزها با نام توسعه، پيامدهاي بسيار ناگواري بر كوهستان‌ها و دشت‌ها، جوامع بومي‌و كشاورزان و نيز بر تالاب گاوخوني برجاي گذاشت. غصب حقابه‌ها كم كم از روستاهاي مجاور تالاب به سوي بالادست آبخيز به پيشروي پرداخت و بخش بزرگي از اراضي كشاورزي ورزنه را دربرگرفت. ورزنه از سال 1347 داراي شهرداري است و شهر به شمار مي‌رفته است. اما بخش بسيار بزرگي از اراضي كشاورزي‌‌اش به كويري خشك بدل شده است.

ورزنه تنها 13500 نفر جمعيت دارد. اين شهر اگر حقابه‌‌اش غصب نشده بود مي‌توانست گذشته از قطب كشاورزي بودن، يكي از مهم‌ترين مراكز گردشگري ايران باشد؛ به‌ويژه كه توان تواماني از يادگارهاي تاريخي و يادگارهاي طبيعي را دارا بود. اين شهر مي‌توانست تا اين حد مهاجرفرست نباشد و شايد ده‌ها و صدها برابر جمعيت كنوني جمعيت داشته باشد. ماهيگيري پررونق تالاب، بخشي از معيشت اهالي روستاهاي منطقه و نيز ورزنه را تشكيل مي‌داد و خشكاندن تالاب، ماهيگيري، شكار، گردآوري گياهان خودرو و ديگر مباني معيشتي زيستي متكي به آن را از ميان برد. بيابانزايي ناشي از ساخت‌وساز از بالاترين نقطه تا پائين‌ترين نقطه آبخيز به‌شدت محسوس است و از 50 كيلومتري تالاب كاملا چشمگير مي‌شود. خشكيدن تالاب گرد و غبارهاي دائمي‌و خشكي زياد اقليم منطقه را به دنبال داشت.

نخوت و بي بصيرتي تكنوكرات‌ها

سازمان آب منطقه‌اي سابق اصفهان كه با استاني شدن سازمان‌هاي آب در مجلس ششم به دو سازمان آب اصفهان و چهار محال بختياري تبديل شد با كمك يك شركت پرقدرت ديگر، بيش از 30 سد در پرونده ساخت و سازهاي خود دارد. از اينها بدتر سامانه‌هاي انتقال حوضه به حوضه هستند كه آب را از حوضه اي به جاي ديگر و استاني ديگر و.... مي‌برند و بدترين اثرات را بر جوامع بومي‌و روستائيان كشور داشته و دارند. گفتني آنكه اين تراوشات ذهني تكنوفيل‌هاي سدساز، جز زيان براي مردم به‌ويژه كشاورزان و روستائيان مولد خوراك،ثمري نداشته است. متاسفانه شركت‌هاي ساخت و ساز وطني پس از رفتن شركت‌هاي چند مليتي فرنگي سرازپانشناخته به ساخت و ساز در آبخيزها ادامه دادند. به قول خواجه شيراز« سرشكم آمد و عيبم بگفت روياروي/ شكايت از كه كنم خانگي است غمازم.»

ليوتار در گزارشي درباره دانش مي‌نويسد «تكنوكرات‌ها اعلام مي‌كنند كه نمي‌توانند به چيزي كه جامعه آن را به عنوان نيازهاي خود معرفي مي‌كند اعتماد كنند، آنان «مي‌دانند» كه جامعه نمي‌تواند نيازهاي خود را بشناسد، زيرا اين نيازها متغيرهايي مستقل از تكنولوژي‌هاي جديد نيستند. اين امر در واقع نخوت و بي‌بصيرتي تصميم‌گيران به شمار مي‌رود.» نخوت و بي بصيرتي ما تكنوكرات‌هاي دانش نياموخته فارغ التحصيل از دانشگاه‌هاي كشور چنان سرنوشتي براي رودها و آبخيزها و شهرها و دشت‌هاي كشور رقم زده است كه هجوم مغولان را به ياد مي‌آورد. با اين تفاوت كه مغولان پس از تصرف تمدن‌هاي كهن بي درنگ دانستند كه نمي‌دانند و ياد‌گيري دانش بومي‌ژرف ايران زمين را پيشه كردند اما تكنوكرات‌ها حتي نمي‌دانند كه نمي‌دانند و بيش از 5 دهه است كه در جهل مركب به تخريب ادامه مي‌دهند. زهي شوربختي كه اين تخريب را توسعه نيز مي‌ناميم.

منبع: همشهری

عملکرد ایران در رابطه با رسیدن به هدفهای هزاره‌ سوم سازمان ملل

کشورهای عضو سازمان ملل متحد در هدف هفتم هزاره‌ سوم متعهد شده‌اند که برای جلوگیری از هدر رفتن منابع زیست محیطی اصول توسعه پایدار را در سیاستها و برنامه‌ریزیهای کشوری ادغام کنند.

 توسعه‌ی پایدار محیط زیست، به یک معنا، همه‌ی هدف‌های هزاره را به یکدیگر پیوند می‌دهد. حفاظت موثر و مداوم از منابع طبیعی در حقیقت فراهم کردن شرایطی مناسب برای ادامه‌ی حیات انسان‌ها در دراز مدت است. با این همه افزایش پرشتاب جمعیت جهان و نیاز روزافزون به انرژی، مواد غذایی و مواد اولیه، در بسیاری از موارد به قربانی شدن محیط زیست می‌انجامد.

ضرورت برآورده کردن نیازهای عاجل بشر امکان برنامه ریزی بلند مدت را که از ملزومات توسعه‌ی پایدار است، به ویژه به کشورهای در حال توسعه نمی‌دهد. گرچه نمونه‌های فراوانی در یک قرن گذشته نشان داده که هزینه‌ی جبران آسیب‌های وارد شده به طبیعت در طرح‌های توسعه‌ی اقتصادی اغلب از منفعت آنها بیشتر است.

 در کنار اجرای اصول توسعه پایدار، به نصف رساندن جمعیتی که به آب سالم آشامیدنی دسترسی ندارند تا سال ۲۰۱۵ و بهبود چشمگیر زندگی لااقل ۱۰۰ میلیون زاغه‌نشین تا سال ۲۰۲۰ بخش‌های دیگری از هدف هفتم هزاره‌ی سوم است. امضاء کنندگان سند توسعه همچنین خود را ملزم کرده‌اند روند پرشتاب نابودی گونه‌های گیاهی و جانوری را متوقف کنند.

 کمبود آب تصفیه شده، جلوه‌ای از توسعه‌ی ناپایدار

 حدود یک میلیارد و دویست میلیون نفر از ساکنان جهان به آب تصفیه شده دسترسی ندارند. برخی از منابع این رقم را تا یک میلیارد و پانصد میلیون نفر نیز ذکر کرده‌اند.  دبیرکل سازمان ملل بان کی مون در پیامی به مناسب روز جهانی آب در سال ۲۰۰۸ اعلام کرد که دو میلیارد و ششصد میلیون نفر از کمبود آب سالم و دیگر امکانات بهداشتی، مانند تاسیسات دفع و تصفیه فاضلاب محروم‌اند. آلوده شدن و هدر رفتن آب دو دلیل اصلی کمبود آن محسوب می‌شوند. برخی از کارشناسان تغییرات جوی از جمله خشکسالی را نیز در این کمبود موثر می‌دانند.  

بر اساس برآوردهای نهادهای بهداشت سازمان ملل منشاء ۹۸ درصد کمبود آب به عملکرد انسان مربوط است و سهم دلایل طبیعی در این کمبود تنها بر دو درصد بالغ می‌شود. در بخش وسیعی از کشورهای در حال توسعه بین ۳۰ تا ۵۰ درصد آب تصفیه شده به دلیل فرسودگی لوله‌ها و ناکارآمد بودن زیرساخت‌ها هدر می‌رود.

 

به نظر می‌رسد تنها با صرفه‌جویی در مصرف آب و بهبود شبکه‌های آب رسانی بتوان مشکل کمبود آب را تقریبا حل کرد. اما واقعیت این است که این وضع حاصل سا‌ل‌ها بی‌توجهی به مصالح محیط زیست در اجرای طرح‌های توسعه بوده و تصحیح آن اکنون به بودجه‌ای نیاز دارد که در اختیار کشورهای در حال توسعه نیست و سال‌های طولانی به طول خواهد انجامید. به رغم این جهان امروز راهی ندارد جز اینکه در برنامه‌های جدید توسعه به حفاظت از محیط زیست توجه کند.

 آب و فعالیت‌های کشاورزی

 در ایران سهم فعالیت‌های کشاورزی از آب مصرفی بیش از ۹۰ درصد است. متوسط این میزان در بسیاری از کشورها به ۷۰ درصد نمی‌رسد. یکی دیگر از نمونه‌های بی توجهی به توسعه‌ی پایدار بهره‌وری پایین آب مصرفی در کشاورزی است. برخی از کشورها در ازای یک متر مکعب آب تا دو کیلو محصول برداشت می‌کنند، در حالیکه این رقم در ایران به طور متوسط از نیم کیلو تجاوز نمی‌کند.

بهره‌وری آب برای مناطق مختلف و محصولات گوناگون متفاوت اما تقریبا همه‌جا پایین‌تر از متوسط جهانی است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که به جز بهره‌وری پایین، دست کم ۳۰ درصد آب مصرفی در کشاورزی هدر می‌رود. برای بالا کشیدن هر مترمکعب آب از چاه‌های عمیق یک تا یک و نیم کیلووات ساعت انرژی مصرف می‌شود. علاوه بر این برداشت بیش از حد، ذخیره‌های تجدید ناپذیر آب را با خطر جدی روبرو کرده است.

 به گفته‌ی پرویز فتاح، وزیر نیرو، «صرف نظر از شرایط خشکسالی در حال حاضر برداشت و تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی با ۶ میلیارد متر مکعب تراز منفی روبرو است.» این روند در سال‌های اخیر به معنای حفر چاه‌هایی به عمق ۳۰۰ تا ۴۰۰ متر بوده و آب‌های زیرزمینی بسیاری از دشت‌های کشور را با آبهای شور و تلخ مخلوط کرده است. با ادامه‌ی این وضع، در آینده‌ی نه چندان دور کشاورزی در بسیاری از مناطق ایران ممکن نخواهد بود.

 آبی که هدر می‌رود

 هدر رفتن آب فقط مخصوص فعالیت‌های کشاورزی نیست. به طور متوسط سی درصد از آبی که با هزینه‌ی سنگین تصفیه می‌شود، به دلایلی از جمله فرسودگی شبکه‌های آبرسانی تلف می‌شود. این میزان در برخی از شهرها تا پنجاه درصد نیز برآورد می‌شود. در بسیاری از شهرهای ایران از جمله رشت عمر شبکه آبرسانی به پنجاه سال می‌رسد.

 به رغم این از آنجا که رساندن آب سالم به روستاها و گسترش شبکه فاضلاب از اولویت‌های نخست محسوب می‌شود، فعلا امکان زیادی برای ترمیم شبکه‌های فرسوده وجود ندارد. به گفته‌ی رسول زرگر معاون وزیر نیرو در امور آب و فاضلاب «۴ / ۹۸ درصد جامعه شهری و ۷۰ درصد روستاها به آب سالم و بهداشتی دسترسی دارند.» اما سیستم بهداشتی دفع فاضلاب حتا در شهرها وضعیت مطلوبی ندارد.

 طبق اظهارات زرگر، تنها سی درصد شهرها که حدود ۵۰ میلیون نفر از جمعیت ایران در آنها زندگی می‌کنند، زیر پوشش تاسیسات بهداشتی دفع فاضلاب هستند. فاضلاب بسیاری از شهرها و روستاهای ایران بدون تصفیه شدن به رودخانه‌ها و دریاچه‌ها سرازیر می‌شوند و از این راه منابع آبی را هر روز آلوده‌تر می‌کنند.

 وزیر نیرو هشتم آبان ۸۷ در مراسم افتتاح پنجمین نمایشگاه صنعت آب و فاضلاب در تهران می‌گوید: «در سال جاری مجموع اعتبارات بخش آب بالغ بر ۴ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان می‌باشد که هزینه‌های احداث این طرح‌های در دست اجرا با قیمتهای جاری ۴۱ هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود.»

 این سخن به این معناست که اگر قیمت‌ها بالا نرود که می‌رود، و اگر مسئولان برای جلب نظر مردم وعده‌های جدید ندهند که می‌دهند، با اعتباری که هم اکنون در اختیار است و با توجه به میزان تورم باید ۱۵ سال صبر کرد تا طرح‌های در دست اجرا به بهره‌برداری برسد.

 

سد سازی، توسعه منابع آبی؟

 به گفته‌ی مقام‌های محلی ۷۵ درصد آب‌های جاری در استان کرمان هدر می‌رود. یکی از راه‌های مهار این آبها سدسازی است که اگر یا بررسی و مطالعه‌های لازم انجام نشود، می‌تواند خسارت‌های جبران ناپذیری به محیط زیست وارد کند. جمهوری اسلامی گسترش سد‌سازی را یکی از افتخارات خود عنوان می‌کند. تاکنون بیش از نود سد در ایران ساخته شده و طرح ساخت همین تعداد نیز در دستور کار است.

 بررسی‌های مختلف نشان می‌دهند در احداث بسیاری از سدها توسعه‌ی پایدار محیط زیست رعایت نشده و در همین دو دهه نیز معضلات برخی از این سد سازیها اشکار شده است. این سدها گرچه آب را ذخیره می‌کنند اما در بسیاری از مناطق به خشک شدن قنات‌ها، دریاچه‌ها و تلاب‌هایی منجر می‌شوند که نقش‌شان در ذخیره و مصرف بهینه‌ی آب بسیار موثرتر است.

  

سد سیوند همچنان در دست احداث است

 در همایشی که اردیبهشت ماه ۸۷ زیر عنوان «سدهای بزرگ؛ پیامدها و جایگزین‌ها» در تهران برگزار شد، اغلب کارشناسان سدها را «توهم توسعه‌ی منابع آبی» خوانده‌اند. بانک جهانی در گزارش سال ۸۶ خود متذکر می‌شود، ایران حتا در مناطق زلزله‌خیز نیز سد احداث می‌کند. به اعتقاد کارشناسان آبی که پشت سدها جمع شده به دلیل بی‌توجهی به فراهم کردن زیرساخت‌های مناسب و ضروری، نقش مهمی در توسعه‌ی کشاورزی ندارند.

 محمد درویش، عضو هیات علمی موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع در همایش یادشده می‌گوید: «اگر مجموع مساحت اراضی کشاورزی را که در پشت سدهای احداث شده قرار گرفته‌اند و در انتظار آب‌های اهدایی به سر می‌برند، حدود یک و نیم میلیون هکتار در نظر بگیریم، در بهترین شرایط با اختصاص بودجه‌های کنونی تنها می‌توان به تجهیز سالانه 20 هزار هکتار از اراضی کشاورزی پایین دست به کانال‌های آبیاری فرعی امیدوار بود، یعنی 70 سال زمان لازم است تا سدهای کنونی کشور مجهز به کانال‌های آبیاری شوند.»

 یکی دیگر از مشکلات این سدها عدم برنامه‌ریزی و امکنات لازم برای لایروبی و نگهداری آنهاست. اغلب سدها هر سال بخشی از ظرفیت خود را به دلیل انباشته شدن رسوبات از دست می‌دهند و پیش از آنکه عمر مفید خود را پشت سر بگذارند از گل و لای پر شده‌اند.

 همچنین در حالی که کل مصرف سرانه آب کشور ۹۵ میلیارد متر مکعب برآورد شده، سالانه ۵ تا ۱۰ میلیارد متر مکعب آب پشت سدها تبخیر می‌شود. میزان مصرف کل آب آشامیدنی و آبی که در سال آبی ۸۵ -۸۶ درصنعت مورد استفاده قرار گرفت روی هم به حدود ۷ میلیارد مترمکعب می‌رسد.

 ویرانی محیط زیست

 بخش بزرگی از ایران کویری و پوشش گیاهی کشور ناچیز است. به رغم این مراقبت از همین پوشش نیز به خوبی انجام نمی‌شود. بانک جهانی با استناد به آمار و اطلاعات رسمی جمهوری اسلامی میزان تخریب جنگل‌ها را چشمگیر عنوان می‌کند. بنابر این گزارش «مساحت جنگل‌ها و مراتع ایران از ۵ / ۱۹ میلیون هکتار در سال ۱۹۴۴ به کمتر از ۴ / ۱۲ میلیون هکتار در سال ۲۰۰۰ کاهش یافته است.»

 مطابق گزارشی که ۱۸ مهرماه ۸۶ از سوی خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی منتشر شد، ۱۶۰ رودخانه‌ی مهم کشور آلوده‌اند و آلودگی ۷۰ رودخانه بسیار زیاد است. سالانه بیش از ۲۰ میلیون تن فاضلاب تصفیه نشده به آبهای جاری سرازیر می‌شوند. سازمان بین‌المللی دریانوردی سال ۲۰۰۷ خلیج فارس و دریای عمان را منطقه‌ی ویژه دریایی اعلام کرد.

 صدیقه ببران، مدیر گروه مطالعات توسعه پایدار و محیط زیست مرکز تحقیقات استراتژیک با اشاره به این گزارش‌ها دیماه ۸۶ به ایرنا اظهار داشت: «سالانه بیش از یک میلیون و ‪ پانصد هزارتن نفت به خلیج فارس و دریای عمان نشت پیدا می‌کند.» در کنار این آلاینده‌ها که به گفته‌ی ببران عمدتا به فعالیت‌های مربوط به استخراج و حمل و نقل نفت مربوط هستند، ورود مقادیر زیادی فاضلاب و زباله به آب‌های جنوب ایران باعث شده خلیج فارس در ردیف آلوده‌ترین آب‌های جهان قرار گیرد.

 دریای مازندران نیز هر سال آلوده‌تر می‌شود. بخشی از این آلودگی به ورود فاضلاب و تخلیه زباله در کناره‌های دریا مربوط است و بخشی دیگر به فعالیت‌های کشاورزی.

 محمدرضا مرتضی‌پور معاون حفاظت و بهره‌برداری آب منطقه‌ای گیلان  خاطرنشان می‌کند: «آمار نشان می‌دهد در سال ۱۳۸۴ در استان گیلان ۹۰ هزار تن کود شیمیایی مصرف شده است، ضمن اینکه درسال هزاران لیتر سموم کشاورزی و صدها تن فاضلاب وزباله‌های خانگی و صنعتی وارد منابع آب استان گیلان می‌شوند.» بر اساس گزارش‌های رسمی آلودگی میکروبی آب‌های ساحلی خزر بسیار بیشتر از استانداردهای بین‌المللی است و در مناطقی چون نوشهر و چالوس میزان برخی پارامترها حدود ۱۰ تا ۱۵ برابر حد مجاز است.

 حاشیه‌نشینی، پدیده‌ای رو به گسترش

 یکی از پیامدهای آسیب‌های وارد شده به طبیعت و سیاست‌های ناموزن توسعه مهاجرت از روستاهاست. نسبت جمعیت ساکن در شهرها و روستاها در چهار دهه‌ی گذشته کاملا برعکس شده و اکنون ۷۰ درصد ایرانیان (حدود ۵۰ میلیون نفر) در شهرها زندگی می‌کنند.

 بخش بزرگی از این جمعیت در حاشیه‌ی شهرها به سر می‌برند و تعداد حاشیه‌نشینان تا ۱۰ میلیون نفر تخمین زده می‌شود. اکثریت این افراد به دلیل بیکاری و گران بودن مسکن قادر به سکونت در شهرها نیستند. حسینعلی شهریاری عضو کمیسیون بهداشت مجلس پانزدهم بهمن ۸۶ به خبرگزاری فارس می‌گوید، ده میلیون ایرانی تحت پوشش هیچ بیمه‌ای نیستند که اکثر آنها حاشیه نشین‌اند.

 به گزارش ایسنا مدیربافت‌های فرسوده و ساماندهی حاشیه نشینی شهرداری مشهد، سعید اکبریان، ۲۷ خرداد ۸۷ در یک نشست خبری اظهار داشت، جمعیت حاشیه‌نشین مشهد، ۸۲۰ هزار نفر، برابر با  جمعیت چهار استان کشور و معادل یک سوم جمعیت شهر مشهد است.»

 در مورد تعریف حاشیه‌نشینی و تعداد کسانی که در حاشیه‌ی شهرها زندگی می‌کنند اختلاف بسیار است. استانداری تهران با محدود کردن مفهوم حاشیه‌نشینی به کسانی که به صورت غیرمجاز در نزدیکی شهرها سکونت دارند، تعداد آنها را تقریبا به نصف تقلیل می‌دهد. مطابق آماری که از سوی منابع رسمی منتشر شده، بعید نیست تا ده سال دیگر یک سوم جمعیت کل کشور حاشیه‌نشین باشند. اکثر حاشیه‌نشینان افراد فقیر و محرومی هستند که از امکانات بهداشتی و رفاهی کمترین بهره را می‌برند.

 ضرورت چرخش به سوی حفظ محیط زیست

 گرچه بی توجهی به حفاظت محیط زیست تقریبا تمام ابعاد زندگی بشر را تهدید می‌کند، مسئله‌ی کمبود آب محور اصلی چالش‌های آینده است. بر اساس بررسی‌های سازمان ملل اگر تغییری جدی در وضعیت کنونی رخ ندهد تا سال ۲۰۳۰ میلادی ۵ میلیارد نفر از ساکنان کره زمین به نحوی با مشکلات ناشی از کمبود آب درگیر خواهند بود.

 آمار موجود نشان می‌دهد، در چنین شرایطی در ایران که در منطقه کم‌ آب جهان قرار دارد، تعداد کسانی که از دسترسی به آب سالم محرومند هر بیست سال دو برابر می‌شود. کارشناسان معتقدند گرچه برنامه‌های توسعه گاهی وارد شدن لطمه به محیط زیست را ناگزیر می‌کند، هیچ توسعه‌ای بدون توجه به حفاظت پایدار محیط زیست در دراز مدت سودمند نخواهد بود.

 تخریب محیط زیست اغلب بر اثر سودجویی افراد و سیاست‌های نادرست دولت اتفاق می‌افتد. همه‌ی کشورهای عضو سازمان ملل با امضای اعلامیه‌ی هزاره و پیمان‌های دیگر متعهد شده‌اند، جلوی سودجویی‌ها را بگیرند و در تدوین سیاست‌های و برنامه‌های کلان، به ویژه حفاظت از آب و هوا را مد نظر قرار دهند. با این همه آمار و بررسیهای موجود نشان می‌دهد، اقدام‌های بسیاری از حکومت‌ها، از جمله جمهوری اسلامی، در این راه کافی و کارآمد نبوده است.

 نویسنده: بهزاد کشمیری‌پور - صدای آلمان

 

سد «سيمره» ايلام امسال آبگيری مي‌شود

آبگيری سد سيمره واقع در شهرستان دره‌شهر، اسفند امسال انجام مي‌شود.

معاون اجرايی طرح سد و نيروگاه سيمره گفت: بايد هم‌اكنون دريچه‌های اين سد بسته شود، چون مخزن 2/3 ميليارد مترمكعب حجم دارد و حدود يك سال طول می‌كشد با توجه به‌آورد، آب رودخانه تا به حد نرمال برسد.

فرشيدفر در گفتگو با «مهر» گفت: اگر از امسال كار آبگيری انجام شود سال آينده به تراز نرمال مي‌رسد تا نيروگاه وارد مدار شود.

وی تصريح كرد: سد و نيروگاه برقي سيمره بر روي رودخانه در حال ساخت است كه مشخصات ظاهری اين سد شامل، سد از نوع بتنی دوقوسی است و ارتفاع آن 180 متر است و عرض در پی سد حدود 28 متر است.

مسئول اجرايی سد سيمره با اشاره به اين كه طول تاج سد 202 متر و عرض آن 6 متر است، افزود: حفاري تزريق 520 هزار متر، حجم تقريبی بتن بدنه 550 هزار متر، حجم حفاری تكيه‌گاه‌ها 390 هزار مترمكعب، حجم حفاری سرريز 270 هزار مترمكعب و حجم بتن‌ريزی سرريز 80 هزار متر مكعب است.

فرشيدفر گفت: سد و نيروگاه برقی سيمره سالانه 850 گيگابايت ساعت انرژي توليد می‌كند و در حال حاضر سد 70 درصد پيشرفت فيزيكی دارد.

وی افزود: پيش‌بينی می‌شود كل اعتبارات هزينه شده براي سد 730 ميليارد تومان باشد.

منبع: اطلاعات

سد ایلی‌سو ۲۰۰ بنای تاریخی ترکیه را به زیر آب می‌برد

حسن‌کیف قرار است از طرف یونسکو به عنوان میراث فرهنگ جهانی شناخته شود. دانشگاه استانبول حسن‌کیف را که در ساحل دجله واقع شده، بواسطه دارابودن ِ بناهای تاریخی فراوان  سزاوار الحاق به میراث فرهنگ جهانی  می‌داند. این شهرستان که با  ۲۰۰ بنای تاریخی و پراهمیت‌اش یکی از مهم‌ترین مناطق باستانی جهان به حساب می‌آید، و در سال ۱۹۸۱ به‌عنوان منطقه‌ی حفاظت شده‌ شناخته شده، بواسطه‌ی سد ایلی‌سو بر رودخانه‌ی دجله به زیر آب خواهد رفت. ساخت اين سد عظيم باعث ويرانی مكان‌های باستانی و تاريخی شده و هزاران نفر را بی‌خانمان می‌كند .

مقامات ترکیه اهداف اين پروژه را تأمين آب مورد نياز مناطق كشاورزی و نيز تهيه‌ی برق منطقه می‌نامند. رجب طيب اردوغان، نخست وزير تركيه، به هنگام شروع کار سدسازی، طی مراسمی ساخت سد ايلی‌سو را در جنوب شرقی تركيه بيانگر توجه دولت به جنوب شرقی كشور دانسته و گفته بود اين سد منافع بسياری را برای ساكنان اين منطقه به همراه می آورد. اردوغان اميدواراست كه با اجرای اين پروژه، اوضاع نابسامان منطقه‌ی كردنشين ترکیه بهبود يابد، حدود ده هزار موقعيت شغلی ايجاد و آب مورد نياز كشاورزی نیز تأمين شود و همچنين محلی برا‌ی جذب گردشگران بوجود آید.

مخالفان اين پروژه می‌گويند، اين اقدام باعث ازبين‌رفتن آثار قديمی و هنری در شهر حسن‌كيف شده است. آنها بر این‌ نظرند که ويران‌شدن مكا‌نهای قديمی مثل قلعه‌ی حسین‌کیف، کاخ بزرگ، مساجد، غارها و آرامگاه‌های آن در شهر حسن كيف جبران‌ناپذیر است .  

انتقادهای جهانی همچنان ادامه دارند 

هفت هزار نفر از مخالفان سد ایلی‌سو در نامه‌ای به مقامات ترکیه و همچنین به رهبران کشورهای آلمان، اتریش و سوئیس خواستار توقف ِ ساخت این سد شده‌اند. این نامه به این جهت به مقامات این سه کشور نوشته شده که شرکت‌هایی از این سه کشور در ساخت این سد با دولت ترکیه همکاری می‌کنند. هزینه‌ی ساخت این سد دو میلیارد یوروست و دولت ترکیه با بودجه‌ای معادل ۴۵۰ میلیون یورو ساخت این سد را از نظر مالی تضمین کرده ‌است. 

تضمین دولتی در حالی‌ست که ترکیه بخاطر اجرای این طرح در معرض انتقادهای وسیع جهانی قرار گرفته‌است. قرار است با این طرح ۶۰ هزار نفر نقل مکان داده ‌شوند. بسیاری از سازمانهای جهانی و به خصوص بانک جهانی مخالف این پروژه است. اندرو فورکینگ، رئیس پیشین بخش ترکیه‌ی بانک جهانی، در این مورد می گوید: «بناهای باستانی این منطقه تنها در صورتی می‌توانند از خطر نابودشدن نجات یابند که کمکهای مالی خارجی به ترکیه قطع شوند.»

دویچه‌وله

کهرم: احتمالاً تالاب انزلی را از دست می‌دهیم

معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست ایران، از تصمیم‌گیری نهایی برای احداث جاده میان گذر تالاب انزلی خبر داد.

به گزارش خبرگزاری مهر، پس از اینکه اصرار وزارت راه و ترابری برای ساخت این جاده و مخالفت سازمان محیط زیست با این تصمیم به نتیجه نرسید، تصمیم نهایی به معاونت علمی و فناوری رئیس جمهوری سپرده و در نهایت منجر به تأیید طرح وزارت راه و ترابری برای احداث این جاده شد.

اسماعیل کهرم، کارشناس محیط زیست، در گفت‌وگو با رادیو فردا درباره احداث این میان‌گذر و تبعات آن می‌گوید.

رادیو فردا: آقای کهرم، پیش از این بارها در مورد احداث جاده میان‌گذر در این منطقه اظهارنظرهایی صورت گرفته بود. احداث این جاده چه تأثیری در آینده تالاب انزلی دارد؟

اسماعیل کهرم: با کمال تأسف چندی پيش طرحی تصويب شد که جاده‌ای از کنار انزلی بگذرد به نام جاده «کنار گذر انزلی»، اما به تدريج مسير آن به وسط انزلی منتهی شد.

ما شاهد بوديم که وجود اين جاده يعنی پايه پل‌های فلزی آن باعث شد آب در بعضی از رودخانه‌های منتهی به تالاب مانند زرجوب به قدری کاهش يابد که منطقه سیاه کشیم که بخشی از تالاب انزلی است، کاملاً خشک شود.

جاده‌هايی که با پايه‌های درون آب احداث می‌شوند، باعث بند آمدن آب رودخانه‌هايی است که اين تالاب را مشروب می‌کند. در نتيجه ميزان آبی که وارد اين تالاب می‌شود ابتدا کاهش يافته و قسمت‌های مختلف خشک می‌شود؛ يعنی همان بلايی که سر تالاب انزلی آمده است.

يادآوری می‌کنم که تالاب انزلی يک تالاب بين‌المللی و جزو کنوانسيون رامسر است و اکنون متأسفانه در ليست مونترال قرار دارد.

قرار گرفتن تالاب انزلی در ليست مونترال به چه معنی است؟

به اين معنی که اين تالاب در حال خشک شدن است و به مراقبت نياز دارد، اما نه تنها مراقبتی به اين تالاب نمی‌شود بلکه می‌بينيم اقداماتی صورت می‌گيرد که موجب تخريب بيشتر اين تالاب مهم بين‌المللی می شود.

آقای کهرم! پيامدهای منفی تخريب اين تالاب چه خواهد بود؟

نسل‌های زيادی هستند که می‌گويند ما «انزلی‌چی» هستيم، يعنی در کنار اين تالاب زندگی کرده‌اند، صيد کرده‌اند و از آب، نيزارها، ماهی‌ها و پرنده‌های آن بهره‌برداری کرده‌اند و به‌طور کلی زندگی خود را مديون و مرهون اين تالاب می‌دانند.

اگر اين تالاب خشک شود، به هزاران نفر «انزلی‌چی» و کسانی که در حاشيه تالاب هستند، بايد چگونه برخورد کنیم؟

در نظر داشته باشيم که وقتی تالاب هامون در سيستان و بلوچستان خشک شد، ۲۴۰ هزار نفر از مردم مکان زندگی خود را از دست دادند، مزارع آنها خشک شد و مجبور شدند به نقاط ديگری مهاجرت کنند.

از طرف ديگر مزارعی که داشتند خشک شد و به جای آنکه باد در شهر زيبای زابل طراوت آب هامون را به شهر ببرد، متأسفانه شن و خاک را بر سر مردم ريخت، آب کمياب شد و زارعت و دام‌ها از بين رفتند، يعنی تمام زندگی اين ۲۴۰ هزار نفر به باد رفت. حال می‌توان پيش‌بينی کرد که اين ماجرا دقيقاً در تالاب انزلی هم اتفاق خواهد افتاد.

چرا بايد نسبت به پديده‌ای که معيشت هزاران نفر را تأمين می‌کند، بی‌توجهی کرد؟ تخريب تالاب‌ها تمام زندگی، آب و هوا، معيشت و کميت و کيفيت آب را تحت تأثير قرار می‌دهد.

آقای کهرم! معاون علمی و فن‌آوری رئيس جمهوری اعلام کرده که ۶۰ درصد طول اين جاده به صورت پل است و فقط ۴۰ درصد تالاب با خطر احداث جاده روبه‌رو است. شما فکر می‌کنيد به اين صورت روند تخريب کند خواهد شد يا همچنان ادامه خواهد يافت؟

مگر ما زمين کم داريم که جاده را ببريم داخل تالاب انزلی احداث کنيم؟ اين اقدامات بی‌توجهی به طبيعت است. حتی اگر ۴۰ درصد اين راه به صورت جاده و ۶۰ درصد آن به صورت پل باشد، باز هم تأثير منفی خود را باقی خواهد گذاشت، چرا که پايه‌ها و بدنه فلزی پل که در داخل تالاب نصب می‌شود، باعث تخريب تالاب خواهد شد.

من پيش‌بينی می‌کنم ظرف ۱۰ سال آينده، وضعيت تالاب انزلی از اين هم بدتر خواهد شد و احتمالاً تالاب انزلی را از دست خواهيم داد.

رزا آژیری

دو همایش باشکوه

همایش نخست:"اثر رودها در حفاظت از میراث سرزمین"

شنبه؛ ساعت 10:۳۰، 2 /۰۳/1388، کاخ سعدآباد

برگزارکننده: سازمان میراث فرهنگی مجموعه کاخ سعدآباد 

سخنران: بانو فاطمه ظفرنژاد

**************

همایش  دوم: "مدرنیزاسیون آبخیزها و اثر آن بر دانش بومی

حفاظت از منابع آب بستر ساز توسعه پایدار شهری

دوشنبه؛  ساعت 17، 4 خرداد 1388، خانه هنرمندان

برگزارکنندگان: انجمن صنفی مهندسان مشاور و معمار و شهرساز

و جامعه مهندسان معمار ایران

سخنران: بانو فاطمه ظفرنژاد

احتمال فاجعه انسانی و محیطی، در دو قدمی سد سعدآباد

در حالی که چنین رخدادی در یکی از مناطق محروم کشور و به دور از هیاهوهای رسانه‌ای و تبلیغاتی در حال فاجعه آفرینی است، برخی از مسئولان دولتی، از جمله وزارتخانه‌های مربوطه به فکر ساخت مراکز تفریحی و صرف هزینه‌های هنگفت در سفرهای استانی هستند. به گزارش «تابناک»، سهل‌انگاری و کوتاهی مسئولان در رسیدگی به مشکلات آبی مردم شهرستان‌های استان بوشهر، مقدمه‌ای برای بروز یک فاجعه بزرگ زیست محیطی و انسانی است.

سد انحرافی سعدآباد دشتستان با قدمتی نزدیک به هفتاد سال، سالیان بسیاری است، در پایین دست رودخانه شاپور، حدود 3075 هكتار از زمین‌های نخلستان‌هاي دشتستان  و نیز زمین‌های زراعی و نخلستان‌های چند شهر و روستا، از جمله سعدآباد، درواهی (آب پخش)، چهاربرج، بنار سلیمانی، بنار قائد و دشتی اسماعیل خانی را سیراب می‌کند.

اما رسیدگی نکردن به این سد و برنامه‌ریزی اصولی برای بازسازی آن، سبب شده است تا آسیب جدی به سازه‌های آن وارد شود و احتمال بروز خطر توسط این سد انحرافی آبی افزایش یابد، به گونه‌ای که در صورت خرابی این سد، نزدیک به دو میلیون نخل کشاورزان با بحران آب روبه‌رو شده و تعدادی از مناطق مسکونی حاشیه رودخانه منتهی به سد، زیر آب رفته و تخریب خواهند شد.

در حالی که چنین رخدادی که احتمال بروز فاجعه انسانی در آن می‌رود، در یکی ازمناطق محروم کشور و به دور از هیاهوهای رسانه‌ای و تبلیغاتی در حال فاجعه آفرینی است، برخی از مسئولان دولتی، از جمله وزارتخانه‌های مربوطه به فکر ساخت مراکز تفریحی و صرف هزینه‌های هنگفت در سفرهای استانی هستند.

منبع خبر 

جوابیه در ادامه مطلب

هشت سد جديد در گلستان ساخته می‌شود

گرگان - خبرگزاري مهر: معاون برنامه ريزي استاندار گلستان گفت: هشت سد جديد در استان در دست ساخت و مطالعه است. به گزارش خبرنگار مهر در گرگان، عباس نياوند در كميته بودجه و برنامه‌ريزی استان افزود: از اين تعداد سه سد در دست ساخت و بقيه در حال مطالعه است.

وی اظهار داشت: طرحهای محرك ساز دراستان مورد توجه قرار گرفته است و تاكنون پنج سد در استان احداث شد. همچنين در چهار سال اخير 360 ميليارد ريال برای اجرای طرحهای آب آشاميدنی شهرها و روستاهای استان هزينه شده است كه 117 درصد رشد داشته است. نياوند تكميل طرحهای نيمه تمام را از مهمترين اولويتهای سال جاري در استان اعلام كرد و گفت: مسئولان و بخشهای مختلف در اين زمينه تدابير ويژه اي اتخاذ كنند. معاون برنامه‌ريزی استاندار گلستان بيان داشت: ايجاد انضباط مالی، مديريت كارآمد، صرفه‌جويي و استفاده بهينه از منابع از مهمترين رويكردها است كه بايد محقق شود. وي يادآور شد: ايجاد تعادل در منابع و مصارف از ديگر اين رويكردها و تقارن معنادار بين منابع و مصارف يك مسئله ضروری است.

منبع خبر

بازدیدهای دانش‌آموزی از سدهای کشور

نمایندگان مجلس دانش‌آموزی از مرکزهای سدسازی کشور دیدن می‌کنند.

"طاهر بنی‌اسدی" رئیس دبیرخانه مجلس دانش‌آموزی می‌گوید: «این بازدیدها به دستور رئیس‌جمهوری است که تأکید داشتند نمایندگان مجلس دانش‌آموزی از مراکز سدسازی کشور دیدن کنند. او می‌گوید طبق مذاکره‌هایی که انجام شده است نمایندگان مجلس دانش‌آموزی از سدهای کرج، کارون، قوچوند و غیره بازدید خواهند داشت. زمان این بازدیدها اواخر اردیبهشت و اوائل خرداد ماه است».

این خبری است که در «روزنامه همشهری ـ دوچرخه» مورخ: 17/02/88، نظرمان را جلب کرد و این پرسش برایم مطرح شد که:

1. علت بازدید دانش‌آموزان از «سد» چیست؟ (تأکید بر سد)

2. چه چیزی در دیدار نخست دانش‌آموز را شیفته این «سازه بتونی» می‌کند؟ (تأکید بر سد)

3.آیا برای بازدید از ژنراتور و توربین باید به دیدن سد رفت؟ ماکتشان که هست!

5. آیا اطلاعات پرداختی به دانش‌آموزان حین بازدید، مربوط به اثرهای مضر سدسازی نیز می‌شود؟

6. تاکید رئیس‌جمهور محترم بر روی بازدید از سدهاست نه صنایع پتروشیمی و مادر دیگر؛ علت چیست؟! 

می‌تواند این بحث ادامه یابد ...

قرارداد متمم آزادراه تهران شمال با چين امضاء شد

به گزارش خبرنگار اقتصادی ايرنا، براساس اين قرارداد کنسرسيوم چينی متعهد به ساخت قطعه نخست آزادراه در مدت سه سال شده است.
ارزش اين قرارداد که با حضور "حميد بهبهانی" وزير راه و ترابری به امضاء رسيد، 400 ميليون دلار پيش‌بينی شده است.
براساس اين قرارداد طرف چيني موظف است در مراحل ساخت قطعه يک آزادراه تهران - شمال به طول 32 کيلومتر، حدفاصل منطقه کن تا شهرستانک از پيمانکاران توانمند ايراني استفاده کند.
طبق اين قرارداد در صورت تاخير بيش از 10 درصد در زمان تحويل طرح، مديريت چينیها در آزادراه خلع خواهد شد.
قرارداد ساخت منطقه يک آزادراه تهران - شمال سال 1382 ميان وزارت راه و ترابری و بنياد مستضعفان و کنسرسيومی از چين منعقد شد که اجراي آن تا سال 85 طول کشيد.
ارزش اين قرارداد 245 ميليون دلار بود که اکنون با توافق دو طرف اين مبلغ به 400 ميليون دلار افزايش يافته است.
در متمم جديد قرارداد، حجم کار چينیها نيز در منطقه يک آزادراه تهران شمال افزايش يافته است.
وزارت راه و ترابری هم خواستار تغيير مديريت در شرکت مجری طرح از سوي چين شده بود که اين امر نيز محقق شده است.

منبع خبر