مژگان جمشیدی: در حالی كه همهروزه اخبار متعددی از روند رو به رشد بحران خشكسالی و كمآبی در كشور منتشر میشود، شركتكنندگان در «همایش سدهای بزرگ، پیامدها و جایگزینها» نسبت به ساخت سدهای بیضابطه و بدون مطالعات كارشناسی در كشور كه تنها منابع آب را در معرض تبخیر بیشتر قرار میدهد، هشدار دادند.
سدسازي و محيط زيست
چه كسي ميگويد سد سازي يعني توسعه؟
ندا گنجي
عكس: حميد جانيپور
عصر روز يكشنبه اعضاي انجمنهاي فعال در عرصه محيط زيست و پژوهشگراني در زمينه «آب» گردهم آمده بودند تا پيامدهاي ساخت سدهاي بزرگ را در كشور بررسي كنند.
) |
در شرايطي كه معمولا سدسازي در كشورها نوعي شاخص توسعه تلقي ميشود، اما كارشناسان در اين همايش با برشمردن پيامدهاي ساخت سد در كشور، خلاف اين مدعا را اثبات كردند.
فاطمه ظفرنژاد، پژوهشگر در زمينه آب يكي از سخنراناني بود كه با انتقاد از نحوه مديريت پايدار آب، تضادهاي آن را با اصل 44 قانون اساسي يكي از ضعفهاي اين بخش قلمداد كرد.
روزنامه ی دنیای اقتصاد/اجتماعی
|
در همايش سدهاي بزرگ؛ پيامدها و جايگزين ها مطرح شد
سد سازي بي رويه بدون ارزيابي تطبيقي |
 گروه اجتماعي، مونا قاسميان؛ ما تاکنون بيش از 100 سد ساخته ايم که حتي براي نمونه يک ارزيابي تطبيقي بر ساخت اين سدها انجام نگرفته است. فاطمه ظفرنژاد پژوهشگر در زمينه آب در همايش سدهاي بزرگ؛ پيامدها و جايگزين ها با تاکيد بر نادرستي شيوه تحليل سدها و تخصيص نادرست منابع در چارچوب تصميم گيري هاي ناشفاف دولتي گفت؛ سد سازي تنها راه حل جبران کمبود آب نيست. در مديريت عرضه خيلي از قنات ها را از بين برديم. سد بار نيشابور باعث شد تا قنات هزار ساله يي که تمام اراضي کشاورزي پايين دست منطقه را در طول سال ها آبياري مي کرد خشک شود. مسوولان به بهانه آبياري زمين هاي کشاورزي اين سد را احداث کردند تا همان آبياري را انجام دهد که سال ها توسط قنات از زيرزمين صورت مي گرفت. اما اکنون حجم قابل ملاحظه يي از اين آب تبخير مي شود. |
در اوایل فروردین ماه ( 1387 ) کانون دیده بانان زمین بازدیدی از روستاهای حاشیه سد کارون 3 در منطقه " دهدز" درخوزستان و دهستان بارز از بخش منچ شهرستان لردگان در چهارمحال و بختیاری به عمل آورد. در این بازدید متاسفانه شاهد زمین لغزش های وسیع در محدوده روستاهای حاشیه کارون 3 ، خشک شدن اراضی کشاورزی و شالیزارها ، خشک شدن بخشی از جنگل های باستانی بلوط زاگرس و.... بودیم. در اثر این زمین لغزش ها شکاف های عظیمی در جاده و دامنه کوه ایجاد شده است. رانش زمین و زمین لرزه های ناشی از آن همچنان ادامه دارد و باعث ترس مردم شده است. ساکنین روستای" ده بارز" اظهار می دارند که از پاییز 1386 و بویژه از بهمن ماه زمین لغزش های مکرر رخ داده است که تا کنون بی سابقه بوده است. گفته می شود که روستاهای بالاتر از روستای "سادات حسینی" از جمله روستای "غریبیها "بیش از سایر روستاها دچار زمین لغزش شده اند.
کمتر از
دو دهه است که سد سازی های نابخردانه سایه شوم خود را بر پیکر پر ارزش ترین
آبخیز های سرزمین خشک و نیمه خشک ایران گسترانیده است.سد سازی هایی که نه
پایین دست را می بیند نه بالا دست را ، نه اقلیم را ،نه مردم منطقه را ، نه
میراث طبیعی و فرهنگی این نسل و نسل های آینده و نه پیامد های ناشی از این سد
سازی ها را !
دیده بانان زمین
|
فاطمه ظفرنژاد: |
|
|
خشكسالي هر چند سال يكبار به يادمان ميآورد كه سدسازي و مديريت مبتني بر عرضه آب با همه هزينههاي نجومي و منابعي كه برايش خرج كردهايم پاسخگو نيست.
هر خشكسالي مهر باطلي بر رويكرد سازهاي و سدسازي بهعنوان تنها راه حل مشكل آب ميزند و ثابت ميكند كه مديريت درست آب، اعمال مديريت تقاضاست كه بدون هزينه سرسام آور، با راهكارهاي پيشنهادي سازمان ملل، با موازين توسعه پايدار، و با اصل 44 قانون اساسي هماهنگ و سازگاراست. روزنامه ی همشهری/محیط زیست |
نخستین همایش
سدهای بزرگ؛ پیامدها و جایگزین ها
همایش " سدهای بزرگ؛ پیامدها و جایگزین ها " روز 1شنبه 29اردی بهشت 1387 از ساعت 17 ــ 20 برگزار خواهد شد .
این همایش که به همت گروه " دوست داران میراث فرهنگی و محیط زیست ایران " و" گروه دیده بان کوهستان " از انجمن کوه نوردان ایران برپا می شود، به بررسی پیامدهای اجتماعی و زیست محیطی ناشی از ساخت و بهره برداری از سدهای بزرگ و نیز نتایج مخرب آن ها بر روی میراث فرهنگی خواهد پرداخت .
ساخت سدهای بزرگ که همواره از سوی دولت مردان به عنوان شاخص توسعه مطرح بوده است؛ آثار مخرب ناگواری بر محیط زیست خواهد داشت. تخریب بستر رودخانه ها، به زیر آب رفتن زمین های بکر و حاصل خیز بالا دست، خشک و شور شدن و در نتیجه غیر قابل کشت شدن زمین های پایین دست سدها؛ تغییر زیست بوم در طول مسیر رود، به ویژه منطقه ی حوضه ی آب ریز آن، پیامدهای آن برای جوامع انسانی که سالیان سال در کناره ی این رودها زیست و بنیان های خود را استوار نموده اند و ... همه و همه نقش تعییین شده ی ساخت این سدها را به چالش می کشد.
همچنین از آن رو که تمدن های بزرگ همواره در کنار رودخانه ها شکل گرفته اند، ساخت سدها، تهدید جدی برای میراث فرهنگی محسوب می شود، نمونه های آن را در سدهای کارون، سیوند، سلمان فارسی و.... شاهد هستیم .
این همه در حالی روی می دهد که روش های جایگزین سودمندتر و کم آسیب تری برای مدیریت آب موجود است؛ که پیشینه ی روش های از این دست در سرزمین همواره کم آبی چون ایران به هزاره ها پیش می رسد؛ هم اکنون نیز کارشناسان و متخصصین ارزشمندی در اختیار داریم که با قدر دانستن آنان و استفاده از تجارب و دانشی که در اختیار دارند، می توان آینده ای بهتر را برای این مرز و بوم ترسیم کرد.
امید که از این پس با نگاهی علمی و میهن دوستانه در اجرای پروژه های ملی از روند تخریب محیط زیست و یادمان های گرانقدر فرهنگی مان جلوگیری کنیم، یادمان هایی که بخش مهمی از هویت ملت ما به شمار می روند و امانت هایی هستند گرانبها در دست نسل امروز
سخنرانان :
محمد سعید کدیور عضو کمیسیون سدهای جهان و شبکه ی بین المللی رودها و مدیر ترجمه ی کتاب سدها و توسعه
محمد درویش سد بسازیم اما در کدام اولویت؟
عضو هیات علمی موسسه ی تحقیقات جنگل ها و مراتع
فاطمه ظفر نژاد سازه محوری در عرصه ی مدیریت آب
پژوهشگر در زمینه ی آب
عباس محمدی سدها، ذهنیت ها و واقعیت ها
مدیر گروه دیدهبان کوهستان
رضامرادی غیاث آبادی در تنگه بلاغی هنوز فرصت هست
نویسنده و پژوهشگردر زمینه ی باستان شناسی
مهدی فریور توجه به حقوق فرهنگی ملت در توسعه ی آبادانی کشور
کارشناس ارشد راه و ساختمان
زمان : یکشنبه 29 اردیبهشت از ساعت 17 تا 20
مکان : تهران - خیابان نجات اللهی(ویلا) ، بین طالقانی و کریم خان ، نبش خیابان ورشو ، خانه ی شهریاران جوان ، آمفی تاتر شماره ی دو
برگزار کنندگان: دوستداران میراث فرهنگی و محیط زیست ایران دیده بان کوهستان/انجمن کوه نوردان ایران
برای کسب اطلاعات بیشتر از طریق تلفن ها ی 66712243 ( انجمن کوه نوردان ایران- از ساعت 10 تا 18 ) یا 09127045517 ( آقای خسروی ) تماس بگیرید .
|
|
|
مهدي فريور |
"۵ دهه به سوی ناپایداری" عنوان مقاله ای است از فاطمه ظفرنژاد که امروز در روزنامه اعتماد به چاپ رسید. وی در این مقاله با تکیه بر تجربه سالها کار در شرکتهای سد سازی، نواقص و اهمالهای صورت گرفته در مدیریت آب را در کشور به نقد می کشد.
من شخصا امیدوارم که اوضاع به این بدیها نباشد، اما بهر حال چیزی که واضح به نظر می رسد این است که باید با باز کردن عرصه نقد در این زمینه و استفاده از تخصص کارشناسان کشور در زمینه آبخیز داری، ایرانی خرمتر و بالنده تر از دیروز و امروز را به انتظار بنشینیم. متخصصینی که دنیا آنها را خیلی بیشتر می شناسد و بهتر قدر می داند...
آب- گروه شهري:
«بيتوجهي به ملاحظات زيست محيطي، خسارات جبرانناپذيري به محيطزيست و ميراث طبيعي كشور وارد ساخته است».
اين مضموني است كه تقريباً در تمام گفتوگوهاي كارشناسان محيطزيست به
انحاي مختلف مطرح ميشود. به ويژه وقتي پاي پروژههاي عمراني نظير احداث
جاده، انتقال شبكه نيرو، نفت، گاز و مخابرات درميان باشد، بارها بر اين
نكته تاكيد ميشود كه آنچه در كشور ما جايي ندارد ارزيابي زيستمحيطي است.
در نشستي كه تحت عنوان برنامه عمران سازمان ملل متحد با موضوع بحران آب،
در دفتر مطالعات سياسي و بينالمللي وزارت خارجه برگزار شد، كارشناسان و
محققان نسبت به پيامدهاي نامطلوب سدسازي بيرويه بر محيطزيست كشور هشدار
دادند.
روزنامه ی همشهری
با سكوت سازمان ميراث فرهنگي در قبال آبگيري سد سلمان فارسي
شهر 2200 ساله يرج غرق ميشود
عکس و گزارش:حسن ظهوري :اشاره: يك زمان بود كه خبرنگاران ميتوانستند با اطلاع رساني درباره تخريب آثار تاريخي و انگيزش افكار عمومي، از صدمه به ميراث ملي جلوگيري كنند.
|
|
همه ميدانند كه همين جماعت برج جهان نما را تعديل كردند؛ دستگاههاي حفاري مترو اصفهان را كه قلب آثار صفوي در زير چهارباغ عباسي را ميخراشيد از كار انداختند و آبگيري سد سيوند را تا انجام حداقلي از كاوشهاي نجاتبخشي به تأخير انداختند اما اكنون خبرنگاران خيلي كه همت كنند فقط بتوانند از حجم وسيع تخريبها و غارتها باخبر شوند و فهرستي از آنها فراهم آورند. اينكه ميگوييم حجم وسيع نه لزوما به لحاظ تعداد، بلكه بيشتر به سبب ارزش و اهميت آنچه كه مورد هجوم قرار گرفته است.
جديدترين نمونه از اين دست شهر باستاني يرج است كه غرق شدن خويش پشت سد سلمان فارسي را در ميان سكوت حاكم بر سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري كشور شاهد خواهد بود. وقتي بسياري از باستان شناسان حقوق بگير يك سازمان باشند آيا انتظاري جز اين ميتوان داشت؟ راستي پولي كه قرار بود وزارت نيرو به تكميل و تجهيز موزه پاسارگاد اختصاص بدهد، چه شد؟
)