احداث بي رويه سد در كشور و در نظر نگرفتن حق آبه تالابها آنها را به تشت نمك تبديل كرده است

به گزارش سبزپرس در نخستين جلسه شوراي راهبردي توسعه پايدار و حفاظت محيط زيست، معاون محيط انساني سازمان حفاظت محيط زيست با انتقاد از اينكه چرا توجه كمتري به محيط طبيعي مي‌شود گفت: وقتي سخن از توسعه پايدار به ميان مي آيد همه نگاه ها به سمت محيط انساني است.
   دكتر محمد باقر صدوق افزود: يكي از تخریبگران محيط طبيعي، وزارت نيرو است كه با ساخت تعداد زيادي سد و عدم پرداخت حق آبه به تالاب ها و رودخانه ها به محيط زيست آسيب فراواني وارد كرده است.
   او افزود: بسياري از 270 تالاب كشور، هم اكنون به تشت نمك تبديل شده اند.
   دكتر صدوق گفت: وزارت نفت خواستار آن است كه از هرجا كه بخواهد خط لوله عبور دهد. با وزارت صنايع هم در بحث اكتشاف و بهره برداري به مشكل برخورده ايم.
   او علاوه بر انتقاد از عملكرد وزارت راه و ترابري، با نقد صریح سیاست های وزارت جهاد کشاورزی درباره ترويج غير اصولي كشاورزي گفت: مراتع شخم زده مي شوند و به عنوان زمين كشاورزي مورد استفاده قرار مي گيرند. كشاورزي بر زمين هاي بدون بازده و با شيب هاي تند انجام مي شود.
   معاون محيط طبيعي سازمان حفاظت محيط زيست، دامداري سنتي را نیز يكي از عوامل تخريب محيط زيست كشور خواند.
   او گفت: كميته ملي توسعه پايدار نيز هيچ اقدامي براي حفظ محيط زيست انجام نداد.

سبزپرس

کشف و شناسایی سیستم آبرسانی در هگمتانه

سرپرست هيأت کاوش‌هاي باستان شناسي هگمتانه از کشف و شناسايي سيستم آبرساني جديدي در لايه‌هاي تاريخي مدفون در اين بستر تاريخي خبر داد.

يعقوب محمدي فر در گفتگو با ميراث آريا، ضمن بيان اين مطلب افزود:در فصل 16کاوش که از بيستم مهر ماه آغاز و کماکان نيز ادامه دارد سيستم آب‌رساني جديدي در لايه‌هاي تاريخي مدفون در اين بستر تاريخي شناسايي کرديم البته در زمان کاوش‌هاي دکتر صراف کانال‌هاي روباز آب‌رساني در خيابان‌ها شناساي شده بود. رئيس دانشکده هنر و معماري دانشگاه بوعلي همدان با اشاره به شناسايي کانال‌هاي آب رساني روباز و سرپوشيده در اين بستر تاريخي اظهار داشت:در اين فصل در دو سمت کنار حاشيه معبر، لوله‌اي سرپوشيده به قطر 15 سانتي متر کشف شد.

به گفته وي؛ اين لوله‌ها با استفاده از آجر و سطح ساروجي با ترکيبي از آهک و گل، آب را به خانه‌ها هدايت مي کردند. دانشيار گروه باستان شناسي دانشگاه بوعلي به کشف بقاياي معماري قسمتي از يک خانه در مرحله اول فصل شانزدهم کاوش اشاره کرد و گفت: در اين مرحله، دقيق بودن نقشه‌هاي معماري ارايه شده توسط صراف براي ما اثبات شد.

به گفته اين دکتراي باستان شناسي؛ در راستاي ايجاد سايت موزه اقدام به ايجاد چهار ترانشه در مرحله نخست و پنج ترانشه در مرحله دوم کرديم تا بتوانيم براي ايجاد سايت موزه فضايي را مشخص کنيم. محمدي فر شناسايي و تعيين ساختار کلي شهرسازي و گاه‌ نگاري را يکي از اهداف مهم اين فصل از کاوش اعلام کرد و گفت: بررسي و تشخيص کاربري اين فضاها براي ما از اهميت ويژه‌اي برخوردار است.

وي با اشاره به ايجاد چهارترانشه بر روي پي اين تپه تاريخي، تخريب لايه‌هاي معماري دوران معاصر بر روي لايه‌هاي تاريخي را يکي از مشکلات کاوش در تپه تاريخي هگمتانه دانست.

به اعتقاد اين استاد دانشگاه؛ به دليل نفوذ لايه‌هاي معماري دوران پهلوي اول و دوم بسياري از بخش‌هاي مربوط به بافت‌هاي تاريخي از بين رفته براي نمونه در يک ترانشه 10 در 10 چندين چاه کشف کرديم که ساختار معماري دوره‌هاي تاريخي را به شدت تخريب کرده بود.

وي اضافه کرد: دراين فصل به سراغ ارتفاع و کف منازل رفتيم و سپس به تجريه و ارزيابي مدارک در مورد کاربري فضاها پرداختيم. وي انجام اين مرحله از کاوش را براي يافتن معابر ساختار شهري امري ضروري دانست و افزود:براساس گمانه‌زني و لايه‌نگاري‌هاي انجام شده توسط مرحوم آذرنوش، بافت اصلي شهر صخره سپس بر روي آن، سطح سازي و سپس بر روي آن معماري تاريخي ايجاد شده است.

سرپرست هيأت کاوش‌هاي باستان شناسي در هگمتانه همچنين از شناسايي بيش از 16 نوع خشت بر روي بسترسازي هاي مورد اشاره خبر داد.محمدي فر با بيان اين که در يکي از ترانشه‌هاي فصل قبلي بافت معماري يافتيم که در همان دوره تخريب شده بود تصريح کرد: به نظرمي‌رسد ترکيب اين بافت که با بافت خشت هاي دوره اشکاني متفاوت است مربوط به اوايل دوره ساساني باشد.

به گفته رئيس دانشکده هنر ومعماري دانشگاه بوعلي؛ البته در يکي از ترانشه‌ها توده اي از خشت يافتيم که در اين توده تعدادي آجر سلجوقي، ايلخاني قرار داشتند.

وي همچنين از کشف لايه‌هاي معماري مربوط به دوره‌هاي مياني اسلامي و اوايل اسلامي هم‌چون ايلخاني و سلجوقي خبر داد و افزود: به زودي نتايج آزمايشگاه به منظور تعيين دقيق دوره تاريخي اين لايه‌ها مشخص خواهد شد.

منبع: میراث آریا

10 رشته قنات شاخص کشور براي ثبت در ميراث جهاني انتخاب شد

"علي اصغر سمسار يزدي"در گفتگو با ايرنا در يزد افزود: دفتر منطقه اي يونسکو درتهران پيشنهاد ثبت جهاني اين قناتها را تاييد کرده است. وي اضافه کرد: بر اساس مذکرات صورت گرفته ميان مرکز بين المللي قنات و سازه هاي تاريخي آبي و سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان يزد،دستورالعملي به منظورثبت ملي اين قناتها به اين مرکزارائه شده و قرار است اطلاعات و مستندات آنها تهيه و جمع آوري شود.
سمسار يزدي گفت: در حال حاضر، پرونده پنج مورد از قناتهاي ياد شده تهيه شده و پرونده ساير قناتها نيز تا سه ماه آينده تکميل و به صورت يک مجموعه به مراجع ذيربط تسليم خواهد شد. به گفته وي،قنات قبضه گناباد، ابراهيم آباد اراک، ورزوان ميمه اصفهان ، مون اردستان، زارچ و حسن آباد يزد، گوهرريز جوپار کرمان و قنبرآباد و بروات بم در فهرست اين قناتهاي شاخص قرار دارند.
وي با بيان اينکه گفته مي شود قنات زارچ در دوران اسلامي و يا پيش از اسلام احداث شده است،گفت:قنات قبضه گناباد نيز از قدمت بسيار بالايي برخوردار است. وي گفت: قنات حسن آباد يزد به دليل آبدهي بالا و قنات جوپار در کرمان هم به دليل دارا بودن نوعي ماهي بي نظير، شهرت يافته اند. قناتها در گذشته منبع تامين آب مورد نياز مردم بوده است.

منبع : ایرنا

گراند كانيون ايران در معرض تخريب (شاهکاری دیگر از سدسازان)

تنگ هايقر معروف به گراند كانيون ايران در 35 كيلومتري جنوب غربي شهرستان فيروزآباد و بعد از روستاي رودبال واقع شده است.

پس از طي 20 كيلومتر از فيروزآباد به سمت شهر قير، 15 كيلومتر جاده ارتباطي، ما را به محلي مي‌رساند كه نخستين صحنه‌ها، آمد و شد پرهياهو و غرش دلخراش كاميون‌ها در بستر رودخانه است؛ مكاني كه بي‌شك زماني محل جولان پرندگان در لابه‌لاي درختاني بي‌بديل بوده است. عمليات احداث سد هايقر‌ بيشتر از يك سال است كه آغاز شده است. محل احداث، درست ابتداي تنگ هايقر است‌. امتداد رودخانه مملو از حوضچه‌ها و درياچه‌هاي فراوان است.

ستون‌هاي بلند و كشيده به همراه غارها و دالان‌ها هريك مأواي پرندگان و جانوراني است كمياب و ناشناخته. تنوع و كثرت گياهان و درختان در پيچ و خم‌ها و ارتفاعات دره بسيار است، اما قرار است قسمتي از اين حيات، ناشناخته نابود شود. در سراسر رودخانه، فسيل‌ها و سنگ‌واره‌ها خودنمايي مي‌كنند. با ساخت اين سد، حداقل
 12 كيلومتر مربع از مرغوب‌ترين زمين‌هاي كشاورزي در امتداد رودخانه و نيز جنگل‌هاي تنك زاگرسي به زير آب خواهد رفت ضمن آنكه مسيل 300 كيلومتري رودخانه پس از احداث سد مستقيما دستخوش تغييرات زيست‌محيطي مي‌شود.

در توجيه احداث اين سازه آبي، ادعا شده است كه 45 كيلومتر مربع از دشت دهرم و احمد آباد به‌صورت مكانيزه آبياري خواهد شد، اما براي آنكه مشخص شود تا چه اندازه اين ادعاها صحت دارد بد نيست برخي ادعاهايي را كه توجيه‌گر سدهاي ديگر است بررسي كنيم، البته با توجه به مشاركت وزارت نفت دراين طرح، از هم‌اكنون قابل پيش‌بيني است كه توسعه مكانيزه كشاورزي و گردشگري اولويت نيست بلكه اين توجيه در واقع پوششي است براي ساخت اين سازه و  هدف اصلي‌، تامين آب شهرهاي صنعتي – نفتي علامرودشت، لامرد و جم است وبس.

شريان حيات را قطع مي‌كنند

 2 رودخانه مهم استان فارس قره آقاج و فيروزآباد، دشت‌هاي منطقه و زمين‌هاي كشاورزي را سيراب مي‌كنند. اين دو رودخانه با پيچ و خم‌هايي از قسمت مركزي و جنوب استان مي‌گذرند و پس از مشروب كردن گستره فراواني از زمين‌هاي كشاورزي و دشتستان‌ها، نخلستان‌ها و باغ‌هاي مركبات، در شمال غرب بوشهر به يكديگر مي‌پيوندند و از آنجا به بعد تحت عنوان رودخانه مند راهي خليج‌فارس مي‌شوند.

در ا ين ميان، رودخانه فيروز آباد پس از گذشتن از شهرستان فيروزآباد وارد تنگ هايقر مي‌شود، اين در حالي است كه انبوه جنگل‌هاي زاگرسي پس از محل احداث سد وجود دارد كه قرن‌هاست حيات خود را مديون جريان پيوسته اين رودخانه هستند و مسلم است كه با بستن سد روي اين تنگه ديري نخواهد پاييد كه اين رويشگاه بي‌نظير زاگرسي و نيز زيستگاه پرندگان و جانوران، دستخوش تغييرات شديدي در پايين دست خواهد شد و به ‌ تدريج‌ از بين خواهند رفت. همچنان‌كه اطراف سد مخزني هايقر مملو از درختان جنگلي از جمله درختان بادام وحشي است؛ اين درختان كه از گونه‌هاي ناياب و منحصر به فرد زاگرسي محسوب مي‌شوند نيز با آبگيري مخزن به زير آب خواهند رفت. اما تبعات ناگوار اين سد‌سازي‌ تنها به پوشش گياهي محدود نمي‌شود بلكه كشتزارهاي برنج اطراف اين رودخانه هم نابود خواهد شد.

با اين حال سخن مسئولان اجرايي كشور در توجيه پروژه‌هاي سد‌سازي‌ قابل تامل است؛ چنان‌كه پرويز فتاح، وزير وقت نيرو در مراسم آغاز عمليات اجرايي سد هايقر گفت: در هر منطقه‌اي كه مبادرت به ساخت سد كرده‌ايم، توانسته‌ايم از زيان‌هاي ناشي از خشكسالي جلوگيري كنيم و در مناطقي كه هنوز موفق به انجام آن نشده‌ايم، زيان‌ها بسيار بوده است. ‌‌(سخنراني وزير نيرو، پرويز فتاح/ آبان‌ماه 87/ روزنامه ايران/ شماره 4058)

تاريخ انقضاي سدسازي

فوايد احداث سدها چندين دهه است كه در سراسر جهان زير سؤال رفته است. سال هاست كه پروژه‌هايي با عنوان برچيدن سدها تعريف شده و در دست اجراست. اكنون در بسياري از كشورهاي توسعه يافته به اين واقعيت دست يافته‌اند كه سدها نه تنها فايده‌هايي را كه عنوان مي‌كرده‌اند، نداشتند كه به عكس زيان‌ها و خسارات مالي و انساني بسيار گسترده‌اي را به بار آورده‌اند. جوامع موسوم به پيشرفته كه الگوي تقليد بسياري از كارشناسان ساخت و ساز بوده‌اند هم اينك با جديت بسيار به پاك كردن اشتباهات بسيار بزرگ خود ‌ مشغول شده‌اند. نگاهي به كتاب سدها و توسعه كه از سوي سازمان ملل متحد با توجه به تجربيات ناسازگار سرمايه‌گذاري‌هاي كلان بانك جهاني در سراسر دنيا منتشر شده و خوشبختانه به فارسي هم برگردانده شده است نشان مي‌دهد كه تصميم‌گيري براي ساخت سدها همواره از سوي شركت‌هايي انجام شده كه در مطالعه و ساخت اين سازه‌هاي به درد نخور منتفع بوده‌اند.

منافع ملي، مردم و منافعشان هيچ جايي در روند تصميم‌گيري براي ساخت سدها ندارند و البته هرجا با طبيعت بي‌مهري شده خسارات ايجاد شده چه در كفه اقتصاد ملي، چه در كفه معيشت جوامع بومي و چه در كفه طبيعت و محيط‌زيست و ميراث طبيعي، بسيار گسترده و گاه جبران ناپذير و هزينه‌هاي تلاش براي جبران اين خسارات سرسام آور بوده است.

يافته‌ها حاكي از آن است كه در مواردي وزن آب مخزن سدها باعث لغزيدن گسل‌ها و در نهايت بروز زلزله مي‌شود. از ديگر تبعات ناگوار سدها آن است كه دماي آب مخزن خود را بالا مي‌برند و با تغيير كيفيت آب سبب خوراك وري (eutrophication ) آب مخزن مي‌شوند كه نه تنها بويناك و نامناسب براي شرب و كشاورزي هستند(نمونه سد ميناب) كه سبب از ميان رفتن آبزيان در مخزن و نيز در سراسر مسير رودخانه مي‌شوند. جنگل زدايي از پيامدهاي بسيار ناگوار و حتمي سدسازي است كه نه تنها در بالادست و محل مخزن كه در تمام مسير رودخانه در پايين دست تا چاهه رودخانه به محو  بيشه‌زارها و فضاهاي سبز طبيعي وابسته به رودخانه و جريان آن مي‌انجامد.

حتي اگر هزينه‌ها و خسارات سنگين سدها به مردم و جوامع بومي و محيط‌زيست و طبيعت را هم در نظر نگيريم بازهم سدها در ميان همه شيوه‌هاي توليد برق از گران‌ترين گزينه‌ها هستند و به‌ويژه در مقايسه با نيروگاه‌هايي چون نيروگاه‌هاي گازي كاملا ناكارآمد و غيراقتصادي بشمار مي‌روند( برگرفته از كتاب رودهاي خاموش، ترجمه فاطمه ظفرنژاد). اما دركشوري كه آفتاب پرسخاوتش در همه روزهاي سال منبع لايزال نيروست چرا اصلا بايد درآن ‌سد و نيروگاه برقابي با تخصيص چنين حجم عظيمي از منابع مالي محدود كشور ساخته شود؟

‌‌تنها چاره، سازگاري با طبيعت

رفتار ما  در سد‌سازي‌ به مثابه آن است كه بخواهيم با مصرف انرژي يا دستكاري در اقليم آب و هوايي جلوي ورود زمستان را بگيريم، مي‌خواهيم جلوي خروج آب را بگيريم، مي‌خواهيم آب از گنبدهاي نمكي يا شوره‌زارها رد نشود و بيهوده به درياها نريزد. مي‌گوييم جمعيت افزايش يافته است و نياز به آب پاك بيشتر شده است. اما حقيقت اين است كه سدها براي نياز شرب ساخته نمي‌شوند وگرنه 500 قنات تهران همان‌گونه كه هم اينك نيمي از آب مصرفي تهران را تامين مي‌كنند، مي‌توانستند پاسخگوي نياز باشند؛ اگر تهراني‌ها نه 7 برابر مصرف استاندارد جهان كه 2 برابر استانداردها آب مصرف كنند. زمين فقط براي پاره‌اي آدم‌هاي خودخواه آفريده نشده است. آفرينش اين‌گونه نبوده است. نسل حيواناتي كه منقرض كرديم هرگز احياء نشد و جنگل‌ها و صحراهايي را كه سوزانديم، هرگز حيات مجدد نيافت. ماييم كه بايد سازگار شويم.

طرح خود را بر طبيعت غالب مي‌كنيم. مهندسان ما تابع منافع ملي و نياز واقعي مردم و نيز آشنا با لزوم و ضرورت حفاظت از محيط‌زيست در تصميم‌گيري‌ها نيستند و در طرح‌هايشان كمتر به ضوابط اجتماعي، اقتصادي و زيست‌محيطي بها مي‌دهند، اگر هم جايي براي اين مسئله درنظر گرفته مي‌شود بيشتر جنبه تشريفاتي دارد. مشكل ما اين است كه هنوز نفهميده‌ايم كه ماييم كه بايد خود را با طبيعت سازگار كنيم نه طبيعت خودش را با ما.

منبع: همشهری آنلاین

خشكی زاینده‌رود 10 درصد از آمار گردشگران اصفهان كاست

معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان گفت: شیوع بیماری آنفلوآنزای نوع  و خشكی زاینده رود ، 10درصد از تعداد گردشگران این استان در پنج ماهه نخست سال جاری در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته كاست. ‌

به گزارش خبرگزاری فارس به نقل از واحد خبر روابط عمومی شهرداری اصفهان محسن مصلحی در همایش روز جهانی گردشگری با اشاره به اینكه 98 درصد گردشگران دنیا سیاحتی هستند، اظهار داشت: ایران در جذب دو درصد گردشگر فرهنگی نیز خوب عمل نكرده است.
وی با بیان اینكه ایران در رده 80 تا 90 گردشگری جهان قرار دارد، تصریح كرد: با وجود اینكه جزو 10 كشور اول دنیا در زمینه برخورداری از جاذبه های گردشگری قرار داریم اما نمی‌توانیم صنعت گردشگری خود را با سایر كشورها مقایسه كنیم.
معاون گردشگری استان اصفهان گفت: به منظور جذب گردشگر بیشتر باید به ارتقای سطح سرویس‌های موجود بپردازیم.
وی افزود: بازاریابی و تبلیغات، ایجاد زیربناهای گردشگری و كمپینگ، ساماندهی مراكز اقامتی، برگزاری نمایشگاه‌های گردشگری و صنایع دستی و شناسایی و تعیین محورهای گردشگری از برنامه‌هایی است كه در دستور كار سازمان میراث فرهنگی قرار دارد.
مصلحی همچنین ایجاد وب سایت هفت زبانه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، راه‌اندازی كمپینگ در هر 22 شهرستان استان، ساماندهی خانه‌های شخصی برای اقامت مسافران و برگزاری همایش تور اپراتورهای بین‌المللی را از برنامه‌های سازمان میراث فرهنگی استان اصفهان در زمینه جذب گردشگر برشمرد.

تارنمای تحلیلی خبری آبنما نیوز

17 سد تا پایان امسال به بهره برداری می رسد

به گزارش شبکه خبری آب ایران ، مهندس محمدرضا عطارزاده در گفتگو با خبرنگاران، با بیان این مطلب اعلام کرد: هم اکنون 412 طرح آب و آبفا در دست ساخت است که برای تکمیل آنها 55 هزار میلیارد تومان مورد نیاز است.
مهندس عطارزاده حجم آب ذخیره شده در پشت سدهای کشورهای را 16 میلیارد متر مکعب عنوان کرد و افزود: این میزان در سال گذشته 12 میلیارد متر مکعب بود و با 33 درصد افزایش به 16 میلیلارد متر مکعب رسیده است.
معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا با بیان این که با تلاشهای صورت گرفته در سال جاری و در ساعت های پیک ، تولید همزمان برق نیروگاه های حرارتی به بیش از 5 هزار مگاوات رسید ، خاطرنشان کرد: این درحالی است که این میزان در سال گذشته بسیار کمتر بود و آمارها نشان از رشد 3 هزار مگاواتی تولید برق آبی در کشور دارد.
وی در ادامه گفت: امسال جریانات آبی به دنبال خشکسالیهای سال آبی بهبود یافته است و علی رغم 17 درصد کاهشی که در میزان بارشها نسبت به متوسط درازمدت داشته ایم ، اما تمامی تلاشها مبنی بر تامین و مدیریت آب مطمئن برای مردم بوده است.
معاون وزیر نیرو در امور آبفا و آب درباره ی مصرف آب در تهران نیز گفت: مصرف آب تهران در روزهای اخیر 3 میلیون و 260 هزار مترمکعب بوده است که 70 درصد از این میزان از طریق آب های سطحی و تنها 30 درصد از طریق منابع زیر زمینی تامین شده است.
مهندس عطارزاده با بیان این که آب مورد استفاده در تهران هیچ گونه آلودگی ندارد ، تاکید کرد: در تهران با وجود رشد تعداد مشترکان ، شاهد 4 درصد کاهش مصرف آب هستیم.
وی در عین حال از تلاش های صورت گرفته برای تامین آب هموطنان سخن گفت و اضافه کرد: به دلیل وضعیت آبی کشور ، وزارت نیرو مجبور به نوبت بندی آب برای 500 هزار نفر از مردم کشور در استانهای خوزستان ، فارس ، بوشهر ، کرمان ، هرمزگان ، ایلام و کهگیلویه و بویر احمد شده است.
وی تصریح کرد: ذخایر استراتژیک کشور برای تامین آب شرب تا سال آتی مطلوب پیش بینی شده است و نگرانی در سطح کشور وجود ندارد. این در حالی است که سعی وزارت نیرو بر این است که مازاد مصرف آب شرب را به مصارف کشاورزی به خصوص برای کشت های تابستانه و پاییزه اختصاص دهد.
مهندس عطارزاده درباره ی اصلاح الگوی مصرف آب نیز گفت: یکی از برنامه های مهم وزارت نیرو در سال جاری اصلاح الگوی مصرف آب است که در کارگروه دولت به تصویب رسیده و منتظر ابلاغ هستیم.
او در بخش دیگری از سخنان خود به اجرای طرح بارور کردن ابرها اشاره کرد و گفت: بررسی ها نشان داده است که اجرای این طرح تاکنون 10 درصد بر میزان بارندگی ها اضافه کرده است.
وی یاداور شد: استان های یزد ، اصفهان ، مرکزی ، کرمان ، گیلان ، همدان و اردبیل در برنامه ریزی صورت گرفته برای اجرای این طرح قرار دارند.
عطارزاده گفت: البته در این راستا محدودیت هایی در برخی مناطق نسبت به اختصاص آب به بخش کشاورزی اعمال شده است.اما وضعیت ذخایر سدهای کشور نسبت به سال گذشته 33 درصد بهبود داشته است که امید می رود با ذخیره ی موجود ، مابقی سال را نیز به خوبی سپری کنیم.
وی با دعوت از مردم برای جلوگیری از هدررفت آب ، خاطرنشان کرد: به خاطر کمبود آب در برخی از مناطق ، وزارت نیرو کار آبرسانی را با تانکرها صورت داده که عمدتا در استان های ایلام ، کهگیلویه و بویراحمد ، خوزستان ، فارس ، بوشهر ، کرمان و هرمزگان صورت گرفته است.
شبکه خبری آب ایران

رونق صنعت سدسازی در دولت نهم

طرحهای بزرگ برق آبی در دولت نهم رشد مناسبی داشته اند و پیشرفت این پروژه ها نسبت به دوره های مشابه نه تنها کاهش نیافته بلکه افزایش نیز داشته است.

به گزارش روابط عمومی شرکت توسعه منابع آّب و نیروی ایران، مهندس ابوالقاسم مظفری مدیرعامل شرکت اعلام این مطلب افزود: بدون شک حجم عظیم پروژه‌های سدسازی در کشور که از سالهای گذشته شروع شده است در دلیل کافی نبودن بودجه عمرانی برای اجرای همزمان آنها، عموما از برنامه زمانبندی و اهداف تعیین شده عقب افتاده اند. لیکن بیان اینکه دولت نهم در طول این مدت توجهی به توسعه و زیرساختهای کشور نداشته است حداقل بطور مقایسه‌ای در این صنعت با واقعیت و اعداد و ارقام موجود مغایرت دارد.
مدیر عامل شرکت با اشاره به مشکلات همیشگی پروژه های بزرگ گفت: اگرچه منتقدین خود آشنایی کامل با وضعیت طرح ها و صنعت سدسازی دارند و به مشکلات عدیده‌ای که در ارتباط با ورود تجهیزات و تامین قطعات ماشین آلات بخصوص در پروژه های برق آبی به علت عدم پایبندی شرکتهای خارجی به تعهدات گذشته خود، بوجود آمده است واقف هستند. اما انتظار این بود که در بیان موفقیتها و پیشرفتها جانب انصاف رعایت می‌شد و تلاش و زحمات همکاران در وزارت نیرو تحت‌الشعاع مسایل روز قرار نمی‌گرفت.
مهندس مظفری افزود: نمودار پیشرفت طرحهای بزرگ برق آبی بیانگر رشد مضاعف آنها در این مدت است. به عنوان نمونه طرح های گتوند، کارون 4، سیمره و سیاه بیشه که از بزرگترین طرح های سدسازی کشور محسوب می‌شوند، به ترتیب پیشرفت متوسط سالیانه 7/8، 8/1، 8/9، 7/10 داشته اند که در مقایسه با دوره مشابه قبل (84-80) به ترتیب از رشد 8/1، 3/2 ،3/2 و 6/3 برخوردار بوده اند.

شبکه خبری آب ایران

فروش آب رودخانه زاينده‌رود‌ به طور موكد ممنوع شود‌

به گزارش خبرگزاری فارس، زايند‌رود بستر حيات بخش شهر و استان اصفهان است كه در پرتو حضور آن تمدن عظيمی در اين بخش از كشور ايران شكل گرفته و اين رودخانه چندسالي است كه به دلايل مختلف از جمله برداشت‌هاي بي‌رويه و تصميمات غير كارشناسانه و غير قانوني، با كم آبي و بحران مواجه گرديده و عمق بحران در دو سال اخير با خشكي كامل آن نمايان‌تر شده است.
همايش بررسي علل بحران زاينده‌رود در تاريخ 5/6/88 با همكاري شوراي اسلامي شهر اصفهان، شهرداري اصفهان، سازمان نظام مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي استان اصفهان، سازمان نظام‌‌ مهندسي ساختمان اصفهان، كانون خبرگان كشاورزي استان اصفهان و جمعيت حمايت از منابع طبيعي و محيط زيست« پيام سبز» و با شركت مسئولان، كارشناسان، صاحب‌نظران، بهره‌برداران و شهروندان اصفهان برگزار و در قالب ارائه چند مقاله علمي و برگزاري ميز‌گرد تخصصي، سعي در شناساندن علل و ابعاد اين بحران كرده است.
ما شركت‌كنندگان در اين همايش، از مديران، برنامه‌ريزان و مسئولان مرتبط با اين موضوع به طور موكد خواستاريم:
1-قانون استقلال آب استان‌ها كه براساس منافع كوتاه مدت و برخلاف اصل ضرورت مديريت يكپارچه حوضه‌هاي آبي تصويب گرديده، موجب ناپايداري حوضه و خسارات طبيعي و اجتماعي و اقتصادي در دراز مدت خواهد بود، لذا قانون مزبور بايد لغو و حوضه زاينده رود از زردكوه بختياري تا تالاب گاو‌خوني در شرق اصفهان با مشاركت بهره‌برداران، تحت مديريت واحد قرار گيرد.
2-سيستم مديريت علمي، قوي و قانون‌مندي براي رودخانه زاينده‌رود، با پشتيباني كامل مسئولان استان اعمال گردد.
3-تخصيص و فروش آب رودخانه زاينده‌رود، براي مناطق و مصارف جديد پيش از تامين كامل آب، به طور موكد ممنوع شود.
4-حق آبه‌ها و سهم‌آبه‌هاي كشاورزي و شهرها كه براساس طومار تقسيم آب زاينده‌رود و قانون توزيع عادلانه آب به اين بخش‌ها تعلق گرفته است، در مديريت جامع آب در نظر گرفته شود.
5-در شرايط خشكسالي، تنها مصارف شرب و بهداشت در اولويت قرار گيرد و بقيه مصارف اعم از مصارف شهري، صنعتي، فضاي سبز و كشاورزي به يك نسبت كاهش يابد.
6-الگوي كشت و نوع فضاي سبز مناسب توسط كشاورزان و شهرداران رعايت شود.
7- مرز مشترك استان اصفهان با استان چهارمحال و بختياري كه عليرغم اصول متداول و قوانين كشور دوبار در سال‌هاي 1370 و 1380 به منظور دسترسي به سواحل آبي سد و رودخانه تغيير يافته است، به وضعيت قبل از سال 1370 برگردانيده شود.
8-مسير، بستر و حريم رودخانه زاينده‌رود به طور صحيح و قانوني توسط مديريت آب استان اصفهان حفاظت و اصلاح شود.
9-كمبود شديد آب استان كه به طور متوسط بالغ بر 800 ميليون متر مكعب در سال مي‌باشد، با اتمام پروژه تونل سوم كوهرنگ و اجراي طرح بهشت‌آباد در كوتاهترين زمان ممكن جبران شود.
10-با توجه به اينكه بالادست زاينده‌رود و درياچه پشت سد آن تامين‌كننده اصلي آب شرب و بهداشت ميليون‌ها نفر از جمعيت ساكن در حوضه است، هرگونه ساخت و ساز به خصوص تاسيسات آلاينده در اين محدوده متوقف شود.
11-حفاظت از گاوخوني به عنوان پاياب زاينده‌رود و يك تالاب ثبت شده بين‌المللي بايد از طريق اختصاص حق‌آبه مستمر و تضمين شده مورد توجه قرار گيرد.
 منبع: فارس

انتصاب رئیسی با عملکرد نامتناسب برای محیط زیست

در حالیکه در روزهای گذشته نام چندین نفر ، از جمله دکتر رسول علی اشرفی پور مدیر کل کنونی حفاظت محیط زیست استان مازندران و دکتر محمدباقر صدوق کارشناس قدیمی و مدیر کل کنونی محیط زیست تهران در فهرست نامزدهای احتمالی تصدی ریاست سازمان محیط زیست دیده می شدند، محمود احمدی نژاد طی حکمی محمدجواد محمدی زاده، استاندار خراسان رضوی و مسوول سابق خدمات شهری شهرداری تهران را به سمت معاون رئیس جمهوری و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست منصوب کرد.

بسیاری از فعالان و کارشناسان محیط زیست با اشاره به سابقه این دو نامزد در زمینه محیط زیست ابراز امیدواری کرده بودند ریاست سازمان بر عهده یکی از این دو نفر قرار گیرد. در حالی که به عقیده آنان، استاندار خراسان محمد جواد محمدی زاده هیچگونه سابقه مدیریتی در عرصه محیط زیست نداشته و نامزد نامناسبی در این حوزه تلقی می شد.
دکتر ناصر کرمی اقلیم شناس و روزنامه نگار محیط زیست می گوید: «به دلیل شغلم 22 سال است همه روزه اخبار محیط زیست ایران را پیگیری می کنم. در همه این 22 سال ما دچار قهقرا بوده ایم. روندی که باعث شده آمار و شاخصهای محیط زیست در ایران روز به روز نگران کننده تر شده و کلاً به شرایطی برسیم که الان می توان به عنوان بحران یاد کرد. تجربه ام می گوید آمدن و رفتن مدیران محیط زیست چندان تاثیری در این روند ندارد زیرا مشکل محیط زیست ایران نه سازمان حفاظت محیط زیست بلکه کل نگاه به مفاهیم توسعه، رفاه و منابع ملی است. به واقع موضوع محیط زیست حوزه بسیار بزرگی است که فقط بخش کوچکی از آن توسط سازمان محیط زیست مدیریت می شود. تیم فوتبالی را تصور کنید که هر از چند گاهی بک چپ آن تغییر می کند اما تیم همان است که در هر بازی چند تا گل می خورد. اگر دفاع چپ، بهترین جهان باشد حداکثر می تواند باخت پنج بر صفر را به سه بر صفر تبدیل کند اما قطعاً میزان تاثیر او در بازی و تیم در حدی نخواهد بود که تیم در حال سقوط را به تیمی جذاب تبدیل کند.»
او می افزاید: «مشکل محیط زیست در ایران نه سازمان محیط زیست بلکه نگاه دیگر بخش های مرتبط با فرآیند توسعه همچون اقتصاد، صنایع، کشاورزی و... به این حوزه است. ممکن است آقای محمدی زاده با توجه به تحصیلات و تجارب نسبتاً مرتبط و نیز تجربه افزون تر در مدیریت کلان نسبت به دو رئیس سابق سازمان محیط زیست بتواند بهتر عمل کند اما بنده اصلاً خوشبین نیستم و تصور نمی کنم تحول مشهودی در اوضاع محیط زیست ایجاد کند. همان طور که گفتم در تیم همیشه بازنده فقط یک نفر تغییر کرده است.»
اما حمید میرزاده خبرنگار محیط زیست، با اشاره به آنکه گزینه های مناسب تری برای تصدی ریاست سازمان حفاظت محیط زیست وجود دارد، معتقد است: «قبل از اینکه آقای احمدی نژاد رئیس سازمان محیط زیست را انتخاب کند گزینه های خوبی پیشنهاد شده بود.»
این خبرنگار می افزاید: «یکی از بهترین گزینه ها دکتر محمدباقر صدوق کارشناس قدیمی و مدیر کل کنونی محیط زیست تهران است. او با تحصیلات محیط زیست و جامعه شناسی و تاسیس اولین گشت هوایی محیط زیست تهران و ارائه برنامه هایش بهترین گزینه بود.»
میرزاده می گوید: «با توجه به اینکه دکتر صدوق تجربه همکاری درخشان با اصولگرایان و اصلاح طلبان دارد از نظر سیاسی هم انتخاب درخشانی بود.»
او در پایان از روزنامه نگاران و کارشناسان محیط زیست می خواهد برای جلوگیری از تکرار تجربیات تلخ گذشته به رئیس جدید کمک کنند: «محیط زیست ایران در مرحله بحران قرار دارد. به همین جهت از خبرنگاران و فعالان محیط زیست می خواهم به مهندس محمدی زاده کمک کنیم تا به سرنوشت تلخ دکتر جوادی دچار نشود.»
یاسر انصاری کجوری دبیر کل کانون عالی گسترش فضای سبز و حفظ محیط زیست ایران می گوید: «با وجود اینکه سازمان محیط زیست سازمانی کاملاً تخصصی است اما انتخاب رئیس آن در دهه های گذشته کاملاً سیاسی بوده است. در این دوره هم بر خلاف نظر کمیته تخصصی نهاد ریاست جمهوری که دکتر رسول علی اشرفی پور و دکتر محمد باقر صدوق از کارشناسان قدیمی و خبره محیط زیست را انتخاب کرده بودند، محمود احمدی نژاد از فردی استفاده کرد که اهلیتی در این زمینه ندارد. امیدوارم آقای محمدی زاده سیاسی عمل نکرده و با استفاده از کارشناسان و متخصصان به محیط زیست آشفته ایران نظم بدهد.»
دکتر اسماعیل کهرم استاد دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران و کارشناس محیط زیست در این خصوص می گوید: «ما به اندازه کافی از عدم تخصص رئیس سابق سازمان محیط زیست ضربه دیده ایم. ایکاش رئیس جدید که تخصص محیط زیست ندارد، دست کم از افراد متخصص کمک بگیرد. هر چند مساله مهمتر از تخصص یا عدم تخصص رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، نگرش کلان دولت به مقوله محیط زیست است. اگر دولت دهم به محیط زیست به عنوان مساله ای مهم و حیاتی نگاه نکند و به آن اولویت ندهد، رئیس سازمان هر کس که باشد نمی تواند درست عمل کند و شبیه کسی می شود که دست و پای او را بسته و داخل استخر انداخته اند. بنابراین باید برای اصلاح نگرش دولت به مسائل زیست محیطی تلاش کرد.»
در بر همان پاشنه قبلی می چرخد
به گزارش «خبرآنلاین» در استان خراسان از ده ها سال پیش، دو روزنامه بزرگ منتشر می شوند که هر روز اخبار و دیدگاه های مسئولان محلی را منتشر می کنند. این وضعیت باعث می شود افرادی که در این استان فعالیت می کنند، نتوانند گذشته خود را بنا به اقتضای حال و آینده، تفسیر کنند.
محمدی زاده در دوران استانداری خراسان رضوی، نه تنها به عنوان چهره ای مدافع مسائل زیست محیطی شناخته نمی شد، بلکه گاه و بیگاه به موضع گیری های مخرب محیط زیست نیز می پرداخت.
روزنامه «خراسان» بیست دی ماه سال گذشته، مطلبی با عنوان اخطار استاندار به مدیر کل منابع طبیعی استان منتشر کرده بود. مطابق این خبر محمدجواد محمدی زاده استاندار خراسان رضوی 10 روز به مدیر کل منابع طبیعی استان آقای شریعتی مهلت داده تا نسبت به واگذاری و تغییر کاربری اراضی مناطق طبیعی تایباد به شهرک صنعتی دستور مساعد را صادر کند وگرنه دیگر نیازی به مدیر کل منابع طبیعی دیده نمی شود.
براساس این گزارش، محمد درویش یکی از فعالان محیط زیست در این خصوص می گوید: «وقتی مسئولان منابع طبیعی به جرم عمل به وظایف و پاسداری از حریم طبیعت تهدید می شوند، نمی توان انتظار پایداری محیط زیست کشور را داشت.» این عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع می افزاید: «محمدی زاده فوق لیسانس بهداشت را دارد و کارنامه ای از وی در عرصه محیط زیست به چشم نمی خورد. هیچ یک از طرفداران محیط زیست نیز وی را نمی شناسند.»
این مدرس دانشگاه در ادامه می گوید: «نفر اول سازمان حفاظت محیط زیست باید متخصص این حوزه باشد. مشکل ما در انتخاب مدیران محیط زیست تاکنون این بوده که مدیرانی را انتخاب می کردیم که بیش از آنکه در این حوزه تخصص داشته باشند، فرد قابل اطمینانی برای مرد شماره یک قوه مجریه هستند ولی حوادث زیست محیطی و روند منفی موجود نشان می دهد اگر کسی متخصص این حوزه نباشد نمی تواند برای مقابله با سیاستهای طبیعت ستیزانه دیگر وزارتخانه ها کاری انجام دهد. متاسفانه هنوز دولتمردان به این نتیجه نرسیده اند که سازمان حفاظت محیط زیست نیازمند مدیری متخصص در این حوزه است.»
مژگان جمشیدی از خبرنگاران حوزه محیط زیست معتقد است: «ایشان تا به امروز هیچگونه سوابق زیست محیطی نداشته و ظاهراً در همچنان روی همان پاشنه قبلی خواهد چرخید، یعنی مدیرانی که کوچکترین ارتباطی با این سازمان نداشتند، کماکان قرار است وارد این سازمان شوند.»

 

 منبع: سرمایه، حسین صرافی

پس از آبگيري سد گتوند؛ 16 روستا در لالي با تمام تاسيسات آبرساني زير‌آب مي‌رود

مدير عامل آب و فاضلاب روستايي خوزستان با اشاره به پيامدهاي آبگيري سد گتوند براي مردم روستاهاي حوزه درياچه اين سد، گفت: در جريان آبگيري سد گتوند 16 روستا با تمام تاسيسات آبرساني به زير آب مي‌رود.

غلامعلي خليفپور امروز در گفتگو با خبرنگار فارس در اهواز اظهار داشت: در فرآيند آبگيري روستاهاي واقع در درياچه سد گتوند 16 روستا با تاسيسات و شبكه آبرساني زير‌ آب مي‌روند كه در برخي از اين روستاها مانند روستاهاي هفت شهيدان، تاسيسات آبي وجود ندارد و براي اسكان ساكنان اين روستاها در مكان‌يابي جديد موظف به تاسيس شبكه هستيم.
وي تاكيد كرد: مجموعه آبفا روستايي آمادگي كامل دارد تا بعد از مشخص‌شدن مكان جديد استقرار اين روستاها و در اختيار گرفتن نقشه‌هاي اصلي منازل و شهرك‌ها، تاسيسات آبي را نصب كند كه اين اقدام بايد در اسرع وقت قبل از آبگيري سد انجام شود.
خليفپور خاطر نشان كرد: در روستاهايي كه زير آب مي‌روند تاسيسات آبي همچون مخازن كلر‌زني، منابع ذخيره و شبكه انتقال احداث شده است كه بايد اين شبكه‌گذاري‌ها و احداث تاسيسات بار ديگر احداث و اجرا شود.
مدير‌عامل آب روستايي خوزستان تاكيد كرد: با توجه به اينكه آب روستايي براي احداث و شبكه‌گذاري جديد هيچ اعتباري در اختيار ندارد، منتظر پرداخت خسارت از طرف آب‌نيرو مجري احداث سد گتوند هستيم تا در اسرع وقت نسبت به ساخت و احداث تاسيسات زير‌بنايي در مكان‌هاي جديد اقدام شود.
وي تاكيد كرد: در سال‌هاي 80 تا 83 تاسيسات جديدي در برخي از روستاها احداث شد كه با آبگيري سد گتوند، اين روستاها همگي به زير آب مي‌روند و بايد بار ديگر براي آبرساني به روستاهاي اين بخش تاسيسات جديد و شبكه‌گذاري انجام شود.
وي افزود: آمار دقيقي از ميزان خسارت و اعتبار مورد نياز براي شبكه‌گذاري جديد در دست نيست.

 

منبع: فارس

عملیات اجرایی سد مخزنی هراز در آینده نزدیک شروع خواهد شد

 آقای مهندس هاشمی معاون محترم امور عمرانی استانداری مازندران در جلسه ستاد پیگیری مصوبات  سفر هیأت محترم دولت به استان مازندران ویژه صنعت آب و برق استان در روز چهار شنبه هفتم مرداد ماه با بیان این مطلب گفت : خوشبختانه جلساتی با حضور معاون محترم حقوقی ریاست محترم جمهوری و نمایندگان وزارتخانه های نیرو ، راه ، صنایع و معادن و محیط زیست داشتیم تصمیمات خوبی در خصوص این سد اتخاذ شد ، و امیدواریم با شروع عملیات اجرایی این سد در سه ماه آینده یکی از مهمترین طرحهای اصلی استان محقق شود.

  معاون محترم عمرانی در ادامه با اشاره به محقق شدن  96 درصد ی طرحهای مصوب سفر هیأت دولت و  بهره گیری از ظرفیت استانی در اجرای پروژه ها،  خواستار ارائه برنامه از سوی  دستگاههای اجرایی برای سفر سوم به استان شد و تأکید نمود استان از پیشنهاد همه نخبگان برای رشد و توسعه استان استقبال می کند و امیدواریم رسانه ها ضمن مشارکت در این امر مهم زمینه مشارکت همه نخبگان و برجستگان و دستگاههای اجرایی استان را فراهم نمایند.

   آنگاه آقای مهندس عزیزا... واحد با اشاره به طرح های مصوب دولت در بخش آب گفت : در سفر اول این شرکت دارای 6 مصوبه و در سفر دوم 13 مصوبه در قالب 36 پروژه   می باشد که بحمدا... تعدادی از آنها به اتمام و تعدادی در دست اجرا هست که با بهره برداری کامل این طرح ها سالانه 1700 میلیون متر مکعب از آبهای سطحی استان مهار و شاحص مهار آب استان از طریق سدها از 5 درصد به 40 درصد خواهد رسید و آب مورد نیاز 167 هزار هکتار  اراضی تأمین خواهد شد و در بخش آب شرب استان میزان آب تولیدی از 345 میلیون متر مکعب در سال به  466 میلیون متر مکعب افزایش خواهد یافت و طرحهای دیگر از جمله مدیریت جامع سیل موجب کاهش خسارات سیل و حفاظت از 4200 رودخانه استان خواهدگردید .

    مدیر عامل آب منطقه ای مازندران میزان اعتبارات طرحهای مصوب در بخش آب را تا کنون 212میلیارد تومان  اعلام کرد و افزود بحمدا... این اعتبار سالانه از رشد بسیار مطلوبی برخوردار است بطوریکه از 360 میلیارد ریال در سال 85 به 940 میلیارد ریال در سال 88 رسید .

    عزیزا... واحد از افتتـاح سد بزرگ  الــــبرز در قبل از ایام ا... دهه فجر خبر داد و افزود بحمدا... اعتبار این سد ا ز230  میلیارد ریال در سال قبل به  324 ریال در سالجاری رسید انشاء ا... در یک ماه آینده عملیات اجرائی بدنه سد به اتمام و در 3 ماه آینده کار سرریز به تمام خواهد شد و به موازات آن کلیه تجیهزات هیدرو مکانیکال و ابزا ر دقیق نیز نصب خواهد شد و شبکه این طرح بزرگ نیز حدود 40 درصد پیشرفت دارد که با بهره برداری سد ، هم اکنون می توانیم آب مورد نیاز 20  هزار هکتار از اراضی تحت پوشش آن را آبیاری کنیم .

    رئیس هیأت مدیره آ ب منطقه ای از مطالعه و طراحی 8 سد جدید لاستیکی در استان در منطقه سرخ رود هراز ، ولیک رود فریدونکنار ، امیر کلا ، بهنمیر ، دینه سر کیاکلا ، لاریم جویبار ، خزر آباد ساری و نوذر آباد نکا خبر داد که با اجرای این سدها آب مورد نیاز 9500 هکتار از اراضی تأمین خواهد شد .

   ایشان درادامه از سدهای کسیلیان ، و زارم رود به عنوان دو طرح مهم دراستان یاد کرد و افزود : مطالعات سد کسیلیان به اتمام رسید و در مرحله تصویب است و مطالعات سد زارم رود با پیشرفت 96 درصد مراحل پایانی خود را طی می کند که امیدواریم با تصویب مطالعات این طرح ها  و همچنین اختصاص اعتبار مناسب بتوانیم سال آینده عملیات اجرایی سد را شروع بکنیم .

    مدیر عامل آ ب منطقه ای مازندران در پایان از اتمام طرح آبرسانی به شهرهای رامسر ، کتالم و سادات شهر ، طرح آبرسانی به شهرهای کیاکلا ، جویبار و بهنمیر و طرح آبرسانی به شهرهای زیراب و شیرگاه تا پایان سال مالی جاری خبر داد و افزود : علاوه بر طرح های مذکور که به اتمام می رسد دو طرح مهم آبرسانی به ساری و آبرسانی به شهرهای گروه الف را به عنوان طرح های مصوب سفر داریم که وزارت نیرو این طرح ها را جزء طرح های  محوری آبرسانی کشور قرار داده است هم اکنون فاز اول طرح ابرسانی به شهر ساری که شامل یک مخزن 10000 متر مکعبی ، 12 حلقه چاه و 6/8 کیلومتر خط انتقال و خطوط جمع آوری می باشد مراحل پایان خود را طی می کند و بخش هایی از این طرح وارد مدار بهره برداری شده و 120 لیتر آب در ثانیه به ظرفیت آب شرب ساری هم اکنون اضافه شد و فاز دوم طرح را انشاء ا... که شامل احداث خط انتقال از سد شهید رجایی به تصفیه خانه و هم چنین احداث تصفیه خانه می باشد درآینده نزدیک شروع خواهیم کرد و طرح انتقال آب از سد البرز به شهر  های گروه الف که بحمدا... ردیف اعتباری آن ایجاد شد امسال 7/5 میلیارد تومان اعتبار دارد و انشاءا... با یک برنامه ریزی مدون نسبت به اجرای خط انتقال و احداث تصفیه خانه اقدام خواهد شد .

منبع: تارنمای شرکت سهامی آب منطقه ای استان مازندران

روز جهانی محیط زیست

 

«زمین نیازمند حمایت شما برای مقابله با تغییرات جوی» شعار روز جهانی محیط زیست، در سال ۲۰۰۹ میلادی است. سازمان‌های جهانی زیست‌محیطی تلاش می‌کنند که سیاستمداران را به تصویب قوانین کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی متقاعد کنند.

سال ۱۹۷۲ مجمع عمومی سازمان ملل روز پنجم ژوئن را رسما روز جهانی محیط زیست نامگذاری کرد. از این سال بعد، هر سال یک موضوع مهم زیست‌محیطی از جمله گرمایش زمین، افزایش دی‌اکسید کربن، آب شدن ‌کوه‌های یخی قطب شمال، یا سوراخ لایه ازن محور برنامه‌های سازمان ملل متحد و نهادهای وابسته قرار می‌گیرد. اما مهمترین مسئله‌ای که این سازمان‌ها برای حفاظت از محیط ‌زیست دنبال می‌کنند، کاهش مصرف انرژی‌های فسیلی در جهان است. 

 هرمن شر، رئیس‌هیئت مدیره "سازمان جهانی انرژیهای تجدیدپذیر" که از چندین دهه پیش برای جایگزین کردن انرژی‌های فسیلی با انرژی‌های سازگار با محیط ‌زیست تلاش می‌کند، می‌گوید: «لزوم تأمین انرژی با استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر به جای انرژی فسیلی، که غیر از آلودگی محیط زیست رو به کاهش نیز هستند، بر کسی پوشیده نیست. با این حال، باز هم وقت تلف می‌کنیم آن‌هم در شرایطی که با تغییرات شدید جوی در حقیقت زمان زیادی برایمان نمانده است.»

 آلمان پیشتاز استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر

 کمتر کشوری در دنیا در زمینه استفاده از انرژی‌های تجدید‌شونده به اندازه آلمان فعال است، تا آنجا که دولت این کشور در سال ۲۰۰۰ میلادی تصمیم گرفت نیروگا‌ه‌‌های اتمی خود را از دور خارج کند. دو سال بعد، این تصمیم تبدیل به قانون شد. آلمان ۱۷ نیروگاه‌ها اتمی دارد که یک‌پنجم برق مورد نیاز کشور را تأمین می‌کنند. بر اساس داد‌ه‌های وزارت اقتصاد آلمان، استفاده از انرژی هسته‌ای برای تولید برق ارزا‌ن‌ترین راه تأمین انرژی پس از مصرف ذغال‌سنگ است. این نیروگاه‌ها سالانه ۱۵۰ میلیون تن دی‌اسید کربن کمتر تولید می‌کنند و حدود ۳۰ هزار فرصت شغلی فراهم می‌سازند.

 با این حال، از سال ۲۰۰۵ میلادی پروسه غیر فعال کردن نیروگا‌ه‌های اتمی آلمان رفته رفته آغاز شد. بر اساس برنامه، ‌دولت باید تا سال ۲۰۲۲ میلادی تمامی ۱۷ نیروگاه ‌خود را از دور خارج و انرژیها تجدیدپذیر را جایگزین آن کرده باشد.

 آلمان با این تصمیم، راه خود را از سایر هم‌پیمان‌های اروپایی‌اش جدا کرده است، اما احزاب این کشور هنوز در مورد زمان تعیین شده توافق نظر ندارد. عده‌ای معتقدند اقتصاد آلمان به زمان بیشتری برای تغییر زیرساختهای انرژی  خود نیاز دارد. تعطیلی نیروگا‌ه‌ها یعنی از بین بردن ۳۰ هزار فرصت شغلی.

 آخیم اشتیاینر مدیر آلمانی برنامه‌های محیط زیست سازمان ملل می‌گوید:«شاید خیلیها ندانند که امروزه در شاخه‌های مختلف انرژی‌های تجدیدپذیر بیش از دو میلیون و ۳۰۰ هزار نفر مشغول کارند. این تعداد، از تعداد شاغلان صنایع گاز و نفت که روی هم ۲ میلیون‌نفرند بیشتر است. استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر نیازمند در اختیار داشتن تکنولوژی مدرن است.» وی اشاره می‌کند، کشورهایی که مخالف استفاده از این نوع انرژی هستند یا هنوز دست ‌به ‌کار نشده‌اند یا امکان دسترسی به تکنولوژی مدرن را ندارند. 

 ایران: یک قدم مانده تا قافله تکنولوژی مدرن

در ایران، سالی یک روز، روز درخت‌کاری است. هر از گاهی هم گروهی از دوستداران محیط زیست، پلاستیک به دست راهی کوه و کوه‌پایه و جنگل و بیشه می‌شوند و آشغال‌ها را جمع می‌کنند و شبکه‌های تلویزیونی هم گاهی گذری به این راه دارند. اما بحث در مورد محیط ‌زیست، آلاینده‌‌ها و تغییرات جوی از محدوده مشخصی فراتر نمی‌رود.

 در حالی‌که استفاده از انرژیهای  تجدیدپذیر در جهان رو به افزایش است، ایران از چهل و اندی سال پیش، همچنان در پی راه‌اندازی نیروگاه‌ اتمی بوشهر برای تولید برق است. آن‌هم در قرنی که نیروگاه‌های خورشیدی و بادی با استفاده از منابع بی‌پایان و ارزان قیمت جایگزین رآکتورهای اتمی می‌شوند.  

ایران با گستردگی وسیع در یک منطقه جفرافیایی بهرمند از تابش مدام نور خورشید تا کنون تنها یک نیرو‌گاه خورشیدی در نزدیکی شهر شیراز ساخته است. نیروگاه‌ دیگر ایران، نیروگاه ‌بادی منجیل با۱۵۰ توربین است. برق تولید شده در این نیروگاه به شبکه برق کشوری متصل می‌شود.  

به گفته یکی از همکاران سازمان انرژیهای مدرن، بدون دسترسی به تکنولوژی مدرن خارج از کشور، استفاده از انرژی‌های تجدید‌پذیر آسان نیست. این در حالی است که بسیاری از کشورهای اروپایی با همکاری "سازمان جهانی انرژی‌های تجدیدپذیر" پروژ‌های مختلفی را در کشورهای در حال توسعه و کمتر توسعه یافته اجرا می‌کنند.

 انرژی خورشیدی در پاکستان و چین 

در حال حاضر برق مورد نیاز برخی از روستاهای منطقه هندوکش پاکستان از طریق انرژی خورشید تأمین می‌شود. صفحه‌های خورشیدی نصب شده در این منطقه در فاصله زمانی ۱۰ صبح تا ۲ بعدازظهر حرارت مورد نیاز برای پخت‌وپز را فراهم می‌کنند. آب گرم‌ روستاها نیز از همین راه تأمین می‌شود. دولت پاکستان در نظر دارد در ابعاد بزرگ از این پروژه برای شیرین کردن آب دریا استفاده کند. 

از سوی دیگر در این کشور نیز، مانند برخی از کشورهای در حال توسعه، از جمله ایران، درصد بالایی از انژری هدر می‌رود. بر اساس آمار رسمی در صورت صرفه‌جویی و استفاده بهینه حدود ۲۵ درصد از انرژی مصرفی کشور کاسته و در نهایت درصد قابل توجهی از آلاینده‌های محیط زیست نیز کمتر می‌شود. از سوی دیگر دولت پاکستان تلاش می‌کند، با استفاده از نیروگاه‌های خورشیدی، کمبود انرژی در این کشور را تا حدی جبران کند. 

ارشاد خان، مشاور استفاده بهینه از انرژی که "با بنیاد همکاری‌های فنی آلمان" در پاکستان همکاری می‌کند، می‌گوید: «مصرف انرژی در تکنولوژی و دستگاه‌های قدیمی بالاست. در پاکستان ما ابتدا باید مانع هدر رفتن انرژی شویم. گام بعد از تغییر مدل مصرف انرژی، تغییر انرژی مصرفی و حرکت به سوی انرژی‌های تجدیدپذیر است.»

 چین در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر رشد چشمگیری داشته و تا حد زیادی به خود کفایی نزدیک شده است. در این کشور، هر چند برخی از مناطق دورافتاده هنوز به شبکه برق متصل نیستند، اما دولت با نصب صفحه‌‌های خورشیدی و استفاده از انرژی خورشیدی، آب گرم مورد نیاز ساکنان این مناطق را که رفته رفته تعداد بیشتری را شامل می‌شوند، تأمین می‌کند.

 این کشور، با فاصله زیادی از رقیبان خود پیش‌است. صفحه‌های مورد نیاز برای تبدیل انرژی نور خورشید و گرم کردن آب، درون کشور تولید می‌شود. چین در زمینه استفاده از انرژی بادی برای استفاده در زمینه‌های گونان نیز رشد قابل توجهی داشته است.

نویسنده: شبنم نوریان - دویچه‌وله

مخالفت با سد ایلی‌سو فرامرزی شد

مخالفت ‌با ساخت سد ایلی‌سو پا را از مرزهای ترکیه فراتر گذاشته است. آلمان، سوئيس و اتریش پیشگام اعتراضها هستند. ساخت سد عظیم ایلی‌سو شهرستان تاریخی حسن‌کیف را به زیر آب خواهد برد.

 روز سه‌شنبه، ششم ژوئن، مؤسسات وام‌دهی آلمان، اتریش و سوئيس به منظور ابراز نظر در مورد پروژه‌ی سد عظیم ایلی‌سو در برلین گرد هم خواهند آمد. محور بحث این نشست پاسخ به این سؤال خواهد بود که آیا ساخت این سد مطابق اصول عمده‌ی اجتماعی و زیست‌محیطی بانک جهانی خواهد بود یا خیر.

 پاسخ به این سوال پیش‌شرط اعطای وام کشورهای اروپایی به ارزش ۴۵۰ میلیون یورو است. بدون این پول و کمک‌های علمی و تجربی اروپا ساخت این سد نامحتمل خواهد بود.

 پروژه‌ی سد ایلی‌سو با اصول حفاظت از محیط زیست و میراث فرهنگی ارزشمند شهرستان حسن‌کیف در تعارض است. همچنین ۶۰ هزار تن از ساکنان منطقه باید منطقه را ترک کرده و انتقال یابند. به همین دلیل مؤسسات وام‌دهی اروپا در دسامبر گذشته خواستار توقف کوتاه‌مدت این پروژه شده و به دولت ترکیه شش ماه فرصت دادند تا طرح‌های خود را با هنجارهای بانک جهانی منطبق سازد.

 حسن‌کیف، شهرستانی بی‌نظیر و باستانی

 حسن‌کیف شهرستانی باستانی است که در ساحل دجله واقع شده است. خانه‌های این منطقه در دل کوه قرار دارند و از سنگهای طبیعی ساخته شده‌اند.  باستانشناسان می‌گویند، ‌اهمیت تاریخی حسن‌کیف هنوز روشن نشده است. هنوز هم گمان می‌رود که مناطق تاریخی زیادی در اطراف وجود داشته باشند، مناطقی که زیر خاک مدفون شده‌اند.

 شامگاه پنج‌شنبه‌ی هفته‌ی گذشته (۲۱ مه) حدود ۴۰۰ تن از مخالفان این طرح، اعم از کارشناسان و نمایندگان دولتهای مختلف، در برلین گرد هم آمدند.

 نمایند‌ه‌ی آلمان گفت، در صورتیکه ترکیه شروط اروپا و استانداردهای بین‌المللی را رعایت نکند، باید این پروژه را به تنهایی پیش ببرد.

 رابرت گودلند، نمایند‌‌ه‌ی بانک جهانی، در نشست برلین هشدار داد که ساخت سد ایلی‌سو بر تأمین آب عراق اثرات بدی خواهد گذاشت. وی گفت که پروژه در تمامی بخشها استانداردهای بانک جهانی را نقض کرده و تنها نقل مکان ۶ روستا از ۲۰۰ روستای منطقه طرح‌ریزی شده است. 

نماینده‌ی بانک جهانی خاطرنشان ساخت، حتی اگر ترکیه بتواند، تا ششم ژوئن پروژه را با ۱۵۳ شرط درخواستی منطبق سازد، باز هم استانداردهای بانک جهانی در ابعاد وسیعی برآورده نشده و «آلمان، اتریش و سوئیس از پروژه‌ی ایلی‌سو خارج خواهند شد».

منبع: صدای آلمان

عملکرد ایران در رابطه با رسیدن به هدفهای هزاره‌ سوم سازمان ملل

کشورهای عضو سازمان ملل متحد در هدف هفتم هزاره‌ سوم متعهد شده‌اند که برای جلوگیری از هدر رفتن منابع زیست محیطی اصول توسعه پایدار را در سیاستها و برنامه‌ریزیهای کشوری ادغام کنند.

 توسعه‌ی پایدار محیط زیست، به یک معنا، همه‌ی هدف‌های هزاره را به یکدیگر پیوند می‌دهد. حفاظت موثر و مداوم از منابع طبیعی در حقیقت فراهم کردن شرایطی مناسب برای ادامه‌ی حیات انسان‌ها در دراز مدت است. با این همه افزایش پرشتاب جمعیت جهان و نیاز روزافزون به انرژی، مواد غذایی و مواد اولیه، در بسیاری از موارد به قربانی شدن محیط زیست می‌انجامد.

ضرورت برآورده کردن نیازهای عاجل بشر امکان برنامه ریزی بلند مدت را که از ملزومات توسعه‌ی پایدار است، به ویژه به کشورهای در حال توسعه نمی‌دهد. گرچه نمونه‌های فراوانی در یک قرن گذشته نشان داده که هزینه‌ی جبران آسیب‌های وارد شده به طبیعت در طرح‌های توسعه‌ی اقتصادی اغلب از منفعت آنها بیشتر است.

 در کنار اجرای اصول توسعه پایدار، به نصف رساندن جمعیتی که به آب سالم آشامیدنی دسترسی ندارند تا سال ۲۰۱۵ و بهبود چشمگیر زندگی لااقل ۱۰۰ میلیون زاغه‌نشین تا سال ۲۰۲۰ بخش‌های دیگری از هدف هفتم هزاره‌ی سوم است. امضاء کنندگان سند توسعه همچنین خود را ملزم کرده‌اند روند پرشتاب نابودی گونه‌های گیاهی و جانوری را متوقف کنند.

 کمبود آب تصفیه شده، جلوه‌ای از توسعه‌ی ناپایدار

 حدود یک میلیارد و دویست میلیون نفر از ساکنان جهان به آب تصفیه شده دسترسی ندارند. برخی از منابع این رقم را تا یک میلیارد و پانصد میلیون نفر نیز ذکر کرده‌اند.  دبیرکل سازمان ملل بان کی مون در پیامی به مناسب روز جهانی آب در سال ۲۰۰۸ اعلام کرد که دو میلیارد و ششصد میلیون نفر از کمبود آب سالم و دیگر امکانات بهداشتی، مانند تاسیسات دفع و تصفیه فاضلاب محروم‌اند. آلوده شدن و هدر رفتن آب دو دلیل اصلی کمبود آن محسوب می‌شوند. برخی از کارشناسان تغییرات جوی از جمله خشکسالی را نیز در این کمبود موثر می‌دانند.  

بر اساس برآوردهای نهادهای بهداشت سازمان ملل منشاء ۹۸ درصد کمبود آب به عملکرد انسان مربوط است و سهم دلایل طبیعی در این کمبود تنها بر دو درصد بالغ می‌شود. در بخش وسیعی از کشورهای در حال توسعه بین ۳۰ تا ۵۰ درصد آب تصفیه شده به دلیل فرسودگی لوله‌ها و ناکارآمد بودن زیرساخت‌ها هدر می‌رود.

 

به نظر می‌رسد تنها با صرفه‌جویی در مصرف آب و بهبود شبکه‌های آب رسانی بتوان مشکل کمبود آب را تقریبا حل کرد. اما واقعیت این است که این وضع حاصل سا‌ل‌ها بی‌توجهی به مصالح محیط زیست در اجرای طرح‌های توسعه بوده و تصحیح آن اکنون به بودجه‌ای نیاز دارد که در اختیار کشورهای در حال توسعه نیست و سال‌های طولانی به طول خواهد انجامید. به رغم این جهان امروز راهی ندارد جز اینکه در برنامه‌های جدید توسعه به حفاظت از محیط زیست توجه کند.

 آب و فعالیت‌های کشاورزی

 در ایران سهم فعالیت‌های کشاورزی از آب مصرفی بیش از ۹۰ درصد است. متوسط این میزان در بسیاری از کشورها به ۷۰ درصد نمی‌رسد. یکی دیگر از نمونه‌های بی توجهی به توسعه‌ی پایدار بهره‌وری پایین آب مصرفی در کشاورزی است. برخی از کشورها در ازای یک متر مکعب آب تا دو کیلو محصول برداشت می‌کنند، در حالیکه این رقم در ایران به طور متوسط از نیم کیلو تجاوز نمی‌کند.

بهره‌وری آب برای مناطق مختلف و محصولات گوناگون متفاوت اما تقریبا همه‌جا پایین‌تر از متوسط جهانی است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که به جز بهره‌وری پایین، دست کم ۳۰ درصد آب مصرفی در کشاورزی هدر می‌رود. برای بالا کشیدن هر مترمکعب آب از چاه‌های عمیق یک تا یک و نیم کیلووات ساعت انرژی مصرف می‌شود. علاوه بر این برداشت بیش از حد، ذخیره‌های تجدید ناپذیر آب را با خطر جدی روبرو کرده است.

 به گفته‌ی پرویز فتاح، وزیر نیرو، «صرف نظر از شرایط خشکسالی در حال حاضر برداشت و تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی با ۶ میلیارد متر مکعب تراز منفی روبرو است.» این روند در سال‌های اخیر به معنای حفر چاه‌هایی به عمق ۳۰۰ تا ۴۰۰ متر بوده و آب‌های زیرزمینی بسیاری از دشت‌های کشور را با آبهای شور و تلخ مخلوط کرده است. با ادامه‌ی این وضع، در آینده‌ی نه چندان دور کشاورزی در بسیاری از مناطق ایران ممکن نخواهد بود.

 آبی که هدر می‌رود

 هدر رفتن آب فقط مخصوص فعالیت‌های کشاورزی نیست. به طور متوسط سی درصد از آبی که با هزینه‌ی سنگین تصفیه می‌شود، به دلایلی از جمله فرسودگی شبکه‌های آبرسانی تلف می‌شود. این میزان در برخی از شهرها تا پنجاه درصد نیز برآورد می‌شود. در بسیاری از شهرهای ایران از جمله رشت عمر شبکه آبرسانی به پنجاه سال می‌رسد.

 به رغم این از آنجا که رساندن آب سالم به روستاها و گسترش شبکه فاضلاب از اولویت‌های نخست محسوب می‌شود، فعلا امکان زیادی برای ترمیم شبکه‌های فرسوده وجود ندارد. به گفته‌ی رسول زرگر معاون وزیر نیرو در امور آب و فاضلاب «۴ / ۹۸ درصد جامعه شهری و ۷۰ درصد روستاها به آب سالم و بهداشتی دسترسی دارند.» اما سیستم بهداشتی دفع فاضلاب حتا در شهرها وضعیت مطلوبی ندارد.

 طبق اظهارات زرگر، تنها سی درصد شهرها که حدود ۵۰ میلیون نفر از جمعیت ایران در آنها زندگی می‌کنند، زیر پوشش تاسیسات بهداشتی دفع فاضلاب هستند. فاضلاب بسیاری از شهرها و روستاهای ایران بدون تصفیه شدن به رودخانه‌ها و دریاچه‌ها سرازیر می‌شوند و از این راه منابع آبی را هر روز آلوده‌تر می‌کنند.

 وزیر نیرو هشتم آبان ۸۷ در مراسم افتتاح پنجمین نمایشگاه صنعت آب و فاضلاب در تهران می‌گوید: «در سال جاری مجموع اعتبارات بخش آب بالغ بر ۴ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان می‌باشد که هزینه‌های احداث این طرح‌های در دست اجرا با قیمتهای جاری ۴۱ هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود.»

 این سخن به این معناست که اگر قیمت‌ها بالا نرود که می‌رود، و اگر مسئولان برای جلب نظر مردم وعده‌های جدید ندهند که می‌دهند، با اعتباری که هم اکنون در اختیار است و با توجه به میزان تورم باید ۱۵ سال صبر کرد تا طرح‌های در دست اجرا به بهره‌برداری برسد.

 

سد سازی، توسعه منابع آبی؟

 به گفته‌ی مقام‌های محلی ۷۵ درصد آب‌های جاری در استان کرمان هدر می‌رود. یکی از راه‌های مهار این آبها سدسازی است که اگر یا بررسی و مطالعه‌های لازم انجام نشود، می‌تواند خسارت‌های جبران ناپذیری به محیط زیست وارد کند. جمهوری اسلامی گسترش سد‌سازی را یکی از افتخارات خود عنوان می‌کند. تاکنون بیش از نود سد در ایران ساخته شده و طرح ساخت همین تعداد نیز در دستور کار است.

 بررسی‌های مختلف نشان می‌دهند در احداث بسیاری از سدها توسعه‌ی پایدار محیط زیست رعایت نشده و در همین دو دهه نیز معضلات برخی از این سد سازیها اشکار شده است. این سدها گرچه آب را ذخیره می‌کنند اما در بسیاری از مناطق به خشک شدن قنات‌ها، دریاچه‌ها و تلاب‌هایی منجر می‌شوند که نقش‌شان در ذخیره و مصرف بهینه‌ی آب بسیار موثرتر است.

  

سد سیوند همچنان در دست احداث است

 در همایشی که اردیبهشت ماه ۸۷ زیر عنوان «سدهای بزرگ؛ پیامدها و جایگزین‌ها» در تهران برگزار شد، اغلب کارشناسان سدها را «توهم توسعه‌ی منابع آبی» خوانده‌اند. بانک جهانی در گزارش سال ۸۶ خود متذکر می‌شود، ایران حتا در مناطق زلزله‌خیز نیز سد احداث می‌کند. به اعتقاد کارشناسان آبی که پشت سدها جمع شده به دلیل بی‌توجهی به فراهم کردن زیرساخت‌های مناسب و ضروری، نقش مهمی در توسعه‌ی کشاورزی ندارند.

 محمد درویش، عضو هیات علمی موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع در همایش یادشده می‌گوید: «اگر مجموع مساحت اراضی کشاورزی را که در پشت سدهای احداث شده قرار گرفته‌اند و در انتظار آب‌های اهدایی به سر می‌برند، حدود یک و نیم میلیون هکتار در نظر بگیریم، در بهترین شرایط با اختصاص بودجه‌های کنونی تنها می‌توان به تجهیز سالانه 20 هزار هکتار از اراضی کشاورزی پایین دست به کانال‌های آبیاری فرعی امیدوار بود، یعنی 70 سال زمان لازم است تا سدهای کنونی کشور مجهز به کانال‌های آبیاری شوند.»

 یکی دیگر از مشکلات این سدها عدم برنامه‌ریزی و امکنات لازم برای لایروبی و نگهداری آنهاست. اغلب سدها هر سال بخشی از ظرفیت خود را به دلیل انباشته شدن رسوبات از دست می‌دهند و پیش از آنکه عمر مفید خود را پشت سر بگذارند از گل و لای پر شده‌اند.

 همچنین در حالی که کل مصرف سرانه آب کشور ۹۵ میلیارد متر مکعب برآورد شده، سالانه ۵ تا ۱۰ میلیارد متر مکعب آب پشت سدها تبخیر می‌شود. میزان مصرف کل آب آشامیدنی و آبی که در سال آبی ۸۵ -۸۶ درصنعت مورد استفاده قرار گرفت روی هم به حدود ۷ میلیارد مترمکعب می‌رسد.

 ویرانی محیط زیست

 بخش بزرگی از ایران کویری و پوشش گیاهی کشور ناچیز است. به رغم این مراقبت از همین پوشش نیز به خوبی انجام نمی‌شود. بانک جهانی با استناد به آمار و اطلاعات رسمی جمهوری اسلامی میزان تخریب جنگل‌ها را چشمگیر عنوان می‌کند. بنابر این گزارش «مساحت جنگل‌ها و مراتع ایران از ۵ / ۱۹ میلیون هکتار در سال ۱۹۴۴ به کمتر از ۴ / ۱۲ میلیون هکتار در سال ۲۰۰۰ کاهش یافته است.»

 مطابق گزارشی که ۱۸ مهرماه ۸۶ از سوی خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی منتشر شد، ۱۶۰ رودخانه‌ی مهم کشور آلوده‌اند و آلودگی ۷۰ رودخانه بسیار زیاد است. سالانه بیش از ۲۰ میلیون تن فاضلاب تصفیه نشده به آبهای جاری سرازیر می‌شوند. سازمان بین‌المللی دریانوردی سال ۲۰۰۷ خلیج فارس و دریای عمان را منطقه‌ی ویژه دریایی اعلام کرد.

 صدیقه ببران، مدیر گروه مطالعات توسعه پایدار و محیط زیست مرکز تحقیقات استراتژیک با اشاره به این گزارش‌ها دیماه ۸۶ به ایرنا اظهار داشت: «سالانه بیش از یک میلیون و ‪ پانصد هزارتن نفت به خلیج فارس و دریای عمان نشت پیدا می‌کند.» در کنار این آلاینده‌ها که به گفته‌ی ببران عمدتا به فعالیت‌های مربوط به استخراج و حمل و نقل نفت مربوط هستند، ورود مقادیر زیادی فاضلاب و زباله به آب‌های جنوب ایران باعث شده خلیج فارس در ردیف آلوده‌ترین آب‌های جهان قرار گیرد.

 دریای مازندران نیز هر سال آلوده‌تر می‌شود. بخشی از این آلودگی به ورود فاضلاب و تخلیه زباله در کناره‌های دریا مربوط است و بخشی دیگر به فعالیت‌های کشاورزی.

 محمدرضا مرتضی‌پور معاون حفاظت و بهره‌برداری آب منطقه‌ای گیلان  خاطرنشان می‌کند: «آمار نشان می‌دهد در سال ۱۳۸۴ در استان گیلان ۹۰ هزار تن کود شیمیایی مصرف شده است، ضمن اینکه درسال هزاران لیتر سموم کشاورزی و صدها تن فاضلاب وزباله‌های خانگی و صنعتی وارد منابع آب استان گیلان می‌شوند.» بر اساس گزارش‌های رسمی آلودگی میکروبی آب‌های ساحلی خزر بسیار بیشتر از استانداردهای بین‌المللی است و در مناطقی چون نوشهر و چالوس میزان برخی پارامترها حدود ۱۰ تا ۱۵ برابر حد مجاز است.

 حاشیه‌نشینی، پدیده‌ای رو به گسترش

 یکی از پیامدهای آسیب‌های وارد شده به طبیعت و سیاست‌های ناموزن توسعه مهاجرت از روستاهاست. نسبت جمعیت ساکن در شهرها و روستاها در چهار دهه‌ی گذشته کاملا برعکس شده و اکنون ۷۰ درصد ایرانیان (حدود ۵۰ میلیون نفر) در شهرها زندگی می‌کنند.

 بخش بزرگی از این جمعیت در حاشیه‌ی شهرها به سر می‌برند و تعداد حاشیه‌نشینان تا ۱۰ میلیون نفر تخمین زده می‌شود. اکثریت این افراد به دلیل بیکاری و گران بودن مسکن قادر به سکونت در شهرها نیستند. حسینعلی شهریاری عضو کمیسیون بهداشت مجلس پانزدهم بهمن ۸۶ به خبرگزاری فارس می‌گوید، ده میلیون ایرانی تحت پوشش هیچ بیمه‌ای نیستند که اکثر آنها حاشیه نشین‌اند.

 به گزارش ایسنا مدیربافت‌های فرسوده و ساماندهی حاشیه نشینی شهرداری مشهد، سعید اکبریان، ۲۷ خرداد ۸۷ در یک نشست خبری اظهار داشت، جمعیت حاشیه‌نشین مشهد، ۸۲۰ هزار نفر، برابر با  جمعیت چهار استان کشور و معادل یک سوم جمعیت شهر مشهد است.»

 در مورد تعریف حاشیه‌نشینی و تعداد کسانی که در حاشیه‌ی شهرها زندگی می‌کنند اختلاف بسیار است. استانداری تهران با محدود کردن مفهوم حاشیه‌نشینی به کسانی که به صورت غیرمجاز در نزدیکی شهرها سکونت دارند، تعداد آنها را تقریبا به نصف تقلیل می‌دهد. مطابق آماری که از سوی منابع رسمی منتشر شده، بعید نیست تا ده سال دیگر یک سوم جمعیت کل کشور حاشیه‌نشین باشند. اکثر حاشیه‌نشینان افراد فقیر و محرومی هستند که از امکانات بهداشتی و رفاهی کمترین بهره را می‌برند.

 ضرورت چرخش به سوی حفظ محیط زیست

 گرچه بی توجهی به حفاظت محیط زیست تقریبا تمام ابعاد زندگی بشر را تهدید می‌کند، مسئله‌ی کمبود آب محور اصلی چالش‌های آینده است. بر اساس بررسی‌های سازمان ملل اگر تغییری جدی در وضعیت کنونی رخ ندهد تا سال ۲۰۳۰ میلادی ۵ میلیارد نفر از ساکنان کره زمین به نحوی با مشکلات ناشی از کمبود آب درگیر خواهند بود.

 آمار موجود نشان می‌دهد، در چنین شرایطی در ایران که در منطقه کم‌ آب جهان قرار دارد، تعداد کسانی که از دسترسی به آب سالم محرومند هر بیست سال دو برابر می‌شود. کارشناسان معتقدند گرچه برنامه‌های توسعه گاهی وارد شدن لطمه به محیط زیست را ناگزیر می‌کند، هیچ توسعه‌ای بدون توجه به حفاظت پایدار محیط زیست در دراز مدت سودمند نخواهد بود.

 تخریب محیط زیست اغلب بر اثر سودجویی افراد و سیاست‌های نادرست دولت اتفاق می‌افتد. همه‌ی کشورهای عضو سازمان ملل با امضای اعلامیه‌ی هزاره و پیمان‌های دیگر متعهد شده‌اند، جلوی سودجویی‌ها را بگیرند و در تدوین سیاست‌های و برنامه‌های کلان، به ویژه حفاظت از آب و هوا را مد نظر قرار دهند. با این همه آمار و بررسیهای موجود نشان می‌دهد، اقدام‌های بسیاری از حکومت‌ها، از جمله جمهوری اسلامی، در این راه کافی و کارآمد نبوده است.

 نویسنده: بهزاد کشمیری‌پور - صدای آلمان

 

سد «سيمره» ايلام امسال آبگيری مي‌شود

آبگيری سد سيمره واقع در شهرستان دره‌شهر، اسفند امسال انجام مي‌شود.

معاون اجرايی طرح سد و نيروگاه سيمره گفت: بايد هم‌اكنون دريچه‌های اين سد بسته شود، چون مخزن 2/3 ميليارد مترمكعب حجم دارد و حدود يك سال طول می‌كشد با توجه به‌آورد، آب رودخانه تا به حد نرمال برسد.

فرشيدفر در گفتگو با «مهر» گفت: اگر از امسال كار آبگيری انجام شود سال آينده به تراز نرمال مي‌رسد تا نيروگاه وارد مدار شود.

وی تصريح كرد: سد و نيروگاه برقي سيمره بر روي رودخانه در حال ساخت است كه مشخصات ظاهری اين سد شامل، سد از نوع بتنی دوقوسی است و ارتفاع آن 180 متر است و عرض در پی سد حدود 28 متر است.

مسئول اجرايی سد سيمره با اشاره به اين كه طول تاج سد 202 متر و عرض آن 6 متر است، افزود: حفاري تزريق 520 هزار متر، حجم تقريبی بتن بدنه 550 هزار متر، حجم حفاری تكيه‌گاه‌ها 390 هزار مترمكعب، حجم حفاری سرريز 270 هزار مترمكعب و حجم بتن‌ريزی سرريز 80 هزار متر مكعب است.

فرشيدفر گفت: سد و نيروگاه برقی سيمره سالانه 850 گيگابايت ساعت انرژي توليد می‌كند و در حال حاضر سد 70 درصد پيشرفت فيزيكی دارد.

وی افزود: پيش‌بينی می‌شود كل اعتبارات هزينه شده براي سد 730 ميليارد تومان باشد.

منبع: اطلاعات

سد ایلی‌سو ۲۰۰ بنای تاریخی ترکیه را به زیر آب می‌برد

حسن‌کیف قرار است از طرف یونسکو به عنوان میراث فرهنگ جهانی شناخته شود. دانشگاه استانبول حسن‌کیف را که در ساحل دجله واقع شده، بواسطه دارابودن ِ بناهای تاریخی فراوان  سزاوار الحاق به میراث فرهنگ جهانی  می‌داند. این شهرستان که با  ۲۰۰ بنای تاریخی و پراهمیت‌اش یکی از مهم‌ترین مناطق باستانی جهان به حساب می‌آید، و در سال ۱۹۸۱ به‌عنوان منطقه‌ی حفاظت شده‌ شناخته شده، بواسطه‌ی سد ایلی‌سو بر رودخانه‌ی دجله به زیر آب خواهد رفت. ساخت اين سد عظيم باعث ويرانی مكان‌های باستانی و تاريخی شده و هزاران نفر را بی‌خانمان می‌كند .

مقامات ترکیه اهداف اين پروژه را تأمين آب مورد نياز مناطق كشاورزی و نيز تهيه‌ی برق منطقه می‌نامند. رجب طيب اردوغان، نخست وزير تركيه، به هنگام شروع کار سدسازی، طی مراسمی ساخت سد ايلی‌سو را در جنوب شرقی تركيه بيانگر توجه دولت به جنوب شرقی كشور دانسته و گفته بود اين سد منافع بسياری را برای ساكنان اين منطقه به همراه می آورد. اردوغان اميدواراست كه با اجرای اين پروژه، اوضاع نابسامان منطقه‌ی كردنشين ترکیه بهبود يابد، حدود ده هزار موقعيت شغلی ايجاد و آب مورد نياز كشاورزی نیز تأمين شود و همچنين محلی برا‌ی جذب گردشگران بوجود آید.

مخالفان اين پروژه می‌گويند، اين اقدام باعث ازبين‌رفتن آثار قديمی و هنری در شهر حسن‌كيف شده است. آنها بر این‌ نظرند که ويران‌شدن مكا‌نهای قديمی مثل قلعه‌ی حسین‌کیف، کاخ بزرگ، مساجد، غارها و آرامگاه‌های آن در شهر حسن كيف جبران‌ناپذیر است .  

انتقادهای جهانی همچنان ادامه دارند 

هفت هزار نفر از مخالفان سد ایلی‌سو در نامه‌ای به مقامات ترکیه و همچنین به رهبران کشورهای آلمان، اتریش و سوئیس خواستار توقف ِ ساخت این سد شده‌اند. این نامه به این جهت به مقامات این سه کشور نوشته شده که شرکت‌هایی از این سه کشور در ساخت این سد با دولت ترکیه همکاری می‌کنند. هزینه‌ی ساخت این سد دو میلیارد یوروست و دولت ترکیه با بودجه‌ای معادل ۴۵۰ میلیون یورو ساخت این سد را از نظر مالی تضمین کرده ‌است. 

تضمین دولتی در حالی‌ست که ترکیه بخاطر اجرای این طرح در معرض انتقادهای وسیع جهانی قرار گرفته‌است. قرار است با این طرح ۶۰ هزار نفر نقل مکان داده ‌شوند. بسیاری از سازمانهای جهانی و به خصوص بانک جهانی مخالف این پروژه است. اندرو فورکینگ، رئیس پیشین بخش ترکیه‌ی بانک جهانی، در این مورد می گوید: «بناهای باستانی این منطقه تنها در صورتی می‌توانند از خطر نابودشدن نجات یابند که کمکهای مالی خارجی به ترکیه قطع شوند.»

دویچه‌وله

کهرم: احتمالاً تالاب انزلی را از دست می‌دهیم

معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست ایران، از تصمیم‌گیری نهایی برای احداث جاده میان گذر تالاب انزلی خبر داد.

به گزارش خبرگزاری مهر، پس از اینکه اصرار وزارت راه و ترابری برای ساخت این جاده و مخالفت سازمان محیط زیست با این تصمیم به نتیجه نرسید، تصمیم نهایی به معاونت علمی و فناوری رئیس جمهوری سپرده و در نهایت منجر به تأیید طرح وزارت راه و ترابری برای احداث این جاده شد.

اسماعیل کهرم، کارشناس محیط زیست، در گفت‌وگو با رادیو فردا درباره احداث این میان‌گذر و تبعات آن می‌گوید.

رادیو فردا: آقای کهرم، پیش از این بارها در مورد احداث جاده میان‌گذر در این منطقه اظهارنظرهایی صورت گرفته بود. احداث این جاده چه تأثیری در آینده تالاب انزلی دارد؟

اسماعیل کهرم: با کمال تأسف چندی پيش طرحی تصويب شد که جاده‌ای از کنار انزلی بگذرد به نام جاده «کنار گذر انزلی»، اما به تدريج مسير آن به وسط انزلی منتهی شد.

ما شاهد بوديم که وجود اين جاده يعنی پايه پل‌های فلزی آن باعث شد آب در بعضی از رودخانه‌های منتهی به تالاب مانند زرجوب به قدری کاهش يابد که منطقه سیاه کشیم که بخشی از تالاب انزلی است، کاملاً خشک شود.

جاده‌هايی که با پايه‌های درون آب احداث می‌شوند، باعث بند آمدن آب رودخانه‌هايی است که اين تالاب را مشروب می‌کند. در نتيجه ميزان آبی که وارد اين تالاب می‌شود ابتدا کاهش يافته و قسمت‌های مختلف خشک می‌شود؛ يعنی همان بلايی که سر تالاب انزلی آمده است.

يادآوری می‌کنم که تالاب انزلی يک تالاب بين‌المللی و جزو کنوانسيون رامسر است و اکنون متأسفانه در ليست مونترال قرار دارد.

قرار گرفتن تالاب انزلی در ليست مونترال به چه معنی است؟

به اين معنی که اين تالاب در حال خشک شدن است و به مراقبت نياز دارد، اما نه تنها مراقبتی به اين تالاب نمی‌شود بلکه می‌بينيم اقداماتی صورت می‌گيرد که موجب تخريب بيشتر اين تالاب مهم بين‌المللی می شود.

آقای کهرم! پيامدهای منفی تخريب اين تالاب چه خواهد بود؟

نسل‌های زيادی هستند که می‌گويند ما «انزلی‌چی» هستيم، يعنی در کنار اين تالاب زندگی کرده‌اند، صيد کرده‌اند و از آب، نيزارها، ماهی‌ها و پرنده‌های آن بهره‌برداری کرده‌اند و به‌طور کلی زندگی خود را مديون و مرهون اين تالاب می‌دانند.

اگر اين تالاب خشک شود، به هزاران نفر «انزلی‌چی» و کسانی که در حاشيه تالاب هستند، بايد چگونه برخورد کنیم؟

در نظر داشته باشيم که وقتی تالاب هامون در سيستان و بلوچستان خشک شد، ۲۴۰ هزار نفر از مردم مکان زندگی خود را از دست دادند، مزارع آنها خشک شد و مجبور شدند به نقاط ديگری مهاجرت کنند.

از طرف ديگر مزارعی که داشتند خشک شد و به جای آنکه باد در شهر زيبای زابل طراوت آب هامون را به شهر ببرد، متأسفانه شن و خاک را بر سر مردم ريخت، آب کمياب شد و زارعت و دام‌ها از بين رفتند، يعنی تمام زندگی اين ۲۴۰ هزار نفر به باد رفت. حال می‌توان پيش‌بينی کرد که اين ماجرا دقيقاً در تالاب انزلی هم اتفاق خواهد افتاد.

چرا بايد نسبت به پديده‌ای که معيشت هزاران نفر را تأمين می‌کند، بی‌توجهی کرد؟ تخريب تالاب‌ها تمام زندگی، آب و هوا، معيشت و کميت و کيفيت آب را تحت تأثير قرار می‌دهد.

آقای کهرم! معاون علمی و فن‌آوری رئيس جمهوری اعلام کرده که ۶۰ درصد طول اين جاده به صورت پل است و فقط ۴۰ درصد تالاب با خطر احداث جاده روبه‌رو است. شما فکر می‌کنيد به اين صورت روند تخريب کند خواهد شد يا همچنان ادامه خواهد يافت؟

مگر ما زمين کم داريم که جاده را ببريم داخل تالاب انزلی احداث کنيم؟ اين اقدامات بی‌توجهی به طبيعت است. حتی اگر ۴۰ درصد اين راه به صورت جاده و ۶۰ درصد آن به صورت پل باشد، باز هم تأثير منفی خود را باقی خواهد گذاشت، چرا که پايه‌ها و بدنه فلزی پل که در داخل تالاب نصب می‌شود، باعث تخريب تالاب خواهد شد.

من پيش‌بينی می‌کنم ظرف ۱۰ سال آينده، وضعيت تالاب انزلی از اين هم بدتر خواهد شد و احتمالاً تالاب انزلی را از دست خواهيم داد.

رزا آژیری

دو همایش باشکوه

همایش نخست:"اثر رودها در حفاظت از میراث سرزمین"

شنبه؛ ساعت 10:۳۰، 2 /۰۳/1388، کاخ سعدآباد

برگزارکننده: سازمان میراث فرهنگی مجموعه کاخ سعدآباد 

سخنران: بانو فاطمه ظفرنژاد

**************

همایش  دوم: "مدرنیزاسیون آبخیزها و اثر آن بر دانش بومی

حفاظت از منابع آب بستر ساز توسعه پایدار شهری

دوشنبه؛  ساعت 17، 4 خرداد 1388، خانه هنرمندان

برگزارکنندگان: انجمن صنفی مهندسان مشاور و معمار و شهرساز

و جامعه مهندسان معمار ایران

سخنران: بانو فاطمه ظفرنژاد

احتمال فاجعه انسانی و محیطی، در دو قدمی سد سعدآباد

در حالی که چنین رخدادی در یکی از مناطق محروم کشور و به دور از هیاهوهای رسانه‌ای و تبلیغاتی در حال فاجعه آفرینی است، برخی از مسئولان دولتی، از جمله وزارتخانه‌های مربوطه به فکر ساخت مراکز تفریحی و صرف هزینه‌های هنگفت در سفرهای استانی هستند. به گزارش «تابناک»، سهل‌انگاری و کوتاهی مسئولان در رسیدگی به مشکلات آبی مردم شهرستان‌های استان بوشهر، مقدمه‌ای برای بروز یک فاجعه بزرگ زیست محیطی و انسانی است.

سد انحرافی سعدآباد دشتستان با قدمتی نزدیک به هفتاد سال، سالیان بسیاری است، در پایین دست رودخانه شاپور، حدود 3075 هكتار از زمین‌های نخلستان‌هاي دشتستان  و نیز زمین‌های زراعی و نخلستان‌های چند شهر و روستا، از جمله سعدآباد، درواهی (آب پخش)، چهاربرج، بنار سلیمانی، بنار قائد و دشتی اسماعیل خانی را سیراب می‌کند.

اما رسیدگی نکردن به این سد و برنامه‌ریزی اصولی برای بازسازی آن، سبب شده است تا آسیب جدی به سازه‌های آن وارد شود و احتمال بروز خطر توسط این سد انحرافی آبی افزایش یابد، به گونه‌ای که در صورت خرابی این سد، نزدیک به دو میلیون نخل کشاورزان با بحران آب روبه‌رو شده و تعدادی از مناطق مسکونی حاشیه رودخانه منتهی به سد، زیر آب رفته و تخریب خواهند شد.

در حالی که چنین رخدادی که احتمال بروز فاجعه انسانی در آن می‌رود، در یکی ازمناطق محروم کشور و به دور از هیاهوهای رسانه‌ای و تبلیغاتی در حال فاجعه آفرینی است، برخی از مسئولان دولتی، از جمله وزارتخانه‌های مربوطه به فکر ساخت مراکز تفریحی و صرف هزینه‌های هنگفت در سفرهای استانی هستند.

منبع خبر 

جوابیه در ادامه مطلب

هشت سد جديد در گلستان ساخته می‌شود

گرگان - خبرگزاري مهر: معاون برنامه ريزي استاندار گلستان گفت: هشت سد جديد در استان در دست ساخت و مطالعه است. به گزارش خبرنگار مهر در گرگان، عباس نياوند در كميته بودجه و برنامه‌ريزی استان افزود: از اين تعداد سه سد در دست ساخت و بقيه در حال مطالعه است.

وی اظهار داشت: طرحهای محرك ساز دراستان مورد توجه قرار گرفته است و تاكنون پنج سد در استان احداث شد. همچنين در چهار سال اخير 360 ميليارد ريال برای اجرای طرحهای آب آشاميدنی شهرها و روستاهای استان هزينه شده است كه 117 درصد رشد داشته است. نياوند تكميل طرحهای نيمه تمام را از مهمترين اولويتهای سال جاري در استان اعلام كرد و گفت: مسئولان و بخشهای مختلف در اين زمينه تدابير ويژه اي اتخاذ كنند. معاون برنامه‌ريزی استاندار گلستان بيان داشت: ايجاد انضباط مالی، مديريت كارآمد، صرفه‌جويي و استفاده بهينه از منابع از مهمترين رويكردها است كه بايد محقق شود. وي يادآور شد: ايجاد تعادل در منابع و مصارف از ديگر اين رويكردها و تقارن معنادار بين منابع و مصارف يك مسئله ضروری است.

منبع خبر

بازدیدهای دانش‌آموزی از سدهای کشور

نمایندگان مجلس دانش‌آموزی از مرکزهای سدسازی کشور دیدن می‌کنند.

"طاهر بنی‌اسدی" رئیس دبیرخانه مجلس دانش‌آموزی می‌گوید: «این بازدیدها به دستور رئیس‌جمهوری است که تأکید داشتند نمایندگان مجلس دانش‌آموزی از مراکز سدسازی کشور دیدن کنند. او می‌گوید طبق مذاکره‌هایی که انجام شده است نمایندگان مجلس دانش‌آموزی از سدهای کرج، کارون، قوچوند و غیره بازدید خواهند داشت. زمان این بازدیدها اواخر اردیبهشت و اوائل خرداد ماه است».

این خبری است که در «روزنامه همشهری ـ دوچرخه» مورخ: 17/02/88، نظرمان را جلب کرد و این پرسش برایم مطرح شد که:

1. علت بازدید دانش‌آموزان از «سد» چیست؟ (تأکید بر سد)

2. چه چیزی در دیدار نخست دانش‌آموز را شیفته این «سازه بتونی» می‌کند؟ (تأکید بر سد)

3.آیا برای بازدید از ژنراتور و توربین باید به دیدن سد رفت؟ ماکتشان که هست!

5. آیا اطلاعات پرداختی به دانش‌آموزان حین بازدید، مربوط به اثرهای مضر سدسازی نیز می‌شود؟

6. تاکید رئیس‌جمهور محترم بر روی بازدید از سدهاست نه صنایع پتروشیمی و مادر دیگر؛ علت چیست؟! 

می‌تواند این بحث ادامه یابد ...

قرارداد متمم آزادراه تهران شمال با چين امضاء شد

به گزارش خبرنگار اقتصادی ايرنا، براساس اين قرارداد کنسرسيوم چينی متعهد به ساخت قطعه نخست آزادراه در مدت سه سال شده است.
ارزش اين قرارداد که با حضور "حميد بهبهانی" وزير راه و ترابری به امضاء رسيد، 400 ميليون دلار پيش‌بينی شده است.
براساس اين قرارداد طرف چيني موظف است در مراحل ساخت قطعه يک آزادراه تهران - شمال به طول 32 کيلومتر، حدفاصل منطقه کن تا شهرستانک از پيمانکاران توانمند ايراني استفاده کند.
طبق اين قرارداد در صورت تاخير بيش از 10 درصد در زمان تحويل طرح، مديريت چينیها در آزادراه خلع خواهد شد.
قرارداد ساخت منطقه يک آزادراه تهران - شمال سال 1382 ميان وزارت راه و ترابری و بنياد مستضعفان و کنسرسيومی از چين منعقد شد که اجراي آن تا سال 85 طول کشيد.
ارزش اين قرارداد 245 ميليون دلار بود که اکنون با توافق دو طرف اين مبلغ به 400 ميليون دلار افزايش يافته است.
در متمم جديد قرارداد، حجم کار چينیها نيز در منطقه يک آزادراه تهران شمال افزايش يافته است.
وزارت راه و ترابری هم خواستار تغيير مديريت در شرکت مجری طرح از سوي چين شده بود که اين امر نيز محقق شده است.

منبع خبر

گزارش همایش «روز جهانی حمایت از رودخانه‌ها (مبارزه با سدسازی)»

نخستین همایش «روز جهانی حفاظت از رودخانه‌ها ـ بررسی تاثیر سدها بر محیط زیست»، با همکاری انجمن زنان مبارز با آلودگی محیط زیست تنکابن، انجمن کوهنوردان ایران و با حضور اعضای شورای اسلامی دوره سوم شهر تنکابن، پژوهشگران آب و شیلات ایران و شماری از اعضای سازمانهای مردم‌نهاد تهران، روز 24 اسفندماه 1387، در سالن اجتماعات فرهنگسرای ارشاد تنکابن برگزار شد.

نخستین سخنران، آقای "مهندس عبدالعلی نيکفرجام" رئیس شورای اسلامی شهر تنکابن بر اهمیت توسعه پایدار در برنامه‌ریزی شهری تاکید کرد و به بیان نقش شهرداری در هدایت آبهای روان و برنامه‌ریزی شهری مدیریت آب پرداخت. وی همکاری تنگاتنگ سه اداره امور آب شهری و روستایی، شبکه بهداشت و درمان و سازمان نظام مهندسی را عاملی تاثیرگذار بر مدیریت امور آب و محیط زیستی سالم برشمرد و نقش سازمانهای مردم نهاد را در این عرصه مهم دانست.

"آقای عباس محمدی" دبير انجمن کوهنوردان ايران سخنران دیگر با تعریف و دلیل نامگذاری روز جهانی رودخانه‌ها گفت: «در سال 1997 در برزیل با حضور 20 کشور، تشکیلاتی شکل گرفت و اینروز (14 مارس  برابر با 24 اسفندماه) به نام "روز جهانی مقابله با سدسازی و حمایت از رودخانه‌ها" فعالیت خود را در انتقاد از روند سدسازی آغاز کرد.

ساخت سد، یکی از مخربترین کارها در کوهستان است. با ساخت سد، دهها و صدها هکتار از مناطق کوهستانی صدمه می‌بیند که نمونه‌^ی کوچک آنرا در جاده چالوس می‌توان دید. با سد کوچک تنظیمی، کیلومترها تخریب باورنکردنی صورت گرفته است. هزینه‌های نجومی و بسیار زیاد سدها موجب شده تا در بیان واقعیت ساخت سدها اغراق شود. بر خلاف آنچکه گفته می‌شود سدها، نقش حیاتی در برق، آب ندارند و این تکرار و دروغگویی ما را بر باور مفید بودن سدها رسانده است. با کمی تحلیل، سدها در آبیاری کشاورزی فقط 10 درصد نقش داشته‌اند و باید با ارتقای روشهای آبیاری از ساخت سدها جلوگیری به عمل آورد.

سدسازی در مازندران 100 درصد بازدهی صفر دارد. خود جنگل نگاهدارنده آب باران و تنظیم کننده رطوبت محیط است. سدسازی در این منطقه خیانت به مملکت است. سال گذشته که خشکسالی بود، سدها نه برق و نه آب را توانستند تامین کنند. اگر آبی باشد، سد خدمت دارد و اگر نباشد، ندارد. حال خواسته ما انجمنها این است که بازنگری اساسی توسط سازمانهای مستقل از سدسازی (یکی دو نمونه) انجام شود و به این پرسش پاسخ داده شود که آیا سدها به اهداف از قبل تعیین شده‌اشان رسیده‌اند یا خیر؟ مشکل اصلی افزایش جمعیت است. سهم آب ایران از جهان، 1500 متر مکعب از 7000 متر مکعب است. با سدسازی آب اضافه نمی‌شود!

سخنران دیگر "آقای دکتر مشايخی" استاد دانشگاه و صاحب تئوری لزوم احداث سد در ارتفاعات کوهستانی دوهزار تنکابن، به تشریح طرح احداث سد بر روی رودخانه تنکابن ـ یادگاری از طرح ارائه شده توسط شهید رزاقی، نماینده مردم تنکابن در سال 1364 به مجلس شورای اسلامی ـ پرداخت و عنوان کرد که فاز یک ساخت سد با هزینه‌ای بالغ بر 10 میلیون تومان به اتمام رسیده ولی پس از فوت ایشان طرح متوقف شد. ایشان دلیل توجیهی نیاز به احداث این سد را، جمع‌آوری مناسب و سالم آب، تولید برق و رونق بخشیدن به صنعت گردشگری برشمرد و گفت:«با توجه به خشکسالی در کشور، مردم بایست آگاه شوند و قبل از انجام هرکاری، مطالعه‌ای دقیق و کامل از پیامدهای سدسازی در منطقه تهیه گردد سپس اجرای طرح صورت گیرد».

خانم مهندس"ميترا البرزی‌منش" عضو هيأت مديره جمعيت زنان مبارزه با آلودگی محيط زيست تهران و متخصص ارزيابی اثرات زيست محيطی، سخنران دیگر شرکت کننده در همایش از تهران، گفت: «قانون ارزیابی زیست محیطی از سال 1351 در ایران بر اثر تلاش کارشناسان و استادان عرصه محیط زیست به تصویب رسید. در بررسی زیست محیطی یک سد، بالادست، پایین‌دست، اکوسیستم سد مورد بررسی قرار می‌گیرد. اثرهای اجتماعی، اقتصادی، بهداشتی، فرهنگی، بیولوژیکی یک سد بررسی می‌شود. چنانچه اثرهای شاخص و منفی نداشته باشد به ساخت آن رای می‌دهند. در پاسخ به این سوال که این وضعیت در کشور ما چگونه است باید گفت آمایش سرزمینی در ایران نداریم. ما در مازندران برای کمبود آب سد می‌سازیم یا برای ویلاسازی؟ سد را برای تاثیرگذاری در رای‌گیری و انتخابات می‌سازیم یا ...؟؛ عدم وجود مطالعات ارزیابی تجمعی اثرات سدهای پیاپی بر روی یک رودخانه و سرشاخه‌ها؛ وجود کارفرما دولتی (وزارت نیرو) و کارشناسان دولتی، موجب تایید پروژه‌ها، با ارزیابی به ظاهر مثبت و در باطن منفی می‌شود؛ ارزیابی‌ها مشارکتی انجام نمی‌شود (نبود عملکرد متقابل بین سازمانهای دولتی حتی با مردم)؛ هر کجا که جزو منطقه حفاظت شده است سد می‌سازیم که بسیار غیر قانونی است. به دنبال، تصاویری از مطالعه موردی سد طالقان به نمایش درآمد و آسیبهای آن بیان شد که شامل: تغییرهای ناگهانی قیمت زمین، تصرف اراضی ملی و مرتعی، از بین رفتن زمینهای کشاورزی، احداث خانه‌های ویلایی، هجوم گردشگران برای بازدیدی و اتراق در اطراف دریاچه، تلنبار شدن زباله‌ها، تحولات فرهنگی بین جوانان جامعه بود. این محقق در پایان یادآوری کرد که ما بودجه عظیمی را می‌گیریم تا سد بسازیم؛ سایتهای گردشگری بسازیم؛ ولی هیچ!

خانم مهندس "فاطمه ظفرنژاد" محقق برجسته و مترجم کتاب رودهای خاموش - پيامدهای زيست محيطی سدهای بزرگ نوشته پاتريک مک‌کالی، سخنران دیگر این همایش بودند. وی ضمن ابراز خرسندی از نخستین بزرگداشت 24 اسفندماه، روز جهانی حفاظت از رودخانه‌ها در برابر مدیریت سازه‌ای در ایران، گفت: «ما سدسازان بزرگی بوده‌ایم؛ سد کریت طبس تا قبل از سد هوور، بلندترین سد جهان بوده است. اما گذشتگان ما بر اساس آگاهی با توجه به اثرات تخریبی و ناپایداری، آنرا کنار گذاشتند و به رویکردهای پایدار بدون تخریبی همانند: قنات، آب‌بندانها روی آوردند. دور دوم سدسازی در ایران پس از کودتای 28 امرداد، انجام شد. سدسازی در ایران پنج دهه بدون مطالعه جامع در حوزه‌های آبخیز صورت می‌گیرد. بدون مستندات نیاز و مصرف، بدون بررسی‌های تخصیص موثر و هزینه‌های موثر؛

سدها با کاربرد کشاورزی در ایران، بدون مستندات شبکه ساخته شدند. سد زرینه رود، شیبا، سد و تونل گاومیشان، سد پشتاب در سیستان اراضی پایین دست را زهدار کرد. آب‌بندانهای شمال ایران (آچاکسر) از زیباترین اشکال دروی بارانند. سدهای زیادی چون: طبس، نیشابور، بر روی قناتهایی که همان اراضی را آبیاری می‌کردند، احداث و قناتها را کور کرد. در نهایت اینکه مشارکت سدها در تامین آب کشاورزی 2 تا 3 درصد است. دسته دیگر سدها، سدهای آب شربند؛ سدهای کرج، طالقان، لار، جاجرود، ماملو، دهها سد در سازمان آب تهران، حق‌آبه کشاورزان را غصب و به تهرانیهایی که 5 برابر مصرف آب جهان، مصرف و اتلاف آب دارند، رساند. ساخت سدهای آب شرب فقط توهم فراوانی آب را به دنبال دارد.

سدهای برقابی هزینه‌های بسیاری نسبت به دیگر اشکال سدسازی دارند. سد کارون 3، آسیبهای فراوانی بر میراث فرهنگی دوره عیلامی منطقه وارد ساخت. تنها 5/7 درصد از برق مملکت ما از سدهای برقابی است.

ساخت سدهای کنترل سیلاب، تنها پاک کردن صورت مسئله است. سیلابهای شمال متاخر بوده و ناشی از جنگلزدایی است. شکست سد دشت خراسان‌شمالی تلفات زیادی داشت. اگر سد نبود و هیدروگراف سد چند برابر نمی‌شد، سیل خسارتهای فراوانی بر جای نمی‌گذاشت؛ احیای جنگلها و آبخیزها، تهیه نقشه پهنه سیل و مدیریت توسعه در نقاط امن، آموزش بومیان منطقه؛ از اقدامهای پیشگیرانه به شمار می‌آید. تصمیم‌گیری در سدسازی، بسته و متمرکز، بدون پژوهشهای تطبیقی (البرز، تجن، بارنیشابور و ...)، تصمیم‌گیری بدون رعایت حقوق جوامع بومی، بدون مشارکت، بدون پاسخگویی است.

از گزینه‌ها پایدار تامین آب و نیرو می‌توان قناتها، آب‌بندانها، کاهش مصرف آب (راندمان مصرف آب در ایران 35 درصد)، بازچرخانی آب، بازیافت و کاربرد آب، تامین نیرو با روشهای فتوولتائیک و نیروگاههای کوچک خورشیدی، به کارگیری آب شیرین‌کنهای در کناره خلیج‌فارس را  نام برد. اگر ما راندمان مصرف آب را افزایش دهیم، با برنامه‌ریزی و هزینه کم، می‌توانیم معادل ساخت هزار سد را تامین کنیم.

این پژوهشگر آب، کارنامه سدسازی در ایران را عدم دستیابی به هدفها، غصب و زورگیری حقابه میلیونها نفر، تضییع حق صدها هزار خانوار کشاورز، تضییع حق عشایر، تضییع حق جوامع بومی، خشکاندن تالابها و دریاچه‌ها (پارک بختگان، تخریب باتلاق گاوخونی و جازموریان، تخریب دهانه سفیدرود)، سد کرخه و تبخیر 320 میلیون لیتر آب پشت سد، بیابانزایی، تخریب جنگلهای هیرکانی (سد زرینه رود، باراندوز، سد سیمینه‌رود و تاثیر آن بر دریاچه ارومیه) برشمرد و مغایرت آنرا با اصول 44،48،50 قانون اساسی و بندهای 8،11،12،13،14،15،17،18 دستور کار 21 ریو و پیمان مبارزه با بیابان‌زایی (معاهدات بین‌المللی)، بیان کرد.

بخش بعدی همایش، نمایش فیلم مستندی از برداشت شن و ماسه در رودخانه چشمه‌کیله و مشکلات ناشی از آن برای اهالی و کشاورزان آن منطقه و گلایه‌ها و بی‌توجهی مسئولان نسبت به این موضوع بود که توسط یاران انجمن کوهنوردان ضبط شده بود.

آقای مهندس" حميدرضا عليزاده ثابت" عضو هيأت علمی مؤسسه تحقيقات شيلات ايران، محقق در ماهی‌شناسی و کارشناس رسمی دادگستری در رشته آبزيان و شيلات، سخنران آخر همایش، به بیان تلاشهای علمی خود و گروهشان در چشمه‌کیله پرداخت. وی گفت: «محل زندگی ماهی آزاد دریای مازندران است و هنوز هم برای تخم‌ریزی به محل می‌آیند که اهمیت رودخانه را چند برابر می‌کند». تاسیس مراکز تحقیقاتی (طرح ملی) در برنامه‌ریزی راهبردی و شماره‌گذاری بر ماهیان آزادی از اهم اقدامات گروه تحقیقی ایشان بوده است.

این عضو هیات علمی موسسه تحقیقات شیلات ایران در ادامه گفت: ایجاد سد کشکو (سنگمال و کشکو) و برداشتهای پیاپی شن و ماسه در پایین‌دست و بالادست سد، موجب مسدود شدن مسیر مهاجرت تاریخی ماهی آزاد به چشمه‌کیله شده و مسئولان محترم باید پاسخگوی تخصیص بودجه‌های میلیاردی این پروژه و پیامدهای آن باشند. در پایان ایشان با امیدواری از همکاری سازمانهای مردم‌نهاد و حرکت از پایین به بالا در جامعه، سخنانشان را به پایان رساندند.

در بخش پایانی همایش بیانیه^ی مشترک گروه‌های سازمانهای مردم‌نهاد شرکت کننده در گردهمایی 14 مارس برابر با 24 اسفندماه 1387 روز حفاظت از رودها خوانده شد، که بدین شرح می‌باشد:

1- نگاهی به کارنامه 5 دهه سدسازی در کشور نشان می‌دهد که رویکرد مدیریت سازه‌ای در آبخیزها با صرف هزینه سنگین از بودجه عمومی، بدون بازبینی و ارزیابی تطبیقی، پیامدهای ناسازگاری بجای گذاشته است.

2- میلیونها خانوار کشاورز مولد جوامع بومی آبخیزها، حقابه موروثی خود را در اثر انحراف آب با سدسازی از دست داده‌اند.

3- صدها هزار خانوار کشاورز تولیدکننده در مخزن سدها از حقابه و حق کشت وکار و دامداری و نیز حق سکونت موروثی خود محروم شده‌اند و با ترک اجباری سرزمین خود ناچار از پذیرش سرنوشت تلخی که سدسازی برای آنان رقم زده شده‌اند.

4- عشایر تولیدکننده آبخیزها مراتع و چراگاه‌های موروثی خود را در زیر مخزن سدها از دست داده‌اند.

5- کشاورزان زیادی در دشتهای پائین دست با زهدار شدن اراضی خود در اثر ورود آب زیاد روبرو شده‌اند.

6- یادگارهای فرهنگی و تاریخی و طبیعی زیادی در مخزن سدها به زیر آب رفته‌اند.

7- سدها در بیابانزایی سهم بسیار مهم و غیرقابل انکاری داشته‌اند. جنگلهای باستانی هیرکان ایران به ویژه در نواحی دو هزار و سه هزار از منابع مهم جنگلی کشور به شمار می‌رود لازم است از هرگونه ساخت و ساز بی‌رویه در این ناحیه خودداری شود و نیز طرح و تصویب افزایش بهر‌وری کشاورزی از جنگلها ضربه‌ای مهلک بر این عرصه‌های جنگلی به شمار می‌رود.

8- سدها با ایجاد توهم فراوانی آب به ویژه در شهرها میزان مصرف سرانه را تا 5-4 برابر استانداردهای جهانی افزایش داده‌اند.

9- 10-5 میلیون هکتار از جنگلهای کشور در اثر سدسازی از میان رفته است. متاسفانه گذشته از سدسازی، اراضی جنگلی شمال ایران به ویژه در مناطق غرب استان مازندران به خصوص در مناطق جنگلی رامسر، تنکابن، عباس‌آباد، نشتارود و سلمان‌شهر با روند نابودی سریعی بر اثر ویلاسازی مواجه است.

10- سالانه 10 میلیارد مترمکعب از آب تجدیدپذیر محدود کشور در پشت سدها تبخیر می‌شود.

11- پیکره‌های آبی کشور از سدسازی آسیب زیادی دیده‌اند. دریاچه ارومیه، پارک ملی بختگان، تالاب جازموریان، تالاب گاوخونی، تالاب چغاخور، و دیگر تالابها و دریاچه‌های کشور در پی سدسازی در بالادستها تخریب شده‌اند.

12- دهانه‌ها و رودخانه‌های کشور و اکوسیستمهای غنی وابسته به آنها و نیز گونه‌های نادر و بومی در اثر سدسازی خشکیده‌اند و یا نسل آنها منقرض شده است. حفاظت از حریم رودها و جلوگیری از تجاوز به آنها سبب کاهش خسارت سیلهای ویرانگر خواهد شد.

با توجه به اثرات ناسازگار بالا، و نیز با توجه به وجود جایگزینهای کم هزینه‌تر به جای سدها، با استفاده از مدیریت غیرسازه‌ای آب، و اهمیت دادن به مدیریت تقاضای آب و نیرو، سدسازی فعالیتی فاقد توجیه اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی به‌شمار می‌رود.

شرکت‌کنندگان در گردهمایی از مسئولان می‌خواهند تا:

1- روند ممیزی و فرایند تخصیص بودجه به سدها را بازبینی نمایند.

2-تا زمان مشخص شدن نتایج ارزیابی تطبیقی دست کم 1 درصد سدهای کشور، از تخصیص بودجه برای ساخت هر سدی خودداری شود.

3- با تمرکز بر دانش بومی و تجربه گرانبهای مردمان این سرزمین، از تخریب قناتها، آب‌بندانها و سایر اشکال پایدار تامین و توزیع آب بدست مدیریت سازه‌ای آب جلوگیری کنند.

4- با روشهای گوناگون مهار مصرف به ویژه در شهرها و کلان شهرها به کمک مدیریت تقاضای آب و نیرو، گام موثری در ذخیره هزینه‌های ساخت سدها به سود حفاظت هرچه بیشتر از محیط زیست برداشته شود.

5- از کلیه جوامع کشاورزی و عشایری که حقوق آنها در روند سدسازی کشور تضییع شده است احقاق حق شود.

6- با استفاده از اهرم های قانونی، ضمن ممانعت از ساخت وسازهای بی‌رویه در حریم رودخانه‌ها و دریا، با کاربرد روشهای نوین مدیریت پسماند مانند بازچرخانی، بازیافت، بازکاربرد آب، از ورود پسابهای تصفیه نشده کشاورزی، صنعتی و خانگی به رودخانه‌ها و آبهای جاری جلوگیری شود.

اجرای موسیقی محلی توسط هنرمندان تنکابنی بخش پایانی و به یادگار ماندنی همایش بزرگ «روز جهانی حفاظت از رودخانه‌ها ـ بررسی تاثیر سدها بر محیط زیست» بود، نوایی که همه را به مهرورزی با طبیعت و نوعدوستی دعوت می‌کرد.

عکسها از علیرضا حکیمی‌فرد می‌باشد.

برای دریافت اطلاعات بیشتر می توانید به پیوندهای زیر رجوع کنید

گزارش اجمالی تارنمای جمعیت زنان مبارز با آلودگی محیط زیست تنکابن (بانو مهندس عربانی)

روزنامه اعتماد و گزارش همایش 

بازتاب همایش در سایت IRN

بازتاب همایش در CHN

همايش گزارش يادگارهاي فرهنگي و طبيعي ايران

در پي تخريب سنگ‌نوشته‌ي ارزش‌مند تاريخي جزيره‌ي خارك و شدت گرفتن تخريب‌ محيط زيست

ديده‌بان يادگارهاي فرهنگي و طبيعي ايران با همكاري انجمن فرآوران ايران

برگزار مي‌كند:

 

همايش

گزارش يادگارهاي فرهنگي و طبيعي ايران

 

يك‌شنبه 2 تير - ساعت 16.30

مركز مشاركت‌هاي مردمي (خيابان شهيد نجات‌اللهي، نبش خيابان ورشو)

 

سخنرانان:

فاطمه ظفرنژاد / كارشناس سد و پژوهشگر (قنات‌ها، ميراث چند هزارساله و ديگر جايگزين‌هاي سدهاي بزرگ)

مسعود باقرزاده‌ي كريمي / كارشناس تالاب سازمان محيط زيست (جايگاه ميراث طبيعي در روند توسعه‌ي كشور)

رضا مرادي غياث‌آبادي / باستان‌ستاره‌شناس و پژوهشگر (گزارش تخريب سنگ‌نوشته‌ي خارك)

مژگان جمشيدي / روزنامه‌نگار و كارشناس حوزه‌ي محيط زيست (گزارش ميراث طبيعي)

آرش نورآقايي / روزنامه‌نگار و كارشناس حوزه‌ي ميراث معنوي (گزارش ميراث معنوي)

شهرام زارع / باستان‌شناس و سردبير مجله‌ي باستان‌پژوهي (گزارش ميراث فرهنگي)

و جمعي از كارشناسان ميراث فرهنگي و نمايندگان سازمان‌هاي مردم‌نهاد خوزستان

شهردار پاسارگاد: افزايش نم و رطوبت در منطقه بي‌سابقه است

به گفته شهردار پاسارگاد، افزايش رطوبت در اطراف آرامگاه کوروش و پاسارگاد تا حدي است که هيچ يک از ساکنين اين منطقه تا کنون چنين افزايش رطوبتي را به خاطر نمي آورند و بوي نم و رطوبت شديد از سوي تنگه بلاغي به سوي دشت روان است.در بخش جنوب غربي آرامگاه هم که در آرامگاه محسوب مي شود، آب هاي زير زميني بالا زده و سنگ هاي اين بخش نيز رگه رگه شده است.

"امير تيمور خسروي"، شهردار پاسارگاد با اعلام اين مطلب به CHN گفت: «عصر‌ها بوي نم و رطوبت بسيار زيادي در اطراف آرامگاه کوروش و روستاهاي اطراف آن به مشام مي رسد که تا کنون بي سابقه بوده است.»

روابط عمومي سازمان ميراث فرهنگي : هيچ خطري آرامگاه كورش را تهديد نمي‌كند

بوي نم از اطراف آرامگاه کوروش به مشام مي‌رسد

هاشمي: در صورت تاثير رطوبت بر آرامگاه كوروش، درياچه سد سيوند را خشك مي‌كنيم

خبرگزاری میراث فرهنگی

افزایش رطوبت در پاسارگاد و سخنان مسئولین

در پي بالارفتن رطوبت در پاسارگاد رئيس پژوهشگاه سازمان ميراث فرهنگي ادعا کرد

از پوسته پوسته شدن پاسارگاد اطلاعي ندارم

 

 پس از آبگيري سد سيوند مسوولان سازمان ميراث فرهنگي و وزارت نيرو متعهد شدند تا رطوبت منطقه را اندازه گيري کنند زيرا تغيير رطوبت در منطقه خسارات زيان آوري را به پاسارگاد وارد مي کند. اما پس از آنکه رئيس پژوهشکده باستان شناسي سازمان در هفته گذشته اعلام کرده بود که پروژه شروع مطالعات رطوبت سنجي تازه آغاز شده و فعلاً بدون نتيجه است و احتياج به زماني 20 ساله داريم؛ رئيس پژوهشگاه سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري کشور درباره وضعيت پاسارگاد و نفوذ نم و رطوبت گفت؛ «اين موضوع خارج از حيطه مسووليت پژوهشگاه است و ديگر بخش هاي متولي حفاظت در سازمان بايد پاسخگوي اين موضوع باشند.» طه هاشمي در نشست خبري روز گذشته درباره اينکه آيا از پوسته پوسته شدن و آسيب هاي وارد به مقبره کوروش اطلاعي دارد، تاکيد کرد؛ «من مسوول حفاظت نيستم، از پوسته پوسته شدن آثار اطلاعي ندارم؛ . . .

 

روزنامه ی اعتماد

وزارت نیرو به جای سدسازی آبخیزداری کند

درصورتی که اعتبارات مورد نیاز سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری تأمین شود این سازمان قادرخواهد بود با اجرایی کردن برنامه‌های خود ۱۰۰ میلیارد متر مکعب آب به چرخه تولید وارد کند. این میزان ۱۰ برابر همه میزان آبی است که وزارت نیرو از طریق سدها در اختیار بخش کشاورزی قرار می‌دهد.  به گزارش خبرنگار همشهري، این گفته رئیس سازمان جنگل ها و مراتع درجمع خبرنگارانی است که به مناسبت روز جهانی مقابله با بیابان‌زایی در دفتر وی گردهم آمده بودند تا از آخرین وضعیت فرسایش خاک و اقدامات این سازمان برای مقابله با بیابان‌زایی اطلاع حاصل کنند. . . ( آرشیو روزنامه ی همشهری را در ادامه ی مطلب ببینید) روزنامه ی همشهری

بازتاب همایش/روزنامه ی کارگزاران

توهم توسعه با سد‌سازی را كنار بگذارید /متخصصان علوم آب و محیط زیست كشور خواستار شدند

مژگان جمشیدی:‌ در حالی كه همه‌روزه اخبار متعددی از روند رو به رشد بحران خشكسالی و كم‌آبی در كشور منتشر می‌شود،‌ شركت‌كنندگان در «همایش سدهای بزرگ،‌ پیامدها و جایگزین‌ها» نسبت به ساخت سدهای بی‌ضابطه و بدون مطالعات كارشناسی در كشور كه تنها منابع آب را در معرض تبخیر بیشتر قرار می‌دهد، هشدار دادند.

روزنامه ی کارگزاران/جامعه

بازتاب همایش / روزنامه ی دنیای اقتصاد

سدسازي و محيط زيست
چه كسي مي‌گويد سد سازي يعني توسعه؟

ندا گنجي
عكس: حميد جاني‌پور
عصر روز يكشنبه اعضاي انجمن‌هاي فعال در عرصه محيط زيست و پژوهشگراني در زمينه «آب» گردهم آمده بودند تا پيامدهاي ساخت سدهاي بزرگ را در كشور بررسي كنند.

در شرايطي كه معمولا سدسازي در كشورها نوعي شاخص توسعه تلقي مي‌شود، اما كارشناسان در اين همايش با برشمردن پيامدهاي ساخت سد در كشور، خلاف اين مدعا را اثبات كردند.
فاطمه ظفرنژاد، پژوهشگر در زمينه آب يكي از سخنراناني بود كه با انتقاد از نحوه مديريت پايدار آب، تضادهاي آن را با اصل 44 قانون اساسي يكي از ضعف‌هاي اين بخش قلمداد كرد.

روزنامه ی دنیای اقتصاد/اجتماعی 

بازتاب همایش در روزنامه ی اعتماد

در همايش سدهاي بزرگ؛ پيامدها و جايگزين ها مطرح شد

سد سازي بي رويه بدون ارزيابي تطبيقي

گروه اجتماعي، مونا قاسميان؛ ما تاکنون بيش از 100 سد ساخته ايم که حتي براي نمونه يک ارزيابي تطبيقي بر ساخت اين سدها انجام نگرفته است. فاطمه ظفرنژاد پژوهشگر در زمينه آب در همايش سدهاي بزرگ؛ پيامدها و جايگزين ها با تاکيد بر نادرستي شيوه تحليل سدها و تخصيص نادرست منابع در چارچوب تصميم گيري هاي ناشفاف دولتي گفت؛ سد سازي تنها راه حل جبران کمبود آب نيست. در مديريت عرضه خيلي از قنات ها را از بين برديم. سد بار نيشابور باعث شد تا قنات هزار ساله يي که تمام اراضي کشاورزي پايين دست منطقه را در طول سال ها آبياري مي کرد خشک شود. مسوولان به بهانه آبياري زمين هاي کشاورزي اين سد را احداث کردند تا همان آبياري را انجام دهد که سال ها توسط قنات از زيرزمين صورت مي گرفت. اما اکنون حجم قابل ملاحظه يي از اين آب تبخير مي شود.

روزنامه ی اعتماد/اجتماعی

همایش سد های بزرگ پیامدها و جایگزین ها

                                                                                    

 

       

 

نخستین همایش

 سدهای بزرگ؛ پیامدها و جایگزین ها

 

همایش " سدهای بزرگ؛ پیامدها و جایگزین ها " روز 1شنبه 29اردی بهشت 1387 از ساعت 17 ــ 20 برگزار خواهد شد .

این همایش که به همت گروه " دوست داران میراث فرهنگی و محیط زیست ایران " و" گروه دیده بان کوهستان " از انجمن کوه نوردان ایران برپا می شود، به بررسی پیامدهای اجتماعی و زیست محیطی ناشی از ساخت و بهره برداری از سدهای بزرگ و نیز نتایج مخرب آن ها بر روی میراث فرهنگی خواهد پرداخت .

ساخت سدهای بزرگ که همواره از سوی دولت مردان به عنوان شاخص توسعه مطرح بوده است؛ آثار مخرب ناگواری بر محیط زیست خواهد داشت. تخریب بستر رودخانه ها، به زیر آب رفتن زمین های بکر و حاصل خیز بالا دست، خشک و شور شدن و در نتیجه غیر قابل کشت شدن زمین های پایین دست سدها؛ تغییر زیست بوم در طول مسیر رود، به ویژه منطقه ی حوضه ی آب ریز آن، پیامدهای آن برای جوامع انسانی که سالیان سال در کناره ی این رودها زیست و بنیان های خود را استوار نموده اند و ... همه و همه نقش تعییین شده ی ساخت این سدها را به چالش می کشد.

همچنین از آن رو که تمدن های بزرگ همواره در کنار رودخانه ها شکل گرفته اند، ساخت سدها، تهدید جدی برای میراث فرهنگی محسوب می شود، نمونه های آن را در سدهای کارون، سیوند، سلمان فارسی و.... شاهد هستیم .

این همه در حالی روی می دهد که روش های جایگزین سودمندتر و کم آسیب تری برای مدیریت آب موجود است؛ که پیشینه ی روش های از این دست در سرزمین همواره کم آبی چون ایران به هزاره ها پیش می رسد؛ هم اکنون نیز کارشناسان و متخصصین ارزشمندی در اختیار داریم که با قدر دانستن آنان و استفاده از تجارب و دانشی که در اختیار دارند، می توان آینده ای بهتر را  برای این مرز و بوم ترسیم کرد.

امید که از این پس با نگاهی علمی و میهن دوستانه در اجرای پروژه های ملی از روند تخریب محیط زیست و یادمان های گرانقدر فرهنگی مان جلوگیری کنیم، یادمان هایی که بخش مهمی از هویت ملت ما به شمار می روند و امانت هایی هستند گرانبها در دست نسل امروز

 

سخنرانان :

محمد سعید کدیور عضو کمیسیون سدهای جهان و شبکه ی بین المللی رودها و مدیر ترجمه ی کتاب سدها و توسعه

 

محمد درویش     سد بسازیم اما در کدام اولویت؟

عضو هیات علمی موسسه ی تحقیقات جنگل ها و مراتع

 

فاطمه ظفر نژاد   سازه محوری در عرصه ی مدیریت آب

 پژوهشگر در زمینه ی آب

 

عباس محمدی    سدها، ذهنیت ها و واقعیت ها

 مدیر گروه دیدهبان کوهستان

 

رضامرادی غیاث آبادی   در تنگه بلاغی هنوز فرصت هست

 نویسنده و پژوهشگردر زمینه ی  باستان شناسی

 

مهدی فریور    توجه به حقوق فرهنگی ملت در توسعه ی آبادانی کشور

 کارشناس ارشد راه و ساختمان

 

زمان : یکشنبه 29 اردیبهشت از ساعت 17 تا 20

مکان : تهران - خیابان نجات اللهی(ویلا) ، بین طالقانی و کریم خان ، نبش خیابان ورشو ، خانه ی شهریاران جوان ، آمفی تاتر شماره ی دو

برگزار کنندگان: دوستداران میراث فرهنگی و محیط زیست ایران   دیده بان کوهستان/انجمن کوه نوردان ایران

برای کسب اطلاعات بیشتر از طریق تلفن ها ی 66712243 ( انجمن کوه نوردان ایران- از ساعت 10 تا 18 ) یا 09127045517 ( آقای خسروی ) تماس بگیرید .

لیلا صمدی , روزنامه نگار و از فعالین پرونده ی ملی سیوند درگذشت

 

 

ليلا صمدی متولد ‪ ۱۳۵۴‬در شهر نهاوند، دانش‌آموخته رشته خبرنگاری با گرايش     اجتماعی از دانشكده خبر بود. از نيمه اول سال ‪۷۶‬ در ايرنا مشغول به كار شد و با      سایت‌ها و نشریات مختلف نیز در حوزه‌های اجتماعی و زیست محیطی، از     جمله مسایل مربوط به سد سیوند، همکاری کرد. و... جمعه شب، در بیمارستان     رویالتهران بر اثر سکتهء مغزی درگذشت .

 

 

روحش شاد  یادش گرامی

تبدیل قلعه ی شوش به هتل!

رحيم مشايي: قلعه شوش يك اثر نفيس در ايران نيست  رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري در خصوص تغيير كاربري قلعه شوش گفت: قلعه شوش يك اثر نفيس در ايران نيست و كميته نفايس ايران تصميم مي‌گيرد كه چه اثري نفيس اعلام شود، رئيس سازمان كه تعيين نمي‌كند.

به گزارش خبرنگار اجتماعي فارس، اسفنديار رحيم مشايي در حاشيه بازديد از نخستين نمايشگاه بين‌المللي خدمات و تجهيزات گردشگري و هتلداري كه در محل نمايشگاه‌هاي بين‌المللي تهران تا 23 دي برپاست، افزود: كليه آثار تاريخي كه نفيس نباشند با كاربري‌هاي مرتبط به بخش خصوصي واگذار مي‌شود. اين سياست درست است همه جاي دنيا هم وجود دارد مهم‌تر از قلعه شوش را هم در دنيا ديده‌ام كه تبديل به رستوران شده است.

خبرگزاری فارس         آیا قلعه ی شوش نفیس نیست؟     اظهارات یک باستانشناس درباره ی قلعه ی شوش 

سد سلمان فارسی,سیوندی دیگر و فاجعه ای دیگر است

با وجود نزديك شدن به مهلت توقف آب‌گيري،
فصل دوم كاوش محوطه‌ي پشت سد سلمان فارسي انجام نشده است

اگر آبگيري انجام شود، شهر تاريخي صددرصد تخريب مي‌شود.اين درحالي است كه مهلت توقف آب‌گيري توسط وزارت نيرو روبه پايان است.

شهر ساساني پشت درياچه‌ي سد سلمان فارسي در دشت داراب و 40 كيلومتري جهرم با 350 هكتار مساحت، 21 محوطه‌ي باستاني را شامل مي‌شود كه به‌دليل تمركز آثار دوره‌ي ساساني در استان فارس اهميت زيادي دارد.

سرپرست كاوش محوطه‌ي سد سلمان فارسي گفت: فصل دوم كاوش محوطه در ادامه‌ي كار فصل قبلي در محوطه‌ي فراهخامنشي، از اين هفته آغاز مي‌شود.

عليرضا جعفري‌زند در گفت‌وگو با خبرنگار بخش ميراث فرهنگي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، ادامه داد: در اين دوره، بخش شمالي شهر ساساني كه آثار اسلامي متركزي دارد نيز كاوش و بررسي مي‌شود. همچنين به‌دنبال حفاري در دو نقطه‌ي فراهخامنشي و بخش شمالي شهر ساساني، بخشي از شهر اسلامي در اين محوطه‌ي تاريخي نيز نقشه‌برداري خواهد شد.

وي بيان كرد: در فصل نخست كاوش در محوطه‌ي سد سلمان فارسي، مقابر فراهخامنشي و ساساني، ساختمان چهارگوش، قسمت مركزي شهر و آتشكده در بخش صنعتي آن كاوش شدند.

او همچنين با اشاره به كشف يك آتشكده از اوايل دوره‌ي ساساني و يك كارگاه بزرگ توليدي سفال و فلز در بخش صنعتي محوطه، اظهار داشت: ساختار اين شهر را به‌صورت كامل نمي‌توان كاوش كرد؛ بعضي از قسمت‌ها كار شده‌اند و بعضي نيز باقي مي‌مانند. . .

خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)

تپه ی رحمت آباد قربانی دیگر میراث فرهنگی

جنگ زرگری تا کی؟ خراب کنید وهیچ مگویید که نیازی به توجیه نیست!

رييس پژوهشكده‌ي باستان‌شناسي:
مسؤوليت هر تخريبي در تپه‌ي رحمت‌آباد فارس برعهده‌ي وزارت راه است

با وجود ضرورت انجام كاوش‌هاي نجات‌بخشي در تپه‌ي رحمت‌آباد استان فارس، اداره‌ي راه درحال از ميان بردن بخش جنوبي اين تپه است.

يك كارشناس در گفت‌وگو با خبرنگار بخش ميراث فرهنگي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، با بيان اين مطلب افزود: هرچند به‌نظر مي‌رسد كه پيش از اين، توافق‌هايي در راستاي تغيير مسير و انحراف جاده‌ي اصفهان ـ شيراز براي آسيب نرسيدن به اين تپه صورت گرفته بودند، ولي اداره‌ي راه هم‌چنان به تخريب اين تپه ادامه داده است.

تپه‌ي رحمت‌آباد، استقرارهاي پيش از تاريخ و مربوط به هزاره‌ي چهارم و پنجم پيش از ميلاد را دارد كه در حاشيه‌ي رودخانه‌ي پلوار و در ابتداي دره‌ي ورودي به تنگه‌ي بلاغي از سمت جنوب و در مسير تخت جمشيد (پارسه) و پاسارگاد واقع شده است. اكنون با توجه به قرار گرفتن اين تپه در مسير جاده‌ي اصفهان ـ شيراز، اداره‌ي راه درحال تخريب كردن بخشي از آن است.

خبرگزاري دانشجويان ايران(ایسنا)

برسر قديمي‌ترين خاستگاه تمدن بشر چه مي‌آوريم؟

معاون پايگاه محور تاريخي فين ـ سيلك:
اداره برق در حريم تپه سيلك حفاري و تير بتوني نصب كرده است

برخلاف هماهنگي‌ها و مكاتبه‌هايي كه در چند روز گذشته پايگاه ميراث فرهنگي سيلك كاشان با سازمان‌ها و شركت‌هاي مختلف دولتي مبني بر عدم واگذاري امتياز برق، آب، گاز و خدمات در محدوده و عرصه‌ي حريم درجه‌ي يك تپه‌ي باستاني سيلك انجام داده است، شركت برق شانس خود را براي زورآزمايي در اين محدوده امتحان مي‌كند.

خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)               دروازه محمديه در سكوت آرام جان مي‌دهد؟

 

فوك خزر

حيوانات

جمعيت فوك خزر (phoca caspia) در سال‌هاي اخير به طور قابل توجهي كاهش يافته است. البته عوامل متعددي در اين روند نگران‌كننده تاثير داشته‌اند.

نوعي ويروس تعداد زيادي از فوك‌ها را از بين برده است. هر چند كه رابطه مستقيمي بين اين ويروس و آلودگي محيط‌زيست پيدا نشده، ممكن است تصور شود كه غلظت بالاي «ددت» و ميزان فلزات سنگين اندازه‌گيري شده در فوك‌ها باعث تضعيف مقاومت طبيعي اين حيوانات شده باشد.

روزنامه ی همشهری

پتروشيمي گلستان، از صوفيكم به آق‌قلا مي‌رود

منابع‌طبيعی- گروه محيط‌زيست:

در حالي كه بسياري از كارشناسان و طرفداران محيط‌زيست نسبت به ساخت و راه‌اندازي تأسيسات پتروشيمي در تالاب صوفيكم استان گلستان اظهار نگراني مي‌كردند

و طي ماه‌هاي گذشته هشدارهاي جدي در اين باره در رسانه‌هاي مختلف منتشر ‌شد، فاطمه واعظ جوادي، رئيس سازمان محيط‌زيست، در گفت‌وگو با همشهري از تغيير محل راه‌اندازي پتروشيمي در استان گلستان خبر داد.

روزنامه ی همشهری

مخالفت وزير كشاورزي با ساخت جاده ابر

 گروه محيط‌زيست:
در حالي كه اعتراض‌ گروه‌هاي زيست‌محيطي و دوستداران طبيعت عليه ساخت جاده جنگل ابر شاهرود همچنان ادامه دارد اين كشمكش  وارد مرحله جديدي شده‌است.

مخالفان اين جاده با استناد به مصوبه استاني دولت در استان گلستان تأكيد مي‌كنند كه در اين مصوبه اشاره‌اي به احداث مسير جديد نشده و صرفا تكميل محور ابر -علي‌آباد مورد توجه قرار گرفته است.

روزنامه ی همشهری

گزارشی تکان دهنده از آلودگیهای نیروگاه سیکل ترکیبی کازرون

يک تشکل زيست محيطي گزارش داد

اعتراض به مشکلات نيروگاه سيکل ترکيبي کازرون

ساکنان روستا هاي «نصيرآباد»، «کمانکشي» و «خشک آباد» در حد فاصل شهر کازرون و تالاب بين المللي پريشان در معرض آلودگي گسترده نيروگاه سيکل ترکيبي کازرون قرار دارند. در اين شرايط700 هکتار از مرغوب ترين زمين هاي کشاورزي اين روستا ها در خطر نابودي کامل است. تشکل زيست محيطي غيردولتي ديده بانان زمين گزارش داده است؛ پروژه سيکل ترکيبي کازرون با ناديده گرفتن امکان کاوش اين شهر باستاني آن را از بين برده است. علاوه بر آن احداث چنين نيروگاهي در حريم تالاب بين المللي پريشان و منطقه حفاظت شده دشت ارژن و پريشان امنيت مسير عبور پرندگان نادر مهاجر را مورد تهديد قرار داده است. . . 

 

روزنامه ی اعتماد

ارزش‌هاي بافت تاريخي در خدمت گردشگري

عليرضا قلي‌نژاد
ويژگي‌هاي هر بافت تاريخي حامل ارزش‌ها و پيام‌هايي است كه بايد ضمن معرفي آن را به درستي براي نسل‌هاي آينده محافظت كرد و هيچ محافظتي به اندازه معرفي درست يك اثر نمي‌تواند مؤثر باشد.

 روزنامه ی همشهری

جشن ورود پرندگان كوچنده

اسماعیل کهرم:
چند روز قبل جشن خوشامدگويي به پرندگان مهاجر، به همت اداره كل محيط‌زيست استان گيلان در منطقه بوجاق برگزار شد.

بيشتر از 100 ميني‌بوس و تعداد زيادي اتوبوس علاوه بر اتومبيل‌هاي شخصي، مردم و علاقه‌مندان طبيعت را به اين منطقه هدايت كردند. استقبال مردم از اين مراسم نمادين حتي براي برگزاركنندگان آن غافلگيركننده بود.

روزنامه ی همشهری

ايران، توليدكننده 5/1 درصد گاز دي‌اكسيد كربن

 عميد نمازيخواه:
بر اساس گزارش  ‌سازمان هاي مختلف محيط زيست، برخي کشورها مانند آمريکا، چين، روسيه و استراليا از مسئولان اصلي انتشار گازهاي گلخانه‌اي و به تبع آن، گرمايش زمين هستند.

روزنامه ی همشهری

خجير، نخستين اكوموزه ايران مي‌شود

گروه شهري:
حيات وحش پارك ملي خجير و گونه‌هاي گياهي درون آن از سال آينده ميزبان علاقه‌مندان به طبيعت مي‌شوند.

اين خبر را آرش كوشا، دبير كميته ملي طبيعت‌گردي(اكوتوريسم) كشور، به همشهري گفت تا دورنماي تازه‌اي براي اين منطقه‌حفاظت شده ترسيم كرده باشد.

روزنامه ی همشهری

6 هزار كيلومتر پياده به نام خليج فارس

صنم  مودي:
لاغر اندام است، اندكي خجالتي با لبخندي بر كنج لب.در نگاهش برقي است كه حكايت از عشقي عميق دارد. مي‌گويد: «هركس دلش براي ايران و ايراني بتپد، پياده راه رفتن برايش چيزي نيست. جانش را هم به كف مي‌گيرد.»

روزنامه ی همشهری

احداث جاده، جنگل ابر را انبار باروت مي‌كند

واكنش به ساخت جاده ابر شاهرود همچنان ادامه دارد در تازه‌ترين اعتراضات، طرفداران محيط‌زيست هشدار داده‌اند ساخت اين جاده نه تنها باعث نابودی 70 هكتار پوشش جنگلي مي‌شود، كه عبور لوله‌هاي نفت، گاز و خطوط انتقال شبكه  نيرو را به انبار باروتي تبديل كرده و  ممكن است تداخل عمليات اجرايي با اين خطوط ، فاجعه بيافريند. دبير كانون ديده‌بان طبيعت ضمن انتقاد از بي‌توجهي مسئولان به محيط‌زيست اضافه مي‌كند: اين طرح در حالي در آستانه اجرا قرار گرفته كه قرار است بزرگراه چهار خطه شاهرود- آزادشهر در منطقه اجرا شود؛ بزرگراهي كه نياز به راه‌هاي موازي از جمله جاده جنگل ابر را كاملا غيرضروري مي‌سازد. . . روزنامه ی همشهری

 

فروش میراث فرهنگی برای کسب درآمد!

آیا کسی حق فروش اموال عمومی را دارد؟

سردار جعفري ـ رييس پليس آگاهي كشور ـ :                         

اين امكان وجود دارد كه اشياي عتيقه مشابه و تكراري كه تعدادشان زياد است با شناسنامه‌ي ايراني به موزه‌هاي معتبر دنيا فروخته شوند تا به اين ترتيب، هم مشكل انباشتگي در انبارهاي ميراث فرهنگي حل شود و ضمن معرفي فرهنگ ايراني، درآمدزايي هم صورت گيرد[!!].

خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)

تالاب ‌شادگان در معرض ورود ضايعات كارخانه‌ها

وضعيت بزرگترين تالاب ايران و دوازدهمين تالاب بزرگ دنيا هر روز بحرانى‌تر مى‌شود

 وضعيت تالاب شادگان كه بزرگترين تالاب ايران و دوازدهمين تالاب بزرگ دنيا است، هر روز بحرانى‌تر مى‌شود و به رغم در معرض خطر قرار گرفتن تالاب در اثر آلودگى‌هاى مختلف و به ويژه ورود ضايعات كارخانجات طرح توسعه نيشكر، اقدام جدى براى حفاظت از آن صورت نگرفته است.

به گفته كارشناسان زيست محيطى اين تنها تاثيرات طرح توسعه نيشكر نيست كه تالاب را به سوى نابودى مى‌كشاند، بلكه قطع گياهان، خاكبردارى از حاشيه و درون تالاب، عبور لوله‌هاى نفت، ورود كودهاى شيميايى و فاضلاب صنعتى و شيميايى و همچنين كاهش دبى رودخانه كارون نيز از جمله ساير عوامل تهديد كننده تالاب به شمار مى‌آيند كه در كنار تبعات منفى طرح توسعه نيشكر حيات تالاب را مورد تهديد جدى قرار داده‌است.

 خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)

ورود سالانه 5/2 ميليارد متر مكعب فاضلاب به‌كارون

گروه محیط زیست:
سالانه 2 میلیارد و 550 میلیون متر مکعب انواع فاضلاب صنعتی، شهری و کشاورزی وارد کارون می شود.

سهم بار آلودگی بخش کشاورزی از این میزان 48درصد، شهری 26درصد، صنعت 23درصد و موارد متفرقه 3 درصد است.

روزنامه ی همشهری

صيادي علت مرگ دومين سري دلفين‌ها

همشهري آنلاين:
برسي‌هاي گروه متخصص IUCN نشان داد مرگ دلفين‌هايي كه در روز دوم آبان خود را به ساحل جاسك رسانده بودند به دليل صيادي اشتباه است.

روزنامه ی همشهری